Çalışanların Genellikle Bilmediği Hak: İhbar Süresinde Yeni İş Arama İzni ve Tazminat Hesaplaması

yazarı Ahmet Kıvanç'ın kaleme aldığı köşe yazısına göre, işten çıkarma süreçlerinde çalışanların çoğunun haberdar olmadığı yeni iş arama izni hakkı, yasal olarak büyük bir güvence sunarken, kurallara uymayan işverenler için ağır mali yükümlülükler getiriyor.

İhbar Süresi ve Kıdemlere Göre Dağılımı

İş Kanunu hükümlerine göre belirsiz süreli sözleşmelerin feshinden önce karşı tarafa bildirim yapılması zorunludur. Kıdem süresi 6 aydan az olan işçiler için ihbar süresi 2 hafta, 6 ay ile 1,5 yıl arası sürenler için 4 hafta, 1,5 yıldan 3 yıla kadar olanlar için 6 hafta ve 3 yıldan uzun sürenler için 8 hafta olarak uygulanır.

İş Arama İzninin Süresi ve Toplu Kullanım Şartları

İş Kanunu'nun 27'nci maddesi uyarınca işveren, ihbar süresi içinde çalışana yeni iş bulması amacıyla iş saatleri içinde ve ücret kesintisi yapmadan izin vermek zorundadır. Bu iznin süresi günlük 2 saatten az olamaz ve işçi isterse bu saatleri birleştirerek toplu kullanabilir.

İşverenin İzni Kullandırmaması Durumunda Uygulanan Yaptırımlar

İşverenin arama iznini hiç vermemesi, eksik kullandırması veya izin esnasında işçiyi çalıştırması halinde kanuni yaptırımlar devreye girer. İşveren, çalıştırdığı sürenin ücretini yüzde 100 zamlı ödemekle yükümlü tutulurken, Yargıtay kararlarına göre bu durum ihbar bildirimini geçersiz saymaz ancak ücretin ayrıca ödenmesini zorunlu kılar.

Örnek Hesaplama ve Uygulama Adımları

Örneğin, 3,5 yıl kıdemi olan ve 8 hafta ihbar tanınan bir işçinin toplam 48 iş günü üzerinden 96 saat arama izni hakkı bulunur. Brüt saatlik ücretin 250 TL olduğu varsayıldığında, iznin hiç kullandırılmaması durumunda 96 saatlik süre için 500 TL üzerinden hesaplama yapılarak brüt 48.000 TL ödeme yapılır.

"İş arama izninin kullandırılmaması durumunda ihbar bildirimini geçersiz saymıyor ancak kullandırılmayan iş arama izin sürelerine ilişkin ücretin ayrıca ödenmesini istiyor."

Çalışanların hak kaybetmemesi adına ihbar süreleri ve izin haklarını yakından takip etmesi, olası uyuşmazlıklarda ise yasal yollara başvurması büyük önem taşımaktadır.