Emre Aladağ
Ticaret Bakanlığı, vitrin, raf, e-ticaret siteleri veya dijital platformlarda ürünleri haklı bir gerekçe sunmadan satmaktan kaçınmayan işletmelere yönelik denetimlerini sıkılaştırdı. Kamuoyunda “yemleme ve değiştirme” olarak bilinen; tüketiciyi cazip fiyatlı ürünle içeri çekip daha pahalı ürüne yönlendirme taktiğine karşı idari yaptırımlar devreye alındı. 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’un 6’ncı maddesi uyarınca, 2026 yılı itibarıyla kurallara uymayan işletmelere ürünün vergiler dahil satış fiyatının yüzde 10’u oranında idari para cezası uygulanacak. Uygulanacak ceza miktarı ihlal başına 3 bin 973 liranın altında olamayacak.
Yaptırımın hesap yöntemi ve alt limit
Yemleme ve değiştirme taktiği kapsamında yürütülen uygulamalarda idari para cezaları, ürünün vergiler dahil satış fiyatının yüzde 10’u üzerinden belirleniyor. Ceza, ihlal başına hesaplandığından her ihlal için alt limit de korunuyor. Bu nedenle 2026’da kurallara uymayan işletmeler bakımından uygulanacak yaptırım tutarı 3 bin 973 liranın altına düşürülemiyor.
Verilen idari yaptırım, tüketiciyi daha düşük fiyatla sürece çekip daha yüksek fiyatlı ürüne yönlendiren satış kurgularına karşı caydırıcılık hedefliyor. Denetimlerde, ürün sunumu ve yönlendirme sürecinin tüketici üzerinde oluşturduğu etki de değerlendirme kapsamında yer alıyor.
Denetimlerin kapsamı ve dijital satış akışları
Ticaret Bakanlığı’nın denetimleri, vitrin ve raf düzenlemelerinden e-ticaret siteleri ile dijital platformlardaki ürün sunumuna kadar uzanan geniş bir alanı kapsıyor. “Yemleme ve değiştirme” olarak bilinen yönlendirme taktiklerine karşı alınacak idari yaptırımlar, çevrim içi satış süreçlerinde de denetim odağının güçlendiğini gösteriyor.
Ceza tutarlarıyla ilgili çerçeve
6502 sayılı Kanun’un 6’ncı maddesi uyarınca 2026 yılı itibarıyla kurallara uymayan işletmelere uygulanacak idari para cezası, ürünün vergiler dahil satış fiyatının yüzde 10’u oranında hesaplanıyor. İhlal başına verilecek cezanın alt sınırı ise 3 bin 973 lira olarak belirlenmiş durumda.