Burak ULU
Genel Cerrahi Uzmanı Prof. Dr. Erhun Eyüboğlu, fazla kilo, aşırı yağlı beslenme ve geç saatlerde yemek yeme gibi günlük yaşam pratiklerinin gastroözofageal reflü hastalığını doğrudan tetikleyebildiğini açıkladı. Şikayetlerin tekrarlaması durumunda, olası komplikasyonları önlemek adına erken değerlendirmenin kritik önem taşıdığı bildirildi.
"Şikayetlerin tekrarlaması veya günlük yaşamı etkilemesi halinde erken değerlendirme, olası komplikasyonların önüne geçilebilmesi açısından önemli."
Reflü Nasıl Oluşur ve Belirtileri Nelerdir?
Uzmanlara göre, yemek borusu ile mide arasında yer alan ve doğal bir bariyer görevi üstlenen alt özofagus sfinkteri işlevini yitirdiğinde, mide içeriği yemek borusuna doğru geri kaçıyor. Bu duruma mide fıtığı (hiatal herni) da bazı hastalarda eşlik edebiliyor.
Özellikle büyük porsiyonlar, çok yağlı öğünler, bazı gıda ve içecekler ile sigara kullanımı hastalığın şiddetini artırıyor. Yemek sonrası göğüste yanma, ağza acı su gelmesi, ses kısıklığı, sürekli boğaz temizleme ihtiyacı, boğazda yabancı cisim hissi ve kronik öksürük en sık karşılaşılan semptomlar arasında yer alıyor.
"Bu şikayetlerin sıklaşması ve günlük yaşamı etkilemesi halinde gastroözofageal reflü hastalığı gündeme gelebilir."
Barrett Özofagusu ve Kanser Riski
Hastalığın doğrudan kansere dönüştüğünü söylemenin doğru olmadığı belirtilse de, uzun süre kontrol altına alınmayan vakalarda yemek borusunun alt bölümünde kronik tahriş ve iltihabi değişiklikler ortaya çıkabiliyor. Bu süreç, zamanla Barrett özofagusu adı verilen hücresel değişimlere yol açabiliyor.
Uzmanlar, bu durumun doğrudan kanser anlamına gelmediğini ancak yemek borusunda gelişebilecek adenokarsinom türü kanserler açısından risk artışıyla ilişkili olduğunu vurguluyor. Bu sebeple, yutma güçlüğü, açıklanamayan kilo kaybı, kansızlık veya kanama bulguları görüldüğünde ileri değerlendirme yapılması şart koşuluyor.
Tanı Süreci ve Yaşam Tarzı Düzenlemeleri
Teşhis aşamasında hastanın öyküsü ve fiziki muayenesi büyük önem taşırken, gerekli durumlarda endoskopi, 24 saatlik pH ölçümü ve özofagus manometrisi gibi ileri tetkiklerden faydalanılıyor. Tedavinin ilk basamağını ise genellikle kişiye özel yaşam tarzı düzenlemeleri oluşturuyor.
Hastaların öğün miktarlarını azaltması, yatmadan birkaç saat önce yeme içmeyi bırakması ve kilo kontrolünü sağlaması tavsiye ediliyor. Şikayetleri artıran spesifik gıdaların sınırlandırılması ve uygun görülen kişilerde medikal ilaç tedavisi sürece dahil ediliyor.
Cerrahide Yüzde 95-98 Başarı Oranı
İlaç tedavisine yanıt alınamayan, yaşam kalitesi ciddi şekilde düşen, mide içeriğinin ağza gelmesi şikayeti süren veya büyük mide fıtığı tespit edilen uygun hastalarda laparoskopik reflü cerrahisi gündeme geliyor. Operasyon kararı verilirken hastanın genel durumu ve ileri tetkik sonuçları bir bütün olarak ele alınıyor.
"Robotik veya laparoskopik cerrahi ile tedavi başarı oranı yüzde 95-98 civarında. Cerrahi kararı yalnızca şikayete göre değil, endoskopi, pH ölçümü, manometri ve hastanın genel durumu birlikte değerlendirilerek verilmeli."