GAÜN'de atık fıstık kabuklarından biyobozunur gıda ambalajı üretildi
Gaziantep Üniversitesi akademisyenleri, 3 yıllık çalışma sonucu 2025'te patent alan projeyle kırmızı fıstık kabuğundan raf ömrünü uzatan ambalaj geliştirdi.

Gaziantep Üniversitesi Biyoloji, Tekstil ve Gıda Mühendisliği bölümlerinin 3 yılda tamamladığı ve 2025'te patent alan çalışmayla, atık kırmızı fıstık kabuklarından gıdaların raf ömrünü uzatan biyobozunur ambalaj üretildi.
Gaziantep Üniversitesi (GAÜN) bünyesinde sürdürülen sıfır atık çalışması kapsamında, atık fıstık kabuklarından elde edilen uçucu yağ ve ekstre kullanılarak biyobozunur ambalaj üretildi. Biyoloji Bölümü Başkanlığı nda Tekstil Mühendisliği ve Gıda Mühendisliği bölümlerinden öğretim üyeleri ve öğrencin yer aldığı projede, kırmızı Antep fıstığı kabuklarından elde edilen uçucu yağ ve ekstre, nanoliflere yüklenerek gıda ambalajı haline getirildi.
Plastik ambalaj ve streç filme alternatif olarak geliştirilen ürünün, gıdaların bozulmasını geciktirdiği, mikroorganizma üremesini engellediği ve raf ömrünü uzattığı saptandı. Geri dönüşüme kazandırılarak ambalaj haline getirilen kırmızı fıstık kabuğu, patentinin alınmasıyla birlikte sanayi alanında kullanılması ve plastik ambalajlara alternatif olarak yaygınlaştırılması amaçlanıyor.
Kırmızı fıstık kabuğunun antimikrobiyel özelliği
Gaziantep Üniversitesi Biyoloji Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Aysun Kepekçi, Antep fıstığının kırmızı dış kabuğundan elde edilen ekstre ve esansiyel yağın antioksidan ve antimikrobiyel özelliklere sahip olduğunu kaydetti.
Aysun Kepekçi, Bölgemizde Antep fıstığı işlenmesi sonucu çok fazla miktarda kabuk atığı ortaya çıkıyor. Maalesef bu kabuklar genellikle yakılıyor ya da çöpe atılıyor. Biz özellikle Antep fıstığının en dışındaki kırmızı kabuk üzerinde çalışmalar yaptık. Bu çalışmalarda kabuğun yüksek antioksidan ve antimikrobiyel aktiviteye sahip olduğunu gördük. Özellikle gıdalarda bozulmaya neden olan mikroorganizmalar üzerinde güçlü bir antimikrobiyel etki gösterdiğini tespit ettik.
Üç yılda tamamlanan proje 2025'te patent aldı
Daha sonra bu atıklardan nasıl katma değerli bir ürün üretebileceğimizi araştırdık. Üniversitemizde farklı bölümlerin ortak çalışmasıyla projeyi 3 yılda tamamladık. Projemiz 2025 yılında patent aldı dedi. Proje kapsamında Antep fıstığının dış kabuğundan elde edilen ekstre ve esansiyel yağın biyobozunur polimer kullanılarak nanolif malzemeye dönüştürüldüğünü belirten Kepekçi, Fıstığın dış kabuğundan elde ettiğimiz ekstre ve esansiyel yağı, doğada çözünebilen ve plastiğe alternatif olan bir polimerin içerisine yerleştirdik.
Daha sonra elektrospinning yöntemiyle nanolif malzemeye dönüştürdük. Bazı gıda ürünlerini bu ambalajla kaplayarak kalite analizlerini gerçekleştirdik. Analiz sonuçlarımız oldukça iyi çıktı. Özellikle gıdaların raf ömrünü uzatma potansiyeline sahip olduğunu gördük. Böylece atık bir malzemeden hem antioksidan hem antimikrobiyel özellik taşıyan, gıdaların raf ömrünü uzatabilecek ve biyobozunur yapısıyla çevre dostu olan bir ambalaj ürettik diye konuştu.
Mühendislik sorunları ve sanayi iş birliği hedefi
Projenin farklı bilim dallarının ortak çalışmasıyla hayata geçirildiğini bildiren Kepekçi, Bu projede Biyoloji Bölümü nden ben ve yüksek lisans öğrencim Merve Köse, Tekstil Mühendisliği Bölümü nden Doç. Dr. Halil İbrahim İçoğlu ve Prof. Dr. Mehmet Topal Bekiroğlu, Gıda Mühendisliği Bölümü nden ise Burcu Gökkaya ve Erdem hocalarımızla birlikte çalıştık. Dolayısıyla üniversitemizin multidisipliner bir projesi oldu. Farklı bilim dallarının ortaklaşa çalışması açısından da önemli bir proje gerçekleştirdik şeklinde konuştu. Tekstil Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Halil İbrahim İçoğlu ise nanolif teknolojisiyle minimum miktarda malzemeden maksimum verim elde etmeyi hedeflediklerini ifade ederek, şunları söyledi: Aysun Hocamız, Antep fıstığından elde ettiği ekstre ve esansiyel yağın antimikrobiyel ve antioksidan özelliklerinin çok yüksek olduğunu söyleyince biz de bu etkiyi daha da artırmak istedik. Önümüzde iki mühendislik problemi vardı. Birincisi, bu malzemelerin biyoaktivitesi yüksek sıcaklıkta kayboluyor. Bu nedenle petrol bazlı standart bir ambalaj malzemesi içerisinde kullanıldığında etkisini gösteremeyecekti.
Biz oda sıcaklığında hazırladığımız biyobozunur polimer sayesinde bu aktiviteleri koruduk. İkinci olarak bu malzemelerden maksimum verim almak istedik. Nanoliflerin en büyük özelliği, minimum miktarda malzemeyle maksimum etki sağlamasıdır. Bu özellikleri nanoliflerin içerisine katarak aslında bir taşla iki kuş vurmuş olduk. Patentimizi geçen yıl aldık. Firmalarla iş birliğine açığız. İlgilenen firmalar olursa sanayiyle seve seve iş birliği yapabiliriz.
Haberi Derleyen: Yorumla Haber Merkezi
Yorumla Haber Merkezi, kurumların açıklamaları ve gün içindeki gelişmeleri derleyerek okurlara aktaran haber masasıdır. Düzeltme ve bilgi talepleri için iletişim sayfasını kullanabilirsiniz.















