Oyuncular yapay zeka dizileri için yüz kullanım haklarını kiralıyor
Özcan Deniz, Akın Akınözü, Kenan Çoban ve Burak Arslan'ın dijital ikiz anlaşmaları sektörde tartışılırken Oyuncular Sendikası uygulamaya karşı çıkıyor.

Yapay zeka projelerinde dijital ikiz kullanımı yaygınlaşırken, yüz haklarını kiralayan Kenan Çoban ve Burak Arslan ile Oyuncular Sendikası bu yeni dönemin mesleğe etkilerini değerlendirdi.
Yapay zekânın oyunculara nasıl bir etkisinin olacağını hep merak ederim. Sistem geliştikçe mesleklerinin varlığı tehlikeye mi girecek, yoksa izleyiciler Hayır kardeşim, biz yapay bir oyuncuyu kabul etmiyoruz, canlı kanlı oyuncu istiyoruz mu diyecek? Oyuncular sadece bir hikâyenin anlatılmasında aracı değil; izleyiciler onların özel hayatıyla, geçmişiyle de ilgileniyor. Öyle ya, oyuncu dediğimiz kişiler ünlü insanlar.
Doğal olarak ünlülerin özel hayatları, geçmişleri hep merak edilir. Keza ünlüler siyasi düşüncesinden taraftarı olduğu spor kulübüne, hobilerinden kazancına kadar birçok kalemde merak unsurudur. İnsanlar hayranlık duyduğu, öykündüğü ünlülerin çalışmalarının yanı sıra hayatlarını bir Paket halinde satın alır. Yapay zekânın giderek gelişmesiyle neler olacağı konusunda ardı arkası kesilmeyen sorular daha da çok sorulmaya, öngörüsel cevaplar daha çok verilmeye başlandı.
Yapım maliyetleri ve yapay zeka oyuncularının yükselişi
Görünen o ki ileride, belki de yakın bir zamanda yapay zekâyla üretilen oyuncuların sayısı bir hayli artacak. Gerçek oyuncularla kıyaslanma adına aşırı merak konusu olacakları ve bir hayli de ünlü olacakları için, yer verildikleri yapımlar yüksek izleyici sayılarına ulaşabilir. Bu durum maliyetlerin düşmesiyle daha çok kâr edecek olan yapımcıları mutlu edecektir.
Zira son günlerde başta başrol oyuncularının ücretlerinin düşürülmesi gerektiği, aksi takdirde TV dizilerinin yayın hayatına devam edemeyeceği, birçok yapımın da çekilemeden bir proje olarak rafa kalkacağı yönündeki sesler bir hayli yükselmeye başladı.
Onlara özel hayatlarından siyasi görüşlerine kadar yapay kişilikler de yüklenecek mi? Bu soruların ardı arkası kesilmez, cevaplarına ne zaman ulaşabileceğimiz de bilinmez. Bilinen şu; yapay zekâ büyük bir süratle gelişiyor ve bazı gerçek oyuncular meslekleri adına bir tehdit unsuru oluşturmayacağını düşünüyor olmalı ki bu konuda ilk adımı attılar. Kimileri Allah'tan daha ne istenir, oturulduğu yerden para kazanılıyor.
Dijital ikizlerin mesleki ve psikolojik etkileri
Ayrıca dijital ikizi algoritmik evrende çalışırken kendisi eş zamanlı olarak başka bir yapımda da kamera karşısına geçerek kazancını artırabilir diye düşünebilir. Ne var ki madalyonun öteki yüzünde bambaşka bir gerçeklik bulunuyor. O da çalışmamanın başlarda olmasa bile bir süre sonra kesin olarak ortaya çıkaracağı Ben kimim, ne yapıyorum, misyonum, vizyonum nedir, geleceğe nasıl bir miras bırakacağım, hayatımı kaybettikten sonra nasıl anılacağım? gibi sorularla varlığını sorgulamak olacaktır.
Ayrıca belli bir süre sonra dijital ikizlerden vazgeçilip ibrenin tamamen yapay zekâ üretimi oyunculara yönlendirilmeyeceğinin garantisi yok. Bunun sonucunun ne olacağını da biliyoruz; Oyunculuk sektöründe yüksek oranda işsizlik ... Ben bir oyuncu değilim ama birçok sinema filminin ve TV dizisinin setinde bulundum.
Oyuncular ve set ortamı üzerine edindiğim en temel izlenim şuydu; setin kendine has olan ruhu; kameranın karşısına geçmeden önceki o uzun bekleyişin ardından yönetmenin Motor komutuyla yaşanan heyecandan, anın benzersizliğinden oluşur. Bazen bitmek bilmeyen tekrarlar, repliğin yanlış söylenmesiyle patlayan kahkahalar, hatta zaman zaman yaşanan gerilimler bile o ruhu besler.
Yüz kullanım haklarının kiralanması veya kiralanmasıyla dijital ikizlerin gerçek oyuncuların yerini alması, teknolojik bir pratiklik sunsa da uzun vadede bizzat oyuncular için büyük bir risk barındırıyor. Çünkü emeğin, mücadelenin ve set tozu yutmanın olmadığı bir üretim, bir süre sonra oyuncularda Ben bu hikâyenin neresindeyim? sorusuyla eşleşen kaçınılmaz bir ruhsal çöküntü yaratacaktır.
Yüz kullanım haklarını devreden isimler artıyor
Ayrıca teknoloji ne kadar ilerlerse ilerlesin; izleyiciler, ekranda gördüğü kişinin kendisi gibi hata yaptığını, yorulduğunu ve bu uğurda ter döktüğünü bilmek ister. Yine de son zamanlarda yüzlerinin kullanım haklarını kiralayan oyuncuların sayısı hızla artıyor. Geçtiğimiz günlerde Özcan Deniz ile Akın Akınözü, yüzlerinin kullanım haklarını 4 bölümlük bir dizide kullanılmak üzere devretti.
Yani Deniz ile Akınözü o dizi için tek damla ter dökmezken dijital ikizleri algoritmik sistemin içinde var gücüyle çalışıyor. Bu kervana son olarak Kenan Çoban ile Burak Arslan da katıldı. OYUNCULAR YÜZLERİNİ NEDEN KİRALIYOR? Oyuncuların yüzlerini kiralamasının arkasında 3 temel neden bulunuyor: ♦ Telif Hakkı Elde EdiyorlarBilindiği üzere oyuncular her fırsatta telif haklarını alamadıkları yönünde dert yanıyor, zaman zaman da haklarını aramak için mahkemenin yolunu tutuyor.
Dijital ikiz anlaşmalarında ise oyuncular, bu hakları en baştan sözleşmelerine mutlaka ekleterek yasal güvence sağlıyor. ♦ Eş Zamanlı Projelerle Kazancı KatlamakOyuncular bir yapımda fiziksel olarak rol alırken, dijital ikizlerinin başka bir projede eş zamanlı yer alması sayesinde kazançlarını ikiye katlayabiliyor.
Henüz örneği görülmese de dijital ikizlerin aynı anda birden fazla yapımda kullanılmasıyla elde edilecek gelir, proje sayısıyla doğru orantılı olarak artacak. Elbette bu noktada yapımcıların, kendi projeleri devam ederken dijital ikizlerin farklı yapımlarda yer almasına sözleşmeyle izin vermesi gerekiyor. ♦ Çalışmadan Gelir Elde Etmek ve Gündemde KalmakSağlık durumu set temposuna el vermeyen ya da Yoruldum, biraz dinleneyim veya Sıkıldım, biraz gezeyim diyen oyuncular, fiziksel olarak çalışmadan da kazanç elde etmeye devam edebilecek.
Üstelik bu sayede hayranlarıyla aralarındaki bağ da kopmayacak. Tabii bunun için izleyicilerin oyuncuların dijital ikizlerini benimsemesi ve duydukları sempatiyi sürdürmesi şart. Kenan Çoban SENDİKA KABUL ETMİYOR Bu tablo oyuncular açısından çekici avantajlar ve yeni kazanç kapıları sunarken, Oyuncular Sendikası aynı fikirde değil.
Sendika; oyuncuların bedenini, sesini ve emeğini ikame edecek yapay zekâ kopyalarına karşı çıkıyor ve açık rıza olmadan geçmiş performanslardan dijital ikiz üretilmesini mesleğin geleceği için ciddi bir tehdit olarak değerlendiriyor. Burak Arslan Neler olacağını elbette göreceğiz ama yapay zekâyla üretilen bir dizide kullanılmak üzere yüzünün haklarını kiralayan oyuncuların bütün bu konularda neler düşündüğünü ve neler hissettiğine yönelik merakımı, Khalid ibn al-Walid adlı yapay zekâ dizisinde dijital ikizleri yer alan Kenan Çoban ile Burak Arslan giderdi.
Habertürk HT Stüdyo'ya konuk olan Kenan Çoban ile aynı zamanda dizinin yapımcısı olan Burak Arslan, oyuncuların yüzlerini satma nedenlerinden hayranları üzerinde bırakacakları etkiye, çalışma disiplininin nereye evrileceğinden telif haklarına kadar birçok konuda dikkat çekici açıklamalarda bulundu.
Haberi Derleyen: Burak ULU
Burak Ulu, dijital gazetecilik, haber doğrulama (fact-checking) ve arama motoru optimizasyonu (SEO) odaklı haber üretimi alanlarında 8 yılı aşkın deneyime sahip bir gazeteci ve editördür. Marmara Üniversitesi İletişim Fakültesi Gazetecilik Bölümü'nden mezun olan Ulu, üniversite yıllarında yerel ve ulusal ajanslarda muhabirlik yaparak sektöre adım atmıştır. Kariyeri boyunca politika, ekonomi, güncel gelişmeler ve teknoloji kategorilerinde yüzlerce özel habere, röportaja ve saha araştırmasına imza atmıştır.















