Burak ULU
Van'ın Gevaş ilçesinde yaklaşık 2 bin rakımlı Artos Dağı eteklerinde giydikleri pembe arıcı kıyafetleriyle geleneksel yöntemlerle kara kovan balı üreten kadın arıcılar, havaların soğumasıyla birlikte ilkbaharda yaylalara bıraktıkları sepet kovanlarında hasada başladı.
Artos Kadın Kooperatifi Üretimi Sürdürüyor
Pembe Maskeli Arıcılar Organik Bal Üretiyor projesinden faydalanan Gevaş ilçesindeki Artos Kadın Kooperatifi üyeleri ilkbaharda yaylalara bıraktıkları söğüt dallarından örülerek çevresi çamurla kapatılan geleneksel sepet kovanların hasadını gerçekleştiriyor. Kadın arıcılar, suni petek kullanmadan, arıların kendi ördüğü peteklerde kara kovan balı üretiyor.
Artos Kadın Kooperatifi Başkanı Songül Güleç, 3’üncü nesil olarak arıcılık yaptıklarını belirterek, 7 kadın ortakla başladıkları üretime bugün 10 kadın ortakla devam ettiklerini söyledi. Pembe Maskeli Arıcılar olarak kara kovan balının yanı sıra süzme bal, arı ekmeği, polen, propolis ve arı sütü de ürettiklerini belirten Güleç, kadınların arıcılığa ilgisinin son yıllarda arttığını dile getirdi.
"2022 yılında biz arıcılığa başladık. Şu an görüyoruz ki etrafımızda birçok kadın heveslenerek 'Biz de arıcılık yapmak istiyoruz' diyorlar. Bu bizi çok mutlu ediyor"
Yağışlar Bal Verimini Artırdı
Güleç, bölgedeki bitki çeşitliliğinin arıcılık açısından önemli olduğunu belirterek, bu yıl ülke genelinde yağışların artmasının da bal verimine önemli katkı sunduğunu söyledi. Üretim sezonunun oldukça bereketli geçtiğini ifade eden Güleç, konuya ilişkin değerlendirmesinde şu ifadeleri kullandı:
"Bu yıl bölge çok yağış aldı. Yağış olunca bu yıl bal hasadımız çok iyiydi. Bu yılki verim geçen yıllara göre yağışlardan dolayı çok çok iyiydi ve verim iyi olunca çok mutlu olduk. Bu yıl ‘Arıcıların yüzü güldü' diyebiliriz"
Devlet Destekleriyle Kadın İstihdamı Artıyor
Arıcılığa devlet destekleriyle başladıklarını ifade eden Güleç, sağlanan desteklerin kadınların üretime katılmasında önemli rol oynadığını söyledi. Üretimde en önemli sorunlarının pazar ağı olduğunu belirten Güleç, ürünlerin daha geniş kitlelere ulaştırılması konusunda destek beklediklerini kaydetti.
Van'da uygulanan destek projeleri, kadınların arıcılığa katılımına da yansıdı. Verilere göre kentte 2020 yılında 79 olan kadın arıcı sayısı, 2026 yılında 157'ye yükseldi. Kent genelindeki toplam arıcı sayısı da 2020’de 756 iken, 2026’da yaklaşık 1100'e yükseldi.
Yeni Kovan Dağıtımları Planlanıyor
Van Valiliği, İl Tarım ve Orman Müdürlüğü ile Büyükşehir Belediyesi iş birliğinde yürütülen Arılı Kovan Projesi kapsamında bu yıl başta kadın ve genç çiftçiler olmak üzere 150 üreticiye 20'şer adet olmak üzere toplam 3 bin arılı kovan dağıtıldı.
Üreticilerden gelen talep üzerine gelecek yılın ilkbaharında 10 bin arılı kovanın daha dağıtılması planlandı. Projeyle kırsal ekonominin güçlendirilmesi, üreticilerin gelir kaynaklarının artırılması ve özellikle kadın ile gençlerin arıcılık sektörüne kazandırılması hedefleniyor. Ayrıca Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından Gevaş'taki arıcıların üretim kapasitesini artırmak amacıyla hazırlanan Arıcılık Malzemeleri Projesi'nin de kabul edildiği ve uygulama çalışmalarının başlatıldığı bildirildi.