Emre Aladağ
SPK’nın uzaktan kimlik tespiti değişikliği Resmi Gazete’de yayımlandı: pasaportla uzaktan kabul şartları yeniden belirlendi
Sermaye Piyasası Kurulu’nun (SPK) “Aracı Kurumlar, Portföy Yönetim Şirketleri ve Kripto Varlık Hizmet Sağlayıcılar Tarafından Kullanılacak Uzaktan Kimlik Tespiti Yöntemlerine ve Elektronik Ortamda Sözleşme İlişkisinin Kurulmasına ilişkin Tebliğ” değişikliği Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi.
Düzenleme; aracı kurumlar, portföy yönetim şirketleri ve kripto varlık hizmet sağlayıcılarının, sürekli iş ilişkisinin tesis edildiği tarihte Türk uyruklu olmayan gerçek kişilere uzaktan kimlik tespiti yapabilmesine imkân tanıyor. Buna göre uzaktan kimlik tespiti, Uluslararası Sivil Havacılık Teşkilatı’nın (ICAO) 9303 sayılı standardına uygun, yakın alan iletişimi özelliği olan pasaport kullanılarak gerçekleştirilecek.
Kurul ayrıca, aracı kurumlar, portföy yönetim şirketleri ve kripto varlık hizmet sağlayıcılarla uzaktan kimlik tespiti yoluyla iş ilişkisi kurulmasına ilişkin şartları da belirledi. Bu şartlar kapsamında, yalnızca yakın alan iletişimi kullanılarak pasaportun yongasında yer alan kimlik bilgilerinin pasaport üzerindeki bilgilerle eşleştiği doğrulanacak.
Bu doğrulama, herhangi bir nedenle yakın alan iletişimi kullanılarak yapılamazsa uzaktan kimlik tespiti yoluyla iş ilişkisi tesis edilemeyecek şekilde kurgulanıyor. Ayrıca uzaktan kimlik tespitinde kullanılan pasaportun ICAO 9303 sayılı standardına uygunluğu yönünden kontrolü de dahil gerekli işlemler yapılacak.
Öte yandan yabancı müşterilerin adres teyidi için son 3 aya ait elektrik, su, doğal gaz faturası veya yerleşim yeri belgesi sunması zorunlu olacak. Adres teyidi yapılmadan para ve kripto varlık transferi ile sermaye piyasası araçlarının virmanı gerçekleştirilemeyecek.
Müşterinin işlem yaptığı elektronik ortamdan elde edilen teknik veriler (IP/port bilgisi, cihaz kimliği, coğrafi konum, tarayıcı bilgileri ve benzeri) risk temelli yaklaşım çerçevesinde değerlendirilecek. Değerlendirme neticesinde şüpheli durumun saptanması halinde uzaktan kimlik tespiti süreci sonlandırılacak.
Görüntülü görüşme ve pasaport görüntüleriyle uzaktan doğrulama
Pasaportla uzaktan kimlik tespiti, konusunda özel olarak eğitim verilmiş personel tarafından görüntülü görüşme yoluyla gerçekleştirilecek. Görüntülü görüşme sürecinde kişiyi ve kişi tarafından sunulan pasaport üzerindeki bilgileri gösteren görüntüler alınacak.
SWIFT üzerinden transfer, hesap kısıtı ve mesaj kontrolleri
Para transferleri SWIFT sistemi aracılığı ile yapılacak. Pasaport kullanılarak uzaktan kimlik tespiti yapılan kişinin hesabına, yalnızca yurt dışındaki bir bankada kendi adına açılmış hesaptan para transferi gerçekleştirilebilecek. Açılan bu hesaptan para çıkışının sadece söz konusu kişinin kendi banka hesabına yapılabilmesi sağlanacak ve bu hesaptaki para transferleri yalnızca SWIFT sistemi üzerinden gerçekleştirilecek.
Tebliğ kapsamında para transferi için söz konusu sistem üzerinden üretilen mesajlardaki ayırt edici bilgilerle, uzaktan kimlik tespiti kapsamında müşteriden edinilen bilgilerin uyuştuğu kontrol edilecek. Transfer ve kontrol işlemleri, müşteri hesabında başka herhangi bir işlem gerçekleştirilmeden önce tamamlanacak.
Üçer aylık dönem sonlarında MASAK’a bildirim
Uzaktan kimlik tespiti yöntemiyle müşteri kabul edilen kişilere ilişkin bilgiler ile bu kişilerin portföy büyüklükleri ve yatırım tutarları, takvim yılı esas alınarak her üç aylık dönemin son ayında Mali Suçları Araştırma Kurulu’na bildirilecek.