İşsizlik Oranı Yüzde 8,1'e Çıktı, Sanayide İstihdam Daralıyor

Türkiye ekonomisinde büyüme ve dezenflasyon açmazı sürerken, TÜİK'in Temmuz 2026 İş gücü İstatistikleri'ne göre istihdam edilenlerin sayısı bir önceki aya göre 388 bin kişi azalarak 32 milyon 362 bine geriledi. İstihdam oranı 0,6 puanlık düşüşle yüzde 48,3 oldu.

Aynı dönemde işsiz sayısı 150 bin kişi artarak 2 milyon 860 bine çıkarken, işsizlik oranı yüzde 7,6'dan yüzde 8,1'e yükseldi. Mevsim etkisinden arındırılmış iş gücü bir ayda 238 bin kişi azalırken, iş gücüne katılma oranı yüzde 52,5'e geriledi.

Zamana bağlı eksik istihdam, potansiyel iş gücü ve işsizleri kapsayan atıl iş gücü oranının 1,8 puanlık artışla yüzde 30,6'ya ulaşması iş gücü piyasasındaki tablonun daha geniş boyutunu ortaya koyuyor. Haftalık ortalama fiili çalışma süresi de 0,4 saat azalarak 42 saate indi.

15-24 yaş grubunda işsizlik oranı bir ayda 1,5 puan artarak yüzde 14,5'e yükselirken, genç kadınlarda bu oran yüzde 20,3'e ulaştı. Toplam kadın işsizlik oranı yüzde 10,6 ile erkeklerdeki yüzde 6,8'lik oranın belirgin biçimde üzerinde seyrediyor.

Maliyetler İstihdamı Zorluyor

Ekonomist'in 27 Eylül - 10 Ekim 2026 tarihli sayısından Koç Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Kamil Yılmaz, sanayide yaşananların yalnızca işten çıkarmalarla sınırlı olmadığına, çalışma sürelerinin kısaltılması ve kayıt dışına kayışın da söz konusu olduğuna dikkat çekiyor.

Yılmaz, kur ile ücret artışları arasındaki makasın dolar bazında birim iş gücü maliyetini ciddi biçimde yükselttiğini, bunun özellikle ihracatçı şirketlerin kâr marjları üzerinde baskı oluşturduğunu belirtiyor.

TÜİK'in açıkladığı verilere göre 2026'nın ikinci çeyreğinde Türkiye'de saatlik iş gücü maliyeti bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 34 arttı. İkinci çeyrekte brüt ücretler yaklaşık yüzde 35,8 artarken, sosyal güvenlik ve tazminat gibi kalemleri içeren ücret dışı maliyetlerdeki artış yüzde 42,9'a ulaştı.

Gilda & Partners'tan paylaşılan bilgiye göre, Avrupa'da bu iki maliyet bileşeni birbirine paralel ilerliyor. Eurostat verilerine göre AB genelinde ücretler yüzde 3,7, ücret dışı maliyetler yüzde 3,2 arttı. Türkiye'de ise ücret dışı maliyetler, ücret artışının yaklaşık yedi puan önünde seyrediyor.

Ekonomi kategorisinden bir başka haber:

Tekstilde Teşvik Beklentisi

Türkiye Giyim Sanayicileri Derneği (TGSD) Müşterek Başkanı Dr. Ümit Özüren, tekstil sektöründe dört yıldır devam eden istihdam kaybının yatay seyre geçtiğini, 2024'te ise zirve yaptığını söylüyor. İstihdam desteğinin bunda payı olduğunu anlatan Özüren, son dört yılda sektörün 380 binlik bir istihdam kaybı yaşadığını belirtiyor.

Maliyet baskısının üretim ve istihdama yansıdığını, üretimdeki daralmanın mevcut kapasitenin kaybedilmesi riskini artırdığını belirten Özüren, şu ifadeleri kullanıyor:

"İstihdamı koruyan teşviğim üç aylık değil uzun vadeye yayılması gerekir ki yatırımları da etkilesin. Türkiye’nin en önemli istihdam sağlayışı sektörlerinden tekstil ve hazır giyimde desteklerin en az üç yıllık bir sürece yayılması öngörülebilirlik açısından önemli"

Sanayide Talep Sorunu

Mevsimsel etkiler ile birlikte talepteki yavaşlamanın iş gücüne yansımalarına dikkat çeken Kocaeli Sanayi Odası Yönetim Kurulu Başkanı Dr. Ayhan Zeytinoğlu, Kocaeli Sanayi Kapasite Anketi ve Endeksi'ne göre ağustos ayında talep sorunu yaşayan firmaların oranının yüzde 46,5 olduğunu belirtiyor.

Zeytinoğlu, ankete göre finansman sorunu yaşayan firmaların oranının yüzde 29,3, ham madde sorunu yaşayan firmaların oranının ise yüzde 8,1 düzeyinde olduğunu aktararak şöyle konuşuyor:

"Sanayide rekabet gücü artışı ve sürdürülebilir büyüme için istihdam sayımızın 45 milyon bandına yükselmesini ve genç nüfustaki işsizlik oranının tek haneli seviyelere düşmesini gerektiğini her fırsatta vurguluyoruz"

TCMB tarafından açıklanan Türkiye geneli kapasite kullanım oranının ağustos ayında 0,4 puan düşerek 73,5 olduğunu belirten Zeytinoğlu, şunları kaydediyor:

Ekonomi kategorisinden bir başka haber:

"Mevsimsel etkiler ile birlikte talep sorunu yaşayan firmaların oranında artış olduğunu görüyoruz. Sanayi üretimi haziran ayında aylık bazda yüzde 0,1 ile sınırlı artış gösterirken, yıllık bazda yüzde 1,4 azaldı. İmalat sanayinde ise aylık bazda değişim olmazken, yıllık yüzde 1,5 gerileme gerçekleşti. Bu durum istihdam piyasasına da yansıyor."

Kocaeli gümrük verilerine göre sekiz aylık dönemde 28,7 milyar dolar ihracat ve 57,1 milyar dolar ithalat olmak üzere 85,8 milyar dolarlık dış ticaret hacmine ulaştıklarını aktaran Zeytinoğlu, sözlerini şöyle tamamlıyor:

"Türkiye geneli imalat sanayi üretimi ve kapasitelerde yatay bir seyir ile sanayide çalışan sayısının azaldığı bir konjonktürdeyiz. Kocaeli imalat sanayi özelinde ise küresel risk ve gerilimlerle birlikte küresel talepteki yavaşlamanın, talep daralmasına etki ettiği bir dönemden geçiyoruz."

"Üretici maliyetinin altında tutulan kur artışları nedeniyle rekabet gücü kaybı yaşayan sanayicimiz, ağustos ayı itibarıyla kurda parite kaynaklı hareketlenme ile bir miktar rahatlama yaşamaya başladı. Diğer taraftan ağustos ayı üretici fiyat endeksinin iki aylık gerilemenin ardından yeniden yükselişe geçmesi, maliyet ve istihdam tarafındaki gelişmeleri gelecek aylarda çok daha yakından takip edeceğimiz bir döneme işaret ediyor."

Kaynak: TÜİK