Prof. Dr. Kutoğlu'ndan Helen Yayı uyarısı: 8 üzeri deprem senaryosu
BEUN Öğretim Üyesi Prof. Dr. Şenol Hakan Kutoğlu, Helen Yayı'nın kırılması halinde depremin Ege'den Konya Havzası'na kadar hissedilebileceğini açıkladı.

Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi (BEUN) Mühendislik Fakültesi Geomatik Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Şenol Hakan Kutoğlu, Ege Denizi ndeki Helen Yayı üzerinde meydana gelebilecek büyük bir depremin Türkiye de oluşturabileceği etkileri geliştirdikleri otomatik hasar belirleme yazılımıyla inceledi.
İHA'nın haberine göre fay sisteminin tamamen kırılması senaryosunu inceleyen Kutoğlu, yaşanabilecek depremin etki alanının Ege Bölgesi'yle sınırlı kalmayacağını söyledi.
Literatürde Böyle Bir Çalışmaya Rastlamadık
Helen Yayı'nın deniz içerisinde yer alan büyük bir dalma batma zonu olduğunu anlatan Kutoğlu, Japonya açıklarındaki benzer fay sistemleri gibi 8'in üzerinde büyüklüğe sahip deprem ve tsunami üretme potansiyeli bulunduğunu belirtti.
Böyle bir depremin Türkiye de meydana getirebileceği hasara yönelik literatürde bir çalışmaya rastlamadıklarını belirten Kutoğlu, geliştirdikleri yazılımla fayın kırılması durumunda ülke genelindeki olası etkileri simüle ettiklerini söyledi.
Türkiye Nin Neredeyse Tamamında Hissedilecek
Çalışmada elde ettikleri sonuçları değerlendiren Kutoğlu, Bu fay, tamamen kırıldığı takdirde sekizden daha büyük bir deprem üretme potansiyeli var.
Sarsıntı Türkiye'nin neredeyse tamamında hissedilebilir
Haritada gördüğünüz üzere bu olay meydana geldiği takdirde ülkemizin hemen hemen tamamında bu depremin az veya çok hissedilmesi söz konusu olacak. Türkiye coğrafyasının neredeyse tamamında bu deprem hissedilecek dedi. Depremin oluşturabileceği kuvvetin en yüksek düzeyinin yer çekimi kuvvetinin beşte biri kadar olacağını ifade eden Kutoğlu, bu seviyedeki sarsıntının çok zayıf ve kötü durumdaki binalarda hasara yol açabileceğini söyledi.
Kutoğlu, Ağır bir hasar olabilmesi için depremin uygulayacağı kuvvetin yer çekimi kuvvetinin en az yarısına kadar ulaşması lazım diye konuştu.
Ege'den Konya Havzasına Kadar Uzanıyor
Hazırladıkları haritada en yüksek sarsıntı etkisinin ve hasar riskinin kırmızı renkle gösterilen alanlarda toplandığını anlatan Kutoğlu, bu bölgelerin ağırlıklı olarak Ege de bulunduğunu, Marmara ve İç Anadolu'ya kadar uzandığını belirtti.
Zayıf zeminli ovalar ve kentsel dönüşüm vurgusu
Konya Havzası'nın da bu alanlar arasında yer aldığını söyleyen Kutoğlu, söz konusu bölgelerin ortak özelliğinin ovalar ve çöküntü alanlarından oluşan zayıf zeminler olduğunu ifade etti. Türkiye de karada bulunan fayların Helen Yayı ndan çok daha yıkıcı sonuçlar doğurabilecek depremler üretebileceğini belirten Kutoğlu, kentsel dönüşüm çalışmalarında zemin özelliklerinin dikkate alınması gerektiğini söyledi.
Kutoğlu, Kentsel dönüşüm yapacağımız zaman öncelikli kentsel dönüşüme başlayacağımız alanlar haritada kırmızı ile gördüğümüz alanlar olmalı. Çünkü meydana gelecek bir deprem en çok bu bölgelerde hasara neden olacaktır dedi.
Ege Kıyıları için 1 İla 2 Metrelik Tsunami Hesabı
Helen Yayı'nın kırılması sonrasında tsunami oluşması ihtimalini de değerlendiren Kutoğlu, Dünya Tsunami Merkezi'nin hesaplamalarına göre Ege kıyılarında 1 ila 2 metre arasında tsunami yüksekliği görülebileceğini söyledi.
Kıyı eğiminin çok düşük olduğu bölgelerde deniz suyunun 25 ila 30 metre kadar iç kesimlere ilerleyebileceğini ifade eden Kutoğlu, Bu da ancak çok düşük kıyı eğimine sahip bölgelerde deniz suyunun yirmi beş, otuz metre kadar içeriye girmesine neden olur. Ancak bu büyük ölümlü bir hasara yol açabilecek büyüklükte bir tsunami değildir diye konuştu.
Haberi Derleyen: Buğra TAŞ
Akdeniz Üniversitesi İletişim Fakültesi Gazetecilik Bölümü'nden mezun olan Buğra TAŞ, gündem analizi, kamu politikaları ve sosyal gelişmeler üzerine odaklanan araştırmacı bir editördür. Haber metinlerini oluştururken olayların toplumsal arka planını derinlemesine incelemeyi ilke edinen TAŞ, teyitli bilgiye dayalı ve şeffaf yayıncılık anlayışıyla okuyuculara güvenilir bir perspektif sunmaktadır.















