Burak ULU
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), işletmelerin yurt dışından elde ettikleri yabancı para gelirlerini Türk lirasına çevirmelerini özendiren programda yeni bir sisteme geçiyor. Yeni kurallar, şirketlerin katma değerini esas alarak 1 Ekim tarihi itibarıyla resmen devreye girecek.
Bakan Şimşek'ten Kapsayıcılık Vurgusu
Anadolu Ajansı (AA) haberine göre, Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, merkez bankası tarafından sağlanan teşvik mekanizmasının reel sektör faaliyetleriyle daha uyumlu hale getirildiğini belirtti. Şimşek, üretim ve tedarik zincirine katkı sağlayan şirketlerin finansal desteklere erişiminin artık daha kolay olacağını vurguladı.
"Bu kapsamda Merkez Bankasının firmalara yönelik döviz dönüşüm desteğinde daha esnek ve sade uygulama şartları getirirken, daha fazla firmamızın bu destekten yararlanması için adım atıldı."
"Üreten, istihdam ve katma değer yaratan reel sektörümüzün her zaman yanında olacak, sahadan gelen önerileri de dikkate alarak firmalarımızı desteklemeye devam edeceğiz."
Döviz Almama Taahhüdü Kalktı, Yüzde 10 Sınırı Geldi
Geçtiğimiz ağustos ayında Resmi Gazete'de yayımlanan tebliğin ardından beklenen uygulama talimatı nihayet paylaşıldı. Yeni düzenlemedeki en dikkat çekici adım, destekten yararlanmak isteyen işletmelerden daha önce istenen döviz almama sözünün tamamen kaldırılması oldu.
Bunun yerine işletmelerin döviz pozisyon şartına odaklanılacak. Destekten faydalanacak kurumların likit yabancı para varlıklarının, aktif büyüklüğe ya da net satış hasılatına oranının yüzde 10 seviyesini geçmemesi zorunlu kılındı. Ayrıca bu oran, yeminli mali müşavirler veya serbest muhasebeci mali müşavirler tarafından onaylanan ve 15 gün geçerliliği bulunan özel bir Döviz Pozisyonu Bildirim Formu ile belgelendirilecek.
Destek Limiti Yaratılan Katma Değerle Belirlenecek
Şirketlerin bozdurabileceği yabancı para miktarına belirli bir üst sınır tanımlanırken, bu tavan doğrudan yaratılan katma değerle ilişkilendirildi. Yıllık yabancı para satış limiti, Gelir İdaresi Başkanlığı üzerinden temin edilecek faaliyet karı ile Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı kayıtlarındaki 12 aylık iş gücü maliyeti toplanarak hesaplanacak.
Aracı İhracatçılar ve Bankalar İçin Yeni Kurallar
Düzenleme, aracı firmalar üzerinden ihracat yapan asıl tedarikçilerin de sistemden kendi kotaları dahilinde doğrudan pay alabilmesine imkan tanıyor. Tedarikçinin kazancı aracı kuruma Türk lirası olarak aktarılırken, hak edilen ek destek ödemesi direkt olarak asıl üreticiye yapılabilecek. Bu işlemlerde asıl üreticinin kendi limitleri ve yabancı para pozisyon oranları baz alınacak.
Sürecin sorunsuz işlemesi adına finansal kuruluşların kontrol mekanizmaları da güçlendirildi. İşlemlere aracılık eden bankalar, sağlanan destek miktarı üzerinden en fazla yüzde 1 komisyon tahsil edebilecek. Denetim süreçlerinin sıkılaştırıldığı yeni uygulama talimatı, ekim ayının ilk gününden itibaren sahada aktif olarak uygulanmaya başlanacak.