WWF Raporu: Omurgalı Popülasyonlarında Ortalama Düşüş Yüzde 73

WWF, Londra Zooloji Derneği (ZSL) iş birliğiyle hazırlanan ve 1970-2022 döneminde 5 bin 790 omurgalı türüne ait 35 bin 803 popülasyonu inceleyen Yaşayan Gezegen Raporu'nun "Umut Bilimi" başlıklı 2026 sonuçlarını açıkladı. Raporda, küresel omurgalı popülasyonlarının ortalama büyüklüğünde yüzde 73 düşüş görüldüğü ve en sert kaybın tatlı su ekosistemlerinde yaşandığı belirtildi.

Verilen bilgiye göre endeksteki yüzde 73'lük düşüş, dünyadaki hayvanların yüzde 73'ünün yok olduğu anlamına gelmiyor; farklı bölgelerdeki popülasyon büyüklüklerinin ortalama değişimini gösteriyor. Endekste incelenen popülasyonların yüzde 43'ünde artış yaşanırken yüzde 7'si sabit kaldı; ancak azalan popülasyonlardaki kayıpların büyüklüğü kazanımları aştığı için küresel endeks genel olarak geriledi.

Bölgelere ve Ekosistemlere Göre Kayıplar

Rapora göre izlenen popülasyonların ortalama büyüklüğü tatlı su ekosistemlerinde yüzde 85, kara ekosistemlerinde yüzde 69 ve deniz ekosistemlerinde yüzde 59 oranında düştü. Bölgesel düzeyde en keskin gerileme yüzde 95 ile Latin Amerika ve Karayipler'de kaydedildi.

Düşüş oranları Afrika'da yüzde 80, Asya-Pasifik'te yüzde 49, Kuzey Amerika'da yüzde 28, Avrupa ve Orta Asya'da ise yüzde 23 oldu. Raporda, Avrupa ve Kuzey Amerika'da doğa üzerindeki büyük ölçekli etkilerin önemli bir kısmının endeksin başlangıç yılı olan 1970'ten önce gerçekleştiğine dikkat çekildi.

Yaban hayatına yönelik başlıca tehdit yaşam alanlarının kaybı ve bozulması olarak sıralandı. Bu etkeni doğal kaynakların aşırı kullanımı, iklim değişikliği, kirlilik, istilacı türler ve hastalıklar izledi. Gıda üretim ve tüketiminin alan tahribatında, fosil yakıta dayalı enerjinin iklim değişikliğinde, finans sisteminin ise doğaya zarar veren faaliyetlerin sürmesinde belirleyici olduğu vurgulandı.

Gündem kategorisinden bir başka haber:

Koruma Çalışmalarıyla Gelen Artışlar

Raporda, eşgüdümlü koruma çalışmaları sayesinde bazı türlerde toparlanma sağlandığı ifade edildi. Doğada yaşayan kaplanların sayısı, 2010-2025 döneminde yüzde 70'in üzerinde artarak 3 bin 200'den 5 bin 700'e yükseldi. Avlanma kotalarının düşürülmesi ve izleme adımlarıyla Atlantik ve Pasifik mavi yüzgeçli orkinos popülasyonlarında iyileşme kaydedildi.

Afrika savan fillerinin sayısı yayılış alanlarının büyük bölümünde azalmayı sürdürürken, kıtanın güneyindeki bazı popülasyonlarda artış belirlendi. Yeşil deniz kaplumbağası ise en az 80 ülkede yürütülen 50 yılı aşkın çalışmaların ardından, 2025'te Uluslararası Doğa Koruma Birliği'nin (IUCN) Kırmızı Listesi'nde "Tehlikede" kategorisinden "Düşük Riskli" seviyesine geçti.

Bu küresel çalışmanın yerel ayağında, WWF-Türkiye ile Doğa Koruma ve Milli Parklar 7 nci Bölge Müdürlüğü iş birliğiyle Adana Akyatan'da 21 yıldır yürütülen programda yaklaşık 8 bin 200 yuva belirlendi ve yaklaşık 283 bin yavrunun denize ulaşması sağlandı.

WWF Genel Müdürü Dr. Kirsten Schuijt, biyolojik çeşitlilik kaybının sürdüğünü belirterek şu değerlendirmede bulundu:

"2026 Raporu, birçok türe ait popülasyonun sabit kaldığını veya toparlandığını gösteren verilerin yanı sıra, doğanın kendini toparlayabileceğini ve değişimin mümkün olduğunu ortaya koyan ilham verici örneklere de yer veriyor. Kaplan, mavi yüzgeçli orkinos ve yeşil deniz kaplumbağası gibi türlerin popülasyonlarında görülen iyileşme, uzun soluklu ve eşgüdümlü çabalarla zaman içinde neler başarılabileceğini gösteriyor."

Gündem kategorisinden bir başka haber:

Başarıların kalıcı olması için enerji, gıda ve finans sistemlerindeki dönüşümün hızlandırılması, zararlı desteklerin sürdürülebilir alanlara kaydırılması ve gıda israfının azaltılması çağrısı yapıldı. WWF Doğa Koruma Direktörü Daudi Sumba sürece ilişkin son durumu şu sözlerle aktardı:

"Farklı bir geleceğe açılan fırsat penceresi giderek daralıyor, ancak hala umut var. Ne kadar erken harekete geçersek, insanlar ve doğa için sağlayacağımız faydalar da o kadar büyük olacak."

Kaynak: Haber Merkezi