Emre Aladağ
Orta Doğu gerilimiyle birlikte Warsh’ın Jackson Hole mesajı, eylül faiz beklentilerini yeniden fiyatladı
Yeni haftanın başında küresel piyasalar negatif seyrederken, bu düşüşte ABD Merkez Bankası (Fed) Başkanı Kevin Warsh’ın Jackson Hole Ekonomi Politikası Sempozyumu’ndaki açıklamaları ile Orta Doğu’da artan gerilim etkili oldu. Warsh, enflasyonun hedeflenen seviyeye gerilememesi durumunda para politikasında ilave adımlara ihtiyaç duyulabileceğine ilişkin sinyal verdi.
Warsh, iş gücü piyasalarının genel olarak tam istihdamla uyumlu olduğunu ancak fiyat istikrarı hedefinde rakamların endişe verici kaldığını söyledi. Fed’in mevcut temel odağının fiyatlar olduğunu belirten Warsh, “Temel enflasyonun açık bir şekilde ve yeterli hızla hedefimize doğru ilerlediğinden emin olmalıyız. Aksi halde yapacak işimiz var.” ifadelerini kullandı.
Warsh’ın enflasyonla mücadele vurgusu, para piyasalarındaki fiyatlamalarda Fed’in eylül ayında faiz artırımına gitme olasılığını yüzde 60’a yükseltti. Bu gelişme risk iştahını törpülerken, Warsh’un açıklamalarının ardından cuma günü 12 baz puan artarak yüzde 4,36’ya çıkan ABD’nin 2 yıllık tahvil faizi bugün yüzde 4,33 seviyesinde dengelenirken, cuma günü 5 baz puan artarak yüzde 4,73’e çıkan ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi yeni haftada yüzde 4,71 seviyesinde seyretti.
Chicago Fed Başkanı Austan Goolsbee de Warsh’un değerlendirmelerine genel olarak katıldığını ve enflasyonu temel sorun olarak gördüğünü belirtti.
Altın düşerken dolar endeksi geriledi; tahvil faizleri yukarı seyrini korudu
Warsh’ın açıklamalarıyla cuma günü yüzde 3,2 azalarak 4 bin 455 dolara gerileyen altının onsu, yeni günde önceki kapanışın yüzde 0,8 altında 4 bin 420 dolardan işlem gördü.
Cuma günü 99,7 seviyesine kadar çıkarak 14 Ağustos’tan bu yana en yüksek seviyeyi gören dolar endeksi ise yeni işlem gününde yüzde 0,1 azalışla 99,6’ya geriledi.
Öte yandan ABD’de bu hafta açıklanacak tarım dışı istihdam verisinin hem piyasaların yönü üzerinde belirleyici olması hem de Fed’in bundan sonraki politikaları konusunda yatırımcılara ipucu vermesi bekleniyor.
Orta Doğu gerilimi petrolde yükseliş getirdi; altın ve hisseler ayrıştı
Orta Doğu’da artan jeopolitik gerilim, küresel piyasalar üzerindeki satış baskısını artırırken petrol fiyatlarında yükselişler görülmesine yol açtı. Piyasalarda, ABD’nin İran’a karşı askeri saldırılar yerine artık ekonomik yaptırımlara başvuracağına dair beklentiler öne çıkarken, son saldırılar bölgedeki belirsizliği daha da artırdı.
İran basını da ABD’nin Lark Adası’na düzenlediği ve sivillerin de hayatını kaybettiği saldırının ardından bölgedeki hedeflere füzelerin ateşlendiğini duyurdu. Bölgede petrol arzının daha fazla sekteye uğrayacağına yönelik öngörülerle aralık vadeli Brent petrolün varil fiyatı yüzde 5,6 artışla 90,95 dolara kadar yükseldi.
New York borsası da Warsh’un enflasyonda anlamlı bir iyileşme görülmediğine işaret etmesi sonrasında cuma gününü düşüşle tamamladı. Michigan Üniversitesince ölçülen tüketici güven endeksi, ağustosta yukarı yönlü revize edilerek 51,7 oldu. Bu gelişmelerle Dow Jones endeksi yüzde 0,02, S&P 500 endeksi yüzde 0,25 ve Nasdaq endeksi yüzde 0,52 değer kaybetti; ABD’de endeks vadeli kontratlar da güne negatif başladı.
Avrupa’da borsalar yükseldi; ECB’nin faiz kararı ve dolar/yen odağı korundu
Avrupa borsaları cuma gününü yükselişle tamamlarken, güçlü şirket bilançoları bu yükselişleri destekleyen faktörler arasında yer aldı. Öte yandan Avrupa Merkez Bankası’nın (ECB) bu ay açıklayacağı faiz kararı da piyasaların odağında bulunurken, analistler makroekonomik endişelerin arttığı bir dönemde Avrupa piyasalarının eylül ayında daha zorlu bir sürece girebileceğini belirtti.
Makroekonomik veri tarafında Avro Bölgesi’nde ekonomik güven endeksi ağustosta aylık bazda 1,3 puan artarak 98,4 puana yükseldi. ECB’nin son toplantı özetlerinde eylülde faiz artışı sinyali vermesine karşılık Warsh’un konuşmasının şahin bulunması ve Fed’in eylül ayında faiz artırımına gideceğine ilişkin beklentilerin yükselmesiyle cuma günü yüzde 0,6 azalışla 1,1582’ye gerileyen avro/dolar paritesi yeni haftada yüzde 0,1 artışla 1,1590 seviyesine çıktı.
Söz konusu gelişmelerle Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 0,98, İtalya’da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 0,67, İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 0,29 ve Almanya’da DAX 40 endeksi yüzde 0,77 değer kazandı. DAX 40 endeksi 26.618,74 puana kadar yükselerek tüm zamanların en yüksek seviyesini gördü. Avrupa’da endeks vadeli kontratlar güne karışık seyirle başladı.
Bu konuda daha önce yayınladığımız bir başka haber de şu şekilde:
Asya’da düşüş baskın; Çin PMI 50’nin altında kaldı, Japonya’da dolar/yen yükseldi
Asya borsaları negatif seyrediyor. Çin’de açıklanan makroekonomik veriler ülkede ekonomik aktiviteye yönelik sıkıntıların devam ettiğini ortaya koyarken, ağustos ayına ilişkin imalat sanayi PMI 49,2’den 49,8’e yükselmesine karşın 50 seviyesinin altında kaldı. Bu durum imalat sanayinin daraldığına işaret etti.
Japonya’da ise temmuz ayına ilişkin imalat sanayi PMI aylık yüzde 0,1, yıllık yüzde 4,1 artarak beklentilerin altında gerçekleşmesine karşın haziran ayına göre hızlandı. Söz konusu veri ülkede iç talepte hızlanma olduğunu gösterdi.
Japonya Merkez Bankası’nın (BoJ) faiz artırımına gideceğine yönelik öngörülerin güç kazanması ve artan petrol fiyatlarının etkisiyle Japonya’nın 10 yıllık tahvil faizi 3 baz puan artışla yüzde 2,95’e çıkarken 160,2 seviyesine çıkarak 31 Temmuz’dan bu yana en yüksek seviyeyi gören dolar/yen paritesi daha sonra 159,8 seviyesinde dengelendi. Analistler, dolar/yen paritesindeki yükselişten dolayı Japon politika yapıcıların piyasalara sert müdahalelerde bulunabileceğine dair tahminlerin öne çıktığını söyledi.
Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 0,9, Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,2 ve Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 0,7 ile Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 1,2 geriledi.
Türkiye’de BIST büyüme verileri ve vade sonu etkisiyle izlenirken SPK fon düzenlemesi yayımlandı
Cuma günü yurt içinde alış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi günü yüzde 0,45 değer kazanarak 14.641,56 puandan tamamladı. Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı ağustos vadeli kontrat ise cuma günü akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,19 geriledi.
Dolar/TL cuma gününü yüzde 0,16 artışla 48,2380’dan tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın yüzde 0,1 üzerinde 48,2600’dan işlem görüyor. Analistler, bugün endeks ve pay vadeli kontratlarda vade sonu olduğunu hatırlatarak yatırımcıların pozisyon taşıma ve kapatma işlemleri nedeniyle piyasalarda oynaklığın artabileceği uyarısında bulundu.
Öte yandan Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) yatırım fonlarına ilişkin düzenlemeleri yayımladı. Düzenlemeyle portföy yönetim şirketlerinin ihraç edebileceği serbest fon sayısına sınırlama getirildi. Özel fonlar da dahil olmak üzere bir portföy yönetim şirketinin ihraç edebileceği serbest fon sayısı, şirket bünyesinde istihdam edilen portföy yöneticisi sayısını aşamayacak.
Analistler bugün yurt içinde büyüme, yurt dışında Almanya’da enflasyon ve ABD’de Dallas Fed imalat aktivite endeksinin takip edileceğini belirterek teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.800 ve 14.900 puanın direnç, 14.500 ve 14.400 puanın destek konumunda olduğunu kaydetti.
AA Finans’ın beklenti anketine katılan ler, Gayri Safi Yurt İçi Hasılanın (GSYH) ikinci çeyrekte yıllık bazda yüzde 2,80 artacağını tahmin etti. Ekonomistlerin 2026’nın tamamına ilişkin büyüme beklentilerinin medyanı ise yüzde 3 oldu.
Piyasalar bugün veri gündemiyle yön arayacak
Piyasalarda bugün takip edilecek veriler şöyle: 10.00 Türkiye, 2. çeyrek GSYH; 10.00 Türkiye, temmuz işsizlik oranı; 15.00 Almanya, ağustos Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE); 17.30 ABD, ağustos Dallas Fed imalat aktivite endeksi.