İzmir'in 8.500 Yıllık Tarihi Aydınlanıyor: Yeşilova Höyüğü'nde Ortak Mutfak ve Çipura İzi

İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin de destek sağladığı, kentin en eski yerleşim yeri olan Yeşilova Höyüğü’nde yürütülen kazı çalışmalarında, 8.500 yıl önce bölgede yaşayan topluluğun günlük yaşamına dair çarpıcı yeni bulgular elde edildi.

İlk İzmirlilerin 8 Bin Yıllık Ortak Mutfağı

2026 yılı kazı çalışmalarında öne çıkan alanlardan biri, günlük yaşamda kullanılan açık mutfak işliği oldu. Aynı noktada farklı özelliklerde ocak ve fırınlar ile çevresinde çanak çömlekler gün ışığına çıkarıldı.

Evlerin içinde ailelere ait ocak ve fırınlar yer alırken, yerleşimin dışında ortak kullanılan mutfak alanlarının da bulunması dikkat çekti. Kültür ve Turizm Bakanlığı ile Ege Üniversitesi adına kazı çalışmalarını yürüten Kazı Başkanı Doç. Dr. Zafer Derin, bu düzeni günümüz köylerindeki ortak üretim kültürüne benzetti.

"Bütün evlerin belki ortaklaşa ekmek pişirdiği, yemek yaptığı bir yer. Yakın dönemde ya da şimdi köylerde de olduğu gibi" diyen Doç. Dr. Zafer Derin, ilk İzmirlilerin birlikte yaşamı şekillendirme konusunda oldukça gelişkin bir toplumsal yapıya sahip olduğunu vurguladı.

Çipura Sofradaydı ve Gelişmiş Balıkçılık

Yeşilova Höyüğü'ndeki topluluğun beslenme alışkanlıklarının bugünkü Ege mutfağıyla büyük benzerlikler taşıdığı belirlendi. Tarım ve hayvancılığın yanı sıra denizden de yoğun şekilde yararlanan halkın balıkçılığı organize biçimde yaptığı, kazılarda ele geçirilen ağ ağırlıklarıyla kanıtlandı.

Deniz ürünlerinin yoğun olarak tüketildiğini belirten Kazı Başkanı Doç. Dr. Zafer Derin, "Çipura belki en çok sevdikleri balıklardan. Günümüz Ege toplumundan çok farklı değiller" ifadelerini kullandı. Bu bulgular, Yeşilova'daki topluluğun Ege'de şekillenen yaşam kültürünün en erken temsilcilerinden biri olduğunu gösterdi.

8 Bin Yıllık Sürme Kalemi ve Kişisel Bakım

Kazı alanında ilk İzmirlilerin kişisel bakım ve süslenme alışkanlıklarına ışık tutan buluntular da korundu. Önceki sezonlarda yaklaşık 8 bin yıl öncesine ait özel biçimlendirilmiş bir sürme kalemi gün yüzüne çıkarılırken, çok sayıda takı ve takı kabı da keşfedildi.

Sürmede kullanılan siyah maddenin karbon içerikli bir malzeme olabileceğini aktaran Doç. Dr. Zafer Derin, sürme kaleminin ince bir taşın özel olarak işlenmesiyle hazırlandığını kaydetti. İzmir Büyükşehir Belediyesi, İzmir Ticaret Odası ve Bornova Belediyesi'nin destekleriyle sürdürülen çalışmalar, Neolitik Dönem yerleşiminin tüm detaylarını ortaya koymaya devam ediyor.