Emre Aladağ
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından kamuoyuna duyurulan Temmuz 2026 dönemine ilişkin ödemeler dengesi istatistiklerine göre, cari işlemler hesabı bu ayda 36 milyon dolar tutarında fazla verdi.
Cari Denge ve Dış Ticaret Rakamlarının Detayları
Kritik göstergelerden biri olan altın ve enerji unsurları dışarıda tutulduğunda, cari işlemler bilançosundaki net fazla 4.972 milyon ABD doları seviyesine ulaştı. Aynı dönemde ödemeler dengesi tanımlı dış ticaret açığı rakamı ise 5.579 milyon dolar şeklinde kayıtlara geçti.
Piyasa Beklentileri Nasıl Şekillenmişti?
Sektör temsilcilerinin katılım sağladığı AA Finans Ödemeler Dengesi Beklenti Anketi sonuçlarına göz atıldığında, piyasa uzmanları Temmuz periyodunda cari bakiyenin 582,3 milyon dolar fazla oluşturacağını tahmin etmekteydi. Piyasa analistlerinin sene sonu geneline yönelik cari açık öngörüsü ise 51 milyar 54 milyon dolar düzeyinde konumlanıyordu.
Yıllıklandırılmış Denge Rakamları ve Hizmet Gelirleri
On iki aylık biriktirmeli hesaplamalara bakıldığında, yıllık cari açık boyutu 40,7 milyar dolar civarında gerçekleşirken, ödemeler dengesi tanımlı dış ticaret açığı toplamda 77,2 milyar dolar oldu. Söz konusu bir yıllık süreçte hizmetler dengesi kanadı 63,5 milyar dolar artı verirken; birincil ile ikincil gelir dengesi kalemleri sırasıyla 25,2 milyar dolar ve 1,9 milyar dolar eksi bakiye sundu.
Seyahat ve Taşımacılık Kalemlerinin Performansı
Hizmetler hesabı kanalıyla sağlanan net sermaye akışı ilgili ayda 8.228 milyon dolar tutarına ulaştı. Bu ana başlık altındaki taşımacılık hizmetlerinden elde edilen net kazanç 2.893 milyon dolar, seyahat kategorisinden gelen net girdi ise 5.968 milyon dolar seviyesinde kaydedildi.
Cari Açığın Finansman Yapısı ve Rezervler
Söz konusu döneme ait yıllık cari açığın finansman detayları incelendiğinde; net portföy yatırımları 6 milyar dolar, kredi mekanizmaları 50,9 milyar dolar ve ticari kredi kanalları 0,4 milyar dolar pozitif katkı sağladı. Buna karşılık finansal türevler 5,1 milyar dolar, net doğrudan sermaye girişleri 0,3 milyar dolar ile efektif/mevduat kalemi 22,5 milyar dolar olumsuz etki yarattı. Bu süreçte Merkez Bankası bünyesindeki döviz cinsinden net rezerv azalışı 31,5 milyar dolar olarak tespit edildi.
Doğrudan Yatırım Hareketleri ve Gayrimenkul Alımları
Aylık bazda doğrudan yatırımlar kaynaklı net sermaye girişi 514 milyon dolar düzeyinde gerçekleşti. Yabancı yatırımcıların Türkiye sınırları içindeki doğrudan sermaye yatırımları 1.154 milyon dolar yükselirken, yerli yatırımcıların yurt dışı doğrudan yatırımları 640 milyon dolar artış kaydetti. Taşınmaz mülk alımları tarafında ise yerleşiklerin yurt dışında 169 milyon dolar, yabancıların Türkiye'de 322 milyon dolar tutarında net gayrimenkul edindiği görüldü.
Portföy Hareketleri ve Sermaye Piyasaları
Yurt dışı yerleşiklerin portföy yatırımları kanalıyla gerçekleştirdiği net giriş miktarı 5.841 milyon dolar oldu. Yabancılar hisse senedi ve fon tarafında 1.969 milyon dolar, Devlet İç Borçlanma Senetleri (DİBS) alanında ise 2.368 milyon dolar net tutarda alım yaptı. Borçlanma araçları ihraçlarında ise banka ve Genel Hükümet kağıtlarında sırasıyla 914 milyon dolar ile 1.710 milyon dolar net alış yaşanırken, özel sektör ihraçlarında 172 milyon dolar net satış yapıldı.
Kredi Kullanımları ve Resmi Rezervlerdeki Artış
Dış finansman kullanımları tarafında bankacılık sektörü 1.713 milyon dolar, reel sektör firmaları ise 1.998 milyon dolar net kredi kullandı; Genel Hükümet kanadı ise 130 milyon dolar net geri ödemede bulundu. Diğer yatırımlar başlığı altında, yabancı bankaların yurt içi mevduatları Türk Lirası cinsinden 74 milyon dolar ve döviz cinsinden 1.605 milyon dolar artarak toplamda 1.679 milyon dolar net yükseliş gösterdi. Böylece TCMB resmi rezervlerinde ilgili ayda 14.252 milyon dolar tutarında net artış meydana geldi.