Emrah Aladağ
Küresel jeopolitik krizler ve bölgesel çatışmalar tarımsal üretimin en temel girdilerinden biri olan gübre piyasasını baskılamayı sürdürürken, Türkiye ile Rusya arasında stratejik bir tarım diplomasisi adımı atıldı.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in Şanghay İşbirliği Örgütü Kırgızistan Zirvesi'ndeki görüşmesinin ardından iki ülke kritik ürünlerin tedariki konusunda mutabakata vardı. Anlaşmayla Rusya, ihracatını sınırlandırdığı azotlu ve fosforlu gübreler ile amonyak sevkiyatında Türkiye'ye özel alan açacak.
İran Savaşı ve Moskova Kısıtlamaları Tedariki Zorlaştırmıştı
Türkiye'nin gübre tedarik zinciri son dönemde iki ana kordon üzerinden daralmıştı. 28 Şubat 2026'da patlak veren İran savaşı sonrası Hürmüz Boğazı'nın geçişe kapanmasıyla Körfez ülkelerinden yapılan üre, amonyak ve kükürt ithalatı durma noktasına gelmişti.
Bununla birlikte Moskova yönetiminin mart ayında gübre ürünlerine getirdiği ihracat kısıtlamaları iç piyasadaki ham madde teminini zorlaştırmıştı. Yeni anlaşmayla birlikte her iki kanaldan doğan aksaklıkların önüne geçilmesi hedefleniyor.
Yerli Üretim Ham Madde Bekliyor
Türkiye'de tarım sektörünün yıllık gübre kullanımı yaklaşık 7 milyon ton seviyesinde seyrediyor. Ülkede 8 milyon tonun üzerinde kurulu üretim kapasitesi bulunmasına karşın, ham maddede dışa bağımlılık nedeniyle tesisler %60-70 kapasiteyle çalışıyor ve yıllık ortalama 4,5-5 milyon ton üretim gerçekleştirebiliyor. Yerli üretimin karşılayamadığı kalan 2 ila 2,5 milyon tonluk kısım ise ithalat yoluyla karşılanıyor.
Bahar Ekim Dönemi Öncesi Kritik Hamle
Moskova ile sağlanan bu özel anlaşmanın, yaklaşan bahar ekim dönemi öncesinde hem iç piyasadaki arz güvenliğini sağlaması hem de Türk üreticilerin kapasite kullanımını artırarak gübre ihracatında elini güçlendirmesi bekleniyor.