Ed Bastian: AI, FAA'nın 31,5 Milyar Kontrol Modernizasyonunu etkiliyor

Delta ceo ed bastian, yapay zekanın hava trafik kontrolünü modernize etmesini ve 31,5 milyar dolarlık radyo, radar kurulumunu anlatıyor.

Emre Aladağ Editör

07.04.2026 - 12:23 Yayınlanma

3 Dk Okuma Süresi

Ed Bastian: AI, FAA'nın 31,5 Milyar Kontrol Modernizasyonunu etkiliyor

Delta CEO'su Ed Bastian, yapay zekanın yolcu deneyiminde devrim yaratmayacağına, ancak havayolu sektörünün en acil sorunlarından birini hafifletebileceğine inanıyor. Yeniliğe açık bir alan olarak hava trafik kontrolünü işaret ediyor; burada yapay zeka, uygulaması zaman alsa bile seyahati hızlandıracak ve kolaylaştıracak “şaşırtıcı bir dağıtım” sağlayabilir.

Yapay zekanın havacılıktaki potansiyel rolü

Bastian, Fortune genel yayın yönetmeni Alyson Shontell'e yapay zekanın havayollarına atmosferik koşulları okuma, türbülansı tahmin etme ve hava akışı modellerini analiz etme gibi birçok cephede yardımcı olabileceğini söyledi. “Doğru şekilde dağıtılırsa, belki daha verimli, daha güvenilir hale getirebilir,” dedi.

Delta, yapay zeka araçlarını şimdiden tanıttı. Ekim ayında taşıyıcı, uygulamasına gömülü, yapay zeka destekli bir dijital seyahat asistanı olan Delta Concierge'ı başlattı; bu asistan uçuşla ilgili soruları gerçek zamanlı olarak yanıtlıyor ve bagaj takibi ile talepleri konusunda yardımcı oluyor.

Hava trafik kontrolü zorlukları

Amerika Birleşik Devletleri, son kazalar ve kısmi bir hükümet kapanmasıyla vurgulanan, uzun süreli bir hava trafik kontrolü kriziyle karşı karşıya. Sorunun özünde güncelliğini yitirmiş teknoloji ve kronik personel eksikliği yatıyor. Bastian, birçok kontrol ekranının 1960-70'lerden kalma ekipmanlara benzediğini belirtti.

2024 Hükümet Sorumluluk Ofisi raporu, Federal Havacılık İdaresi'nin (FAA) yaşları 2 ila 50 yıl arasında değişen 17 kritik sistemi modernize etmekte yavaş kaldığını buldu. Personel sıkıntıları, kontrolörleri on yılı aşkın süredir 10 saatlik günlere ve altı günlük çalışma haftalarına zorladı. Geçen yılki 43 günlük kapanış sırasında, kontrolörler ücretsiz olarak tam zamanlı çalıştı ve FAA hedefinin yaklaşık 3.800 sertifikalı kontrolör altında kaldı.

Son iki yıldaki iki ölümcül olay incelemeleri yoğunlaştırdı. Bir Air Canada bölgesel jeti bir itfaiye aracıyla çarpıştı ve bir American Airlines bölgesel jeti, Reagan Ulusal Havalimanı yakınında bir ABD Ordusu Blackhawk helikopterine çarptı. Soruşturmalar, her iki vakada da hava trafik kontrolörlerine ait prosedürel ihmalleri ortaya çıkardı.

Modernizasyon çabaları

Mayıs ayında, Başkan Donald Trump ve Ulaştırma Bakanı Sean Duffy, ulusal hava trafik kontrol sistemini elden geçirmek ve “son teknoloji” bir ağ oluşturmayı amaçlayan 31,5 milyar dolarlık bir plan duyurdu. Girişim, 4.600 sahaya yeni radyolar, radarlar ve ses anahtarları kurmayı ve personel bulmanın zor olduğu tesislerde altı yeni kontrol kulesi inşa etmeyi içeriyor.

FAA, olay raporlarını taramak ve karma kullanımlı havalimanlarındaki risk alanlarını belirlemek için büyük dil modelleri ve makine öğrenimi araçlarını uygulamaya başladı. Bir sözcü, yapay zekanın insan uzmanlığının yerine geçen değil, tamamlayıcı bir araç olarak hizmet ettiğini vurguladı.

Bastian, Delta'nın Atlanta'daki merkezinden New York'a uçmanın artık 1950'lerde olduğundan daha uzun sürdüğünü belirterek, gelişmiş kontrol teknolojilerine olan ihtiyacın altını çizdi. “Yapay zekaya yaptığımız tüm bu teknoloji yatırımı, gökyüzünü nasıl açacağınıza odaklanmadıkça bunu değiştirmeyecek,” diye sonlandırdı.