Burak ULU
Türk İnternet Medya Birliği (TİMBİR), yapay zekânın habercilik sektöründe güvenli, şeffaf ve sorumlu bir şekilde kullanılması amacıyla İnternet Medyası Yapay Zekâ Kullanımı Etik İlkeler Rehberi Taslağı'nı kamuoyuna duyurdu.
Editoryal Sorumluluk ve İnsan Denetimi
Taslak metne göre, yapay zekâ araçlarının medya faaliyetlerinde yalnızca yardımcı bir unsur olarak konumlandırılması amaçlanıyor. Tüm editoryal işleyişte son kararın ve sorumluluğun insana ait olması esas alınırken, insan denetimi ve onayı bulunmayan otomatik içeriklerin yayımlanmasına kesinlikle izin verilmeyeceği belirtiliyor.
TİMBİR Genel Başkanı Dr. Süleyman Hasan Basa, konuya ilişkin yaptığı açıklamada, bu dönüşümün yalnızca teknik bir ilerleme olarak görülmemesi gerektiğini vurguladı.
"TİMBİR olarak bu dönüşümü yalnızca teknik bir ilerleme değil; bilginin üretimini, yönetimini ve bilgiye erişimi doğrudan etkileyen, sektörün bütün paydaşlarını ilgilendiren bir sorumluluk alanı olarak görüyoruz"
Şeffaflık ve Doğrulama Kuralları
Rehber, okuyucunun içeriğin üretim sürecinden haberdar olabilmesi için şeffaflık kuralları getiriyor. Metin, ses veya görsel üretiminde yapay zekânın belirleyici rol oynaması durumunda, içeriğin “Yapay Zekâ Destekli İçerik” etiketiyle yayımlanması öngörülüyor.
Gerçek olayları aktaran haberlerde yapay zekâ kaynaklı sentetik görsellerin kullanılmaması kuralı benimseniyor. Ayrıca elde edilen verilerin hata ve önyargı risklerine karşı çapraz kontrolden geçirilmesi gerektiği ifade ediliyor.
Üyelerin Poynter Enstitüsü bünyesindeki Uluslararası Doğruluk Kontrolü Ağı (IFCN) standartlarını takip etmesi planlanıyor. 10 maddelik doğrulama sürecinde birincil kaynaklara ulaşılması ve bağımsız en az iki kaynakla teyit şartı aranıyor.
Telif Hakları ve Kaynak Güvenliği
Medya kuruluşlarının ürettiği içeriklerin büyük dil modelleri tarafından izinsiz toplanmasının önüne geçilmesi hedefleniyor. Teknoloji platformları ile medya yapgıları arasında adil bir ekonomik paylaşım modeli kurulması da öncelikler arasında yer alıyor.
Haber kaynaklarının korunması amacıyla gizli kaynak kimliklerinin yapay zekâ sistemlerine komut olarak girilmemesi hükme bağlanıyor. “Deepfake” içerikler ve rıza dışı üretilen materyallerle mücadele de rehberin odak noktaları arasında bulunuyor.
Görüş ve Katılım Süreci
Hazırlanan taslağın tek taraflı bir düzenleme olmadığını belirten Dr. Süleyman Hasan Basa, sektör paydaşlarını katkı sunmaya davet etti.
"Amacımız, herhangi bir kurumsal yaklaşımı sektörün bütününe taşımak değil; ortak mesleki değerlerimiz etrafında, farklı görüşlere alan açan ve teknolojik gelişmeler karşısında güncellenebilen bir başvuru metnini birlikte oluşturmaktır."
Kurumlar ve uzmanlar, değerlendirme ve önerilerini 15 Ekim 2026 tarihine kadar İnternet ve Medya Hukukçusu Av. Cüneyd Altıparmak'ın [email protected] elektronik posta adresi üzerinden iletebilecek.