Emre Aladağ
Dünyanın en değerli baharatları arasında gösterilen ve yüksek maliyeti nedeniyle "sarı altın" olarak anılan safran, gram fiyatı 900 lira ya ulaşan rakamıyla dikkat çekiyor. Kocaeli'nin İzmit ilçesinde 29 yıldır aktarlık yapan Nurettin Tezel, ürünün yüksek fiyat etiketinin arkasındaki zahmetli üretim süreçlerini paylaştı.
Zahmetli Üretim ve Yüksek Maliyet
Mor renkli safran çiçeğinin içerisindeki üç parçalı kırmızı tepeciğin tek tek toplanıp kurutulmasıyla elde edilen ürün, gıda, kozmetik ve ilaç sektörlerinde yaygın olarak kullanılıyor. Yaklaşık 150 bin çiçek ten yalnızca 1 kilogram kuru safran üretilebiliyor olması, fiyatların bu denli yüksek olmasındaki en temel etken olarak öne çıkıyor.
"Antioksidan özelliğinden dolayı bağışıklık sistemini güçlendirir. Kalp rahatsızlığında, gözdeki sarı lekelere, ruh sağlığında, unutkanlığa iyi gelir. Safranın değerli olmasının temel nedeni üretimi ve az olmasıdır. Yaklaşık bir dönüm safran tarlasından, 150 bin çiçekten ancak 1 kilo safran elde edebiliyor. Pahalı olmasının nedeni işçiliğinin zor olması. Çünkü o safran çiçeğinin içerisinden o kırmızı yapraklar tek tek toplanıyor. Onun için de maliyeti yüksek çıkıyor"
Nurettin Tezel, safranın kalitesine göre gram fiyatının 750 ila 900 lira, kilogram fiyatının ise 750 bin ila 900 bin lira arasında değiştiğini belirtti. Hasadının ekim ve kasım ayları nda gerçekleştirildiği, güneşli hava ile uygun toprak yapısını tercih ettiği kaydedilen bitki; pilav, tatlı ve tıbbi ürünlerde değerlendiriliyor.
Sahteciliğe Karşı Tüketici Uyarısı
Yüksek ekonomik değeri sebebiyle sahteciliğe açık olan ürünler arasında bulunan safranın yerine "aspir" yani yalancı safran satılabiliyor. Tüketicilerin bu tür hilelere karşı dikkatli olması gerektiğini vurgulayan tecrübeli aktar, gerçeğini ayırt etme yöntemini şöyle açıkladı:
"Gerçek safran kırmızıdır ancak suya girdiği zaman sarı bir renk bırakır. Gerçekliğini bu şekilde anlayabiliriz"
Piyasada artan taklit ürünlere karşı vatandaşlara çağrıda bulunan Nurettin Tezel, sosyal medya üzerinden bu tür hassas gıdaların alınmaması gerektiğini vurguladı. Güvenilir ve işini bilen aktarların tercih edilmesinin yanılma payını sıfırlayacağını belirten aktar, alışverişlerde merdiven altı satışlara karşı dikkatli olunmasını tavsiye etti.