Emre Aladağ
Nilüfer Belediyesi, 21 Eylül Dünya Alzheimer Günü çerçevesinde toplumda demans bilincini yükseltmek ve hasta yakınlarına rehberlik etmek hedefiyle kapsamlı bir bilgilendirme programı gerçekleştirdi. İhlas Haber Ajansı tarafından aktarılan bilgilere göre, Nâzım Hikmet Kültürevi ev sahipliğinde düzenlenen "Alzheimer'ı Anlamak; Teşhis, Tedavi, Psikolojik Yaklaşım ve Hasta Bakımı" başlıklı panele tıp uzmanları, Nilüfer Belediye Başkan Yardımcısı Bukle Erman ve çok sayıda vatandaş katılım sağladı.
Beyindeki Tahribat Belirtilerden 15-20 Yıl Önce Başlıyor
Sempozyumun başlangıcında söz alan Türkiye Alzheimer Derneği Bursa Şubesi Başkanı Prof. Dr. Mustafa Bakar, Türkiye'nin dünyada nüfusu en hızlı yaşlanan dördüncü ülke konumunda bulunduğunu hatırlattı. Yaşlanmanın doğal bir getirisi olan demansın geniş bir çatı kavram niteliği taşıdığına değinen Bakar, vakaların yüzde 55-60 seviyesindeki büyük bölümünü Alzheimer'ın teşkil ettiğini bildirdi.
Hastalığın biyolojik gelişim safhalarına ve erken tanının gücüne dikkat çeken Prof. Dr. Bakar, süreçle ilgili şu tespitleri paylaştı:
"Alzheimer beyince protein birikimiyle ortaya çıkan ilerleyici bir süreç. Aslında belirtiler fark edilmeden 15-20 yıl önce beyinde bu birikimler başlıyor. Günümüzde PET taramaları, kan testleri ve genetik incelemelerle erken dönemde önemli ipuçları yakalayabiliyoruz. İlaç tedavileri hastalığı tamamen ortadan kaldırmasa da gidişatı yavaşlatıyor; bu nedenle hekime danışmadan ilaçların kesilmemesi hayati önem taşıyor."
Özlüce'ye Yeni ve Kapsamlı Bakım Evi Müjdesi
Nilüfer Belediyesi ile yürütülen kurumsal iş birliğinin altını çizen Prof. Dr. Mustafa Bakar, kentteki bakım hizmetlerinin genişletileceğini müjdeledi. Nilüfer Belediye Başkanı Şadi Özdemir'in desteği sayesinde Özlüce bölgesinde bulunan mevcut merkezin yanına daha gelişmiş ve kapsamlı yeni bir bakım evi kazandırmayı hedeflediklerini kaydetti.
Buzdağının Görünmeyen Yüzü: Bakım Verenlerde Yüzde 60 Tükenmişlik
Etkinlikte "Alzheimer Hastalığının Psikolojik Yönü" başlıklı bir sunum gerçekleştiren Doç. Dr. Yusuf Sivrioğlu, rahatsızlığın sadece hafıza yitiminden ibaret görülmemesi gerektiğini kaydetti. Zihinsel fonksiyonlardaki gerilemeye eşlik eden duygusal sarsıntıların süreci güçleştirdiğini aktaran Sivrioğlu, ailelerin yaklaşımlarına dair uyarılarda bulundu:
"Mesele yalnızca unutmak değil. Buzdağının görünen yüzünde unutkanlık varsa, suyun altında korku, kaygı, şüphe ve davranışsal krizler yer alıyor. Hasta yakınlarının en sık karşılaştığı tablo depresyondur. Hastayı zorlamak, kalabalıklara sokup 'açılsın' demek çoğu zaman huzursuzluğu artırır. Küçük hedefler koymak, gün ışığından yararlanmak ve sevdiği müziklerle duyuları yormadan uyarmak en sağlıklı yoldur."
Hastalarla tartışmaya girmenin ya da hezeyanları mantık yoluyla çürütmeye çalışmanın hiçbir fayda sağlamayacağını ifade eden Doç. Dr. Sivrioğlu, bakım üstlenen bireylerin psikolojik yıpranmışlığına dikkat çekti. Demanslı bireylere refakat eden yakınlarda klinik düzeydeki tükenmişlik ve depresyon oranının yüzde 60 seviyelerine tırmandığını belirten Sivrioğlu, sözlerini şöyle tamamladı:
"Bu, 7 gün 24 saat süren kesintisiz bir mesai. Uçaklardaki kuralı unutmamak gerekir: Önce kendi oksijen maskenizi takacaksınız ki yanınızdakine yardım edebilesiniz. Bakım veren kişinin suçluluk duymadan dinlenmeye zaman ayırması şarttır."
Kişi Merkezli Bakım ve Ev İçi Güvenlik Önlemleri
Bursa Uludağ Üniversitesi İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Hicran Yıldız ise gündelik hayatta tatbik edilebilecek pratik bakım formüllerini aktardı. Her bireyin kişisel geçmişi, yaşam alışkanlıkları ve gereksinimlerinin özgün olduğunu hatırlatan Yıldız, "kişi merkezli bakım" anlayışının benimsenmesinin zorunlu olduğunu vurguladı.
Hastanın özerkliğini bütünüyle yok saymanın ruhsal çöküşü tetikleyeceğini anlatan Prof. Dr. Hicran Yıldız, uzun ve karmaşık cümleler yerine sade komutların seçilmesi gerektiğini dile getirdi. Yıldız, hastanın yanıt verebilmesi için yeterli zamanın tanınması ve yapabildiği gündelik işleri kendi hızında tamamlamasına imkan verilmesi gerektiğini kaydetti.
Konut içi mimari tedbirlerin kaza riskini azaltacağını aktaran Prof. Dr. Yıldız; duvara monte tutunma barları, kaydırmaz zemin kaplamaları ve dengeli oda aydınlatmalarının düşmeleri önleyeceğini belirtti. Bireyi eve kilitlemenin ya da tek bir odaya kapatmanın tedirginliği artıracağına işaret eden Yıldız, Alzheimer hastalarının yüzde 60'ının ömründe en az bir defa kaybolma tehlikesi atlattığını, bu sebeple hastaların üzerinde güncel iletişim bilgisi ile son dönem çekilmiş fotoğraflarının hazır bulundurulmasının hayati olduğunu kaydetti.
Toplantı, katılımcıların merak ettikleri soruların uzman heyet tarafından tek tek yanıtlanması ve Nilüfer Belediye Başkan Yardımcısı Bukle Erman'ın konuşmacılara teşekkür plaketi takdim etmesiyle son buldu.