Emre Aladağ
Türkiye Yapay Zekâ Eylem Planı: kamu personeline temel yapay zekâ okuryazarlığı eğitimi
AA muhabirinin edindiği bilgiye göre kamu çalışanlarına, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı koordinesinde yürütülen 2026-2030 dönemi “Türkiye Yapay Zekâ Eylem Planı”ndaki hedeflere uyumlu şekilde e-öğrenme yöntemiyle temel yapay zekâ okuryazarlığı eğitimi verilecek.
Çalışanlara, görev ve sorumluluklarına göre hazırlanan kısa uygulama modülleri de sunulacak. Eğitimlerin, kamu kurumlarının insan kaynakları sistemleri üzerinden zorunlu tutulması planlanırken personelin yalnızca eğitimleri tamamlayıp tamamlamadığı değil, eğitimlerdeki başarı düzeyi de düzenli olarak izlenecek.
Programlarda kamu personeli de hedef gruplar arasında yer alacak. Eğitimlerde yapay zekânın temel kavramları, üretken yapay zekâ araçlarının güvenli kullanımı, kişisel verilerin korunması, yanlış bilgi ve “derin sahte” içeriklere karşı farkındalık ile etik kullanım ilkeleri öğretilecek.
Ölçme ve değerlendirme sonucunda kazandıkları temel yetkinlikleri gösteren seviye bazlı mikro sertifikalar, eğitimleri tamamlayanlara verilecek. Her kurumda yapay zekâ yöneticisi görevlendirilecek.
Kamu kurumlarındaki dönüşüm, kullanım alanlarının belirlenmesi, uygulamaların sahada denenmesi ve başarılı projelerin yaygınlaştırılmasını içeren “tara-pilotla-ölçekle” döngüsüyle bütüncül bir yönetişim ve güven çerçevesinde yürütülecek. Bu dönüşümü yönetmek üzere kurumlarda bu alandan sorumlu birim amiri veya başkana bağlı üst düzey yönetici görevlendirilecek.
Söz konusu yönetici, kurumun yapay zekâ proje ve uygulamalarından oluşan portföyünü yönetecek, çalışmaların ilerleme durumunu düzenli olarak raporlayacak. Görevlendirmelerin tamamlanmasının ardından tüm kurumlar, 12 hafta içinde üç yıllık “Yapay Zekâ Yol Haritası” ile yıllık hedeflerini hazırlayacak.
Pilot ve ilk ölçekli konuşlandırmalar için küçük-orta hacimli alımlar önceliklendirilecek. Yapay zekâ projelerine yönelik kamu alımlarına katılacak girişimlerin teknogirişim belgesine sahip olması esas alınacak.
Her bakanlıkta, yapay zekâdan yararlanılabilecek alanlar sistematik olarak taranacak. Potansiyeli yüksek alanlarda hızlı pilot uygulamalar başlatılacak, belirlenen başarı eşiğini geçen projeler 6 ile 12 ay içinde ölçeklendirilecek.
Plan kapsamında ilk 12 ayda en az 2 pilot dalgasıyla 10 veya daha fazla bakanlıkta toplam en az 30 yapay zekâ pilotunun başlatılması hedefleniyor. En az 10 kritik kamu hizmeti için pilot aşamasından ölçeklendirmeye uzanan uçtan uca “pilot-ölçek hattı” kurulacak.
e-Devlet, vatandaşların yapay zekâ destekli kamu hizmetlerini doğrudan deneyimleyeceği öncelikli dönüşüm alanı olacak. Kişiselleştirilmiş hizmet yönlendirmesi, başvuruların ön kontrolü ve akıllı belge desteği gibi uygulamalar öncelikle pilot olarak hayata geçirilecek.
En az 5 yapay zekâ destekli vatandaş hizmetinin e-Devlet üzerinden pilotlanarak ölçeklendirilmesi planlanıyor. Uygulamalarda kişisel verilerin korunması, kararların açıklanabilir olması ve insan gözetimi ilkeleri dikkate alınacak. Kamu kurumlarında devreye alınan yüksek etkili yapay zekâ sistemlerinin de belgelendirme ve değerlendirme süreçlerinden geçirilmesi zorunlu olacak.