PİYASALAR:
Cumhuriyet Altını42.342,00▲18-ayar-altin5.090,00▲14-ayar-altin4.615,69▲gram-has-altin6.217,71▲Bulgar Levası28,93▲Gümüş76,84▲Ons Altın3.855,49▲Gram Altın6.248,95▲Çeyrek Altın10.351,00▲Yarım Altın20.696,00▲Tam Altın41.240,00▲Ata Altın42.342,00▲Euro55,57▲Kuveyt Dinarı162,06▲Dolar50,42▲İsviçre Frangı60,08▲Sterlin66,70▲AZN29,66▲Gram Altın3.250,00—BIST 10010.000,00—Cumhuriyet Altını42.342,00▲18-ayar-altin5.090,00▲14-ayar-altin4.615,69▲gram-has-altin6.217,71▲Bulgar Levası28,93▲Gümüş76,84▲Ons Altın3.855,49▲Gram Altın6.248,95▲Çeyrek Altın10.351,00▲Yarım Altın20.696,00▲Tam Altın41.240,00▲Ata Altın42.342,00▲Euro55,57▲Kuveyt Dinarı162,06▲Dolar50,42▲İsviçre Frangı60,08▲Sterlin66,70▲AZN29,66▲Gram Altın3.250,00—BIST 10010.000,00—
Reklam

Sosyal medya filtrelerinin çocukların beden algısına etkileri incelendi

TÜİK verileri 6-15 yaş grubundaki çocukların yüzde 66,1'inin sosyal medya kullandığını ortaya koyarken uzmanlar dijital filtrelerin beden algısı üzerindeki…

Emrah Aladağ
Yayınlanma
3 DkOkuma Süresi
Sosyal medya platformlarındaki görsel filtrelerin ve algoritmaların çocukların beden algısı üzerindeki etkileri uzmanlar tarafından değerlendirildi.
Sosyal medya platformlarındaki görsel filtrelerin ve algoritmaların çocukların beden algısı üzerindeki etkileri uzmanlar tarafından değerlendirildi. | Fotoğraf: Habertürk

Aileden duyulan bir söz, okulda takılan bir lakap, sosyal medyadaki filtreler ya da ekranda karşılaşılan kusursuz bir yüz… Çocuklar, henüz kendi bedenlerini tanımaya çalışırken güzellik kalıplarıyla karşılaşıyor

Türkiye İstatistik Kurumunun (TÜİK) 2024 verilerine göre 6-15 yaş grubundaki çocukların yüzde 66,1'i sosyal medya kullanıyor. Bu oran 6-10 yaş grubunda yüzde 53,5'e, 11-15 yaş grubunda yüzde 79'a yükseliyor. Sosyal medya kullanan çocukların yüzde 97,9'u bu platformları düzenli kullanıyor.

2025'te SAGE Open dergisinde yayımlanan ve İtalya'da 10-12 yaşlarındaki 2 bin 378 çocukla yürütülen araştırma da görünüşü değiştiren filtrelerle beden memnuniyeti arasındaki ilişkiye dikkati çekiyor. Araştırmada, bu tür filtreleri kullanma eğilimi arttıkça çocukların bedenlerinden duydukları memnuniyetin daha düşük olduğu görülüyor. Çocukların sosyal medyada oluşturdukları görüntüyle gerçek hayattaki görünümleri arasında bir ayrım hissetmesi de araştırmanın ele aldığı konular arasında.

Çocukların, sosyal medyada oluşturdukları görüntüleri gerçek görünümleriyle karşılaştırması, filtrelerin beden algısı üzerindeki etkisini daha da önemli hale getiriyor. Filtreyle değiştirdiği fotoğrafı daha çok beğenen çocuk, zamanla aynadaki doğal görünümünü yetersiz bulabiliyor. Böylece dijital ortamda başlayan karşılaştırma, çocuğun gündelik hayatına da taşınıyor.

Çocuklara güzelliğin ölçüsünü kim öğretiyor?
Çocuklara güzelliğin ölçüsünü kim öğretiyor? | Fotoğraf: Habertürk

"Filtreli Görüntüler Doğal Görünümden Uzaklaştırıyor"

Çocuk ve Ergen Psikiyatri Uzmanı Dr. Ayşegül Tonyalı, bu durumun yalnızca kişinin fotoğraflarını beğenmemesiyle sınırlı kalmadığını vurguladı.

Tonyalı, çocukların filtreli görüntülerine alıştıkça gerçek görünümlerinden rahatsızlık duyabildiğini, arkadaşlarıyla görüşmek istemeyebildiğini ve hatta dışarı çıkmaktan kaçınabildiğini aktardı. Bu tablonun beden algısı açısından ciddi bir risk oluşturduğunu, araştırmaların da söz konusu riski ortaya koyduğunu kaydetti.

Tonyalı, çocukların belirli fiziksel özelliklere sahip olmadıklarında beğenilmeyeceklerini ve sevilmeyeceklerini düşünebildiklerine de dikkati çekti.

Küçük bir burun, dar bir çene, belirli bir göz biçimi ya da pürüzsüz bir cilt gibi özelliklerin çocukların gözünde vazgeçilmez güzellik ölçütlerine dönüşebildiğini belirten Tonyalı, bu anlayışın kişinin kendi değerini dış görünüşü üzerinden belirlemesine yol açabildiğini belirtti.

Algoritmaların Oluşturduğu Güzellik Fanusunda Mıyız?

Tonyalı'ya göre çocuklara sürekli belirli yüz ve beden özelliklerinin güzel olduğu mesajı verildiğinde, beyinleri bu ölçütlere uygun örnekleri daha fazla fark etmeye başlıyor.

Filtreli yüzlerin ve benzer görünümlerin sosyal medyada tekrar tekrar karşılarına çıkması, bu görüntüleri çocuklar için olağan ve ideal görünüm haline getirebiliyor. Böylece çocuklar aynaya baktıklarında gördükleri doğal görünümlerinden rahatsızlık duyabiliyor ve kendilerini değiştirmeden beğenilmeyeceklerine inanabiliyor.

Algoritmaların içerik öneri sistemleri ve beden algısı

Bu algının algoritmalar aracılığıyla daha da güçlendiğini belirten Tonyalı, sosyal medya platformlarının kullanıcıların yalnızca beğendiği ya da paylaştığı içerikleri değil, daha uzun süre incelediği görselleri de dikkate alabildiğini söyledi.

Bir içeriğe kısa da olsa daha uzun süre bakmanın algoritmaya ilgi sinyali gönderebildiğini ifade eden Tonyalı, bunun sonucunda kullanıcıların karşısına benzer içeriklerin daha sık çıkarıldığını açıkladı. Örneğin ince bedenler, küçük burunlar, pürüzsüz ciltler ya da belirli yüz hatlarıyla ilgilenen gençlere bu özellikleri öne çıkaran daha fazla görsel sunulabiliyor.

Tonyalı, dünyanın farklı bölgelerinde çocuk hesapları oluşturularak yürütülen bir araştırmadan söz ederek, araştırmada, bu hesapların başlangıçta çocuklara yönelik içeriklerle etkileşime girdiğini, algoritmaların hesapları daha büyük yaş grubunda değerlendirmeye başlamasının ardından karşılarına çıkan içeriklerin değiştiğini aktardı.

Tonyalı'nın aktardığına göre, iki ila üç haftanın ardından beden algısı, dış görünüş ve filtreli fotoğraflarla ilgili içerikler, hesaplara önerilen paylaşımların yüzde 40 ila 50'sini oluşturabiliyor. Üstelik bu içeriklerin özellikle beğenilmesi de gerekmiyor.

Tonyalı, araştırmada kedi videoları gibi farklı içeriklerin beğenilmesine rağmen algoritmaların tahmin ettiği yaş doğrultusunda kaygı uyandıran ve dış görünüşü öne çıkaran içeriklerin de çocukların karşısına çıkabildiğini söyledi.

Bu nedenle Tonyalı, filtrelerin yalnızca fotoğrafları değiştiren dijital araçlar olarak görülmemesi gerektiğini belirtti. Bu araçların gençlerin hem kendilerine hem de çevrelerindeki dünyaya bakışını dönüştürdüğünü vurgulayarak şu değerlendirmede bulundu: "Bu filtre meselesi yalnızca bir filtre değil. Aslında dış dünyayı filtreli görme biçimi.”

Haberi Derleyen: Emrah Aladağ

Bu haberi nasıl buldunuz?Görüşünüz bizim için değerli.
YöneticiÇevrimiçi

Teknolojiye olan ilgim çok küçük yaşlarda olup ve haber konusunda; Güncel Ekonomi, Spor, Siyaset gibi vb. bir çok ilgili bölümlerde haber yazarlığı yaptım. Sizlere en uzman olduğum haber konular ile analizlerimi içeriklerimde paylaşacağım.

İlgili Konular:

sosyal medyaBeden AlgısıAyşegül Tonyalı
Bu web sitesini kullanmaya devam ederek, çerezlerin kullanılmasına izin vermiş olursunuz. Gizlilik ve Çerez Politikamızı Ziyaret edin. Gizlilik ve Çerez Politikamızı ziyaret edin.