Emrah Aladağ
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından paylaşılan 2025 yılı verileri, finans sektöründeki muazzam büyümeyi gözler önüne serdi. Rapora göre, sektör genelinde faktör maliyetiyle yaratılan katma değer 2 trilyon 993 milyar lira seviyesine çıkarken, toplam üretim değeri 4 trilyon 610 milyar lira olarak ölçüldü.
Girişim Sayısı ve Faaliyet Dağılımı
Avrupa Topluluğunda Ekonomik Faaliyetlerin İstatistiki Sınıflaması (NACE Rev. 2.1) baz alınarak hazırlanan rapora göre, geçtiğimiz yıl mali aracı kuruluşlar alanında toplam 22 bin 113 girişim işlem yürüttü. Bu işletmelerin çok büyük bir bölümünü, 21 bin 766 adetle finansal hizmetler ve sigorta faaliyetlerine yönelik yardımcı işler yapan firmalar oluşturdu.
Geriye kalan girişimlerin 273'ü doğrudan finansal hizmet faaliyetlerinde bulunurken, 74'ü ise sigorta, reasürans ve emeklilik fonları alanında hizmet verdi.
Katma Değerde Yüzde 70'lik Büyüme
Mali aracı kuruluşların bir önceki yıla kıyasla performansında ciddi bir ivmelenme yaşandı. Üretim değerinde yüzde 61,2 artış görülürken, katma değerdeki yükseliş yüzde 70,9 olarak kayıtlara geçti. Elde edilen toplam katma değerin aslan payı olan yüzde 80'i finansal hizmet faaliyetlerinden kaynaklandı.
Bunu yüzde 11,1 ile sigorta, reasürans ve emeklilik fonları takip ederken, yardımcı faaliyetlerin katma değere katkısı yüzde 8,9 seviyesinde kaldı. Üretim değeri cephesinde ise oranlar sırasıyla yüzde 74,9, yüzde 17,3 ve yüzde 7,8 şeklinde dağılım gösterdi.
İstihdam Tablosu ve Personel Giderleri
Sektörel genişleme, çalışan rakamlarına da pozitif yansıdı. 2024 yılında 352 bin 597 olan sektördeki yıllık ortalama istihdam, 2025 döneminde 360 bin 745'e ulaştı. Bu iş gücünün yüzde 65,9'u ana finansal hizmetlerde, yüzde 26,4'ü yardımcı faaliyetlerde, yüzde 7,7'si de sigortacılık ve emeklilik fonlarında görev aldı.
Şirketlerin katlandığı toplam personel maliyeti ise 712 milyar 175 milyon lira seviyesini buldu. Söz konusu gider kaleminin yüzde 84,8'ini maaş ve ücret ödemeleri teşkil ederken, yüzde 15,2'lik kısım sosyal güvenlik masraflarına ayrıldı.
Cinsiyet Dağılımı ve Sabit Sermaye Yatırımları
Mali sektörde kadın ve erkek çalışan sayısının neredeyse eşitlendiği dikkat çekti. Ücretli olarak çalışan kadın sayısı 174 bin 949 (yüzde 49,8) olurken, erkek çalışan sayısı 176 bin 328 (yüzde 50,2) olarak belirlendi.
Son olarak, mali aracı kuruluşların ilgili yılda gerçekleştirdiği sabit sermaye yatırımlarının toplam satın alış değeri 157 milyar 495 milyon lira olarak gerçekleşti. Bu yatırımların en büyük kısmı, yüzde 78,8'lik payla finansal hizmet faaliyetleri tarafından yapıldı. Sigorta ve emeklilik fonları yüzde 7, yardımcı finansal faaliyetler ise yüzde 14,2 oranında yatırım payına sahip oldu.