Türkiye'de Çocukların Dijital Ortam Kullanımına Kapsamlı Düzenleme

Türkiye'de, çocukların dijital dünyayla etkileşimini yeniden şekillendirecek bir düzenleme yolda. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından hazırlanan yeni taslak, 15 yaş altı çocukların sosyal medya kullanımını kısıtlamayı ve platformlara bir dizi yeni yükümlülük getirmeyi amaçlıyor.

Yeni Düzenlemenin Temel Hedefleri

Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı'nın üzerinde çalıştığı bu kapsamlı taslak, çocukların dijital dünyadaki varlığını daha güvenli hale getirmeyi hedefliyor. DW Türkçe'nin yayınladığı detaylara göre, düzenleme sadece sosyal medya platformlarını değil, online oyunları da kapsayan geniş bir dijital denetim mekanizması oluşturmayı amaçlıyor.

Bu taslak, 5651 sayılı kanunda önemli değişiklikler öngörerek, çocukların dijital ortamdaki deneyimlerini iyileştirmeye odaklanıyor. Tek bir yasak getirmek yerine, çocukların dijital dünyayı daha bilinçli ve güvenli kullanabilmeleri için bir çerçeve oluşturulması hedefleniyor.

Sosyal Medya Kullanımına Yaş Sınırı ve Ebeveyn Kontrolü

Taslağın en dikkat çekici maddelerinden biri, 15 yaşından küçük çocukların sosyal medya platformlarını kullanmasının yasaklanması. Eğer bu düzenleme yasalaşırsa, sosyal ağ sağlayıcıları, yaş doğrulama sistemlerini güçlendirmek ve bu yaş grubundaki kullanıcıları platformlarından uzak tutmak zorunda kalacaklar.

Ancak taslak sadece yasaklayıcı önlemler içermiyor. 15 yaşını aşmış ancak reşit olmayan kullanıcılar için, sosyal ağların "ayrıştırılmış hizmet" sunması bekleniyor. Bu, içerik filtreleme, etkileşim sınırlaması ve yaşa uygun algoritmalar gibi önlemleri içerebilir. Bu uygulamanın nasıl denetleneceği ise düzenlemenin kritik noktalarından biri olacak.

Ebeveynlerin çocuklarının dijital aktivitelerini kontrol edebilmesi için de yeni düzenlemeler getiriliyor. Sosyal ağ sağlayıcıları, ebeveynlere çocuklarının platform kullanımını yönetebilecekleri araçlar sunmakla yükümlü olacak. Bu araçlar sayesinde, ebeveynler çocuklarının sosyal medyada geçirdiği süreyi ve erişebileceği içerikleri belirleyebilecekler.

Bu yaklaşım, doğrudan yasaklama ve serbest bırakma arasında bir denge kurmayı amaçlıyor. Ancak, farklı platformların yapıları göz önüne alındığında, teknik uygulamanın standartlaştırılmasının zor olabileceği belirtiliyor.

Oyunlara Yaş Sınırı ve BTK'nın Yetkileri

Yeni düzenleme, sadece sosyal medya ile sınırlı kalmayıp, internet üzerinden oynanan oyunlar için de yeni denetim mekanizmaları getiriyor. Taslakta yer alan "Ek Madde 5" ile oyun üreticilerine, oyunları yaş kriterlerine göre derecelendirme zorunluluğu getiriliyor.

Bu kapsamda, oyun dağıtıcıları derecelendirilmemiş içerikleri platformlarından kaldırmak zorunda kalacaklar. Ayrıca, yüksek erişime sahip yurt dışı kaynaklı oyun dağıtıcıları için Türkiye'de temsilci bulundurma şartı da gündemde. Bu, sosyal ağlara getirilen temsilcilik zorunluluğunun oyun sektörüne de uygulanması anlamına geliyor.

Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK), sosyal ağ ve oyun sağlayıcılarından, kurumsal yapıları, algoritmaları ve veri işleme süreçleri de dahil olmak üzere geniş kapsamlı bilgiler talep edebilecek. Şirketlerin bu bilgileri en geç beş gün içinde sunması zorunlu olacak.

Bu madde, özellikle algoritmik şeffaflık ve veri işleme süreçleri açısından teknoloji şirketleri üzerinde önemli bir baskı oluşturabilir. Uygulamanın sınırları ve denetim kriterleri ise düzenlemenin son haliyle netleşecek.

Genel olarak bakıldığında, taslak çocukların dijital dünyadaki varlığını tamamen kısıtlamak yerine, daha kontrollü ve izlenebilir bir hale getirmeyi amaçlıyor. Sosyal medya yasakları, ebeveyn kontrol araçları, oyun derecelendirmeleri ve temsilcilik şartları bir araya geldiğinde, Türkiye'de dijital platformlar için daha sıkı bir düzenleme döneminin başlayabileceği öngörülüyor.

Taslağın yasalaşıp yasalaşmayacağı ve ne kadar uygulanabilir olacağı henüz belirsiz. Ancak, hem platformlar hem de kullanıcılar açısından önemli değişikliklerin yaşanması bekleniyor.

Kaynak: (Teknoblog / Sabri Küstür)

Editör: Bülent Ertaş