Emrah Aladağ
Elazığ’ın merkez ilçeye bağlı Salkaya Köyü’nde bir çiftçinin fidan dikmek için açtığı çukurda rastladığı mozaik kalıntısı, bölgede başlatılan kurtarma kazılarıyla genişledi; 84 metrekarelik mozaik ortaya çıkarılırken Roma dönemi villa alanının yanı sıra hamam ve kilise kalıntıları ile kilisede yapılan çalışmalarda bulunan bir çocuk mezarı gün yüzüne çıkarıldı.
Mozaik tesadüfle bulundu, kurtarma kazısı 2023’te başladı
Elazığ merkeze bağlı Salkaya Köyü’nde bir çiftçinin tarlasına fidan diktiği sırada tesadüfen bir mozaik kalıntısına denk gelmesi üzerine durumu Elazığ Müze Müdürlüğü’ne bildirmesiyle bölgedeki arkeolojik süreç başladı.
İhbar üzerine Elazığ Müze Müdürlüğü ekipleri tarafından 2023 yılında başlatılan kurtarma kazısı neticesinde 84 metrekarelik dev mozaik yapısı 2024 yılında tamamen açığa çıkarıldı.
2024 yılı sonunda kurtarma kazısı statüsünden çıkarılan alan, 2025 yılı itibarıyla resmi bir müze kazısına dönüştürüldü.
Tekil mozaik değil: Salkaya Roma Villa Alanı çıktı
Elazığ Kültür ve Turizm İl Müdürlüğü koordinesinde Elazığ Müzesi başkanlığında ve Salkaya Kazısı Bilimsel Danışmanı Doç. Dr. Mehmet Kayhan Murat’ın danışmanlığında sürdürülen çalışmalarda, alanın sadece tekil bir mozaikten ibaret olmadığı; geniş bir “Salkaya Roma Villa Alanı” olduğu belirlendi.
Kazılarda Roma dönemine ait villa yapısının yanı sıra kilise (şapel) ve hamam kalıntılarına da ulaşıldı. Ayrıca kilise yakınlarında aynı döneme ait bir çocuk mezarı açığa çıkarıldı.
Arkeolojik çalışmalarda Geç Roma ve Erken Bizans dönemlerine ait villa yapısı ile kilise (şapel), hamam ve tahıl deposu kalıntıları da bulundu.
Vali Hatipoğlu yerinde inceleyip kazılara destek vurgusu yaptı
Son olarak Elazığ Valisi Numan Hatipoğlu, İl Kültür ve Turizm Müdürü Kadir Atıcı, İl Özel İdaresi Genel Sekreteri Cemil Yatkın ve Elazığ Arkeoloji ve Etnografya Müze Müdürü Ziya Kılınç ile birlikte kazı alanını yerinde inceleyerek yetkililerden bilgi aldı.
İncelemelerin ardından yürütülen çalışmalara ilişkin açıklamalarda bulunan Elazığ Valisi Numan Hatipoğlu, “Salkaya Köyü'nde başlatmış olduğumuz kazılar her gün daha heyecan verici sonuçları ortaya çıkartıyor. Bu bölgede ilk önce 84 metrekare genişliğinde, ülkemizdeki en büyük mozaik alanlarından birisini bulmuştuk. Şimdi yapılan kazılarda ise bir tahıl deposu, hamam kalıntısı, şu anda kazısını sürdürdüğümüz bir kilise ve hemen civarında aynı döneme ait bir çocuk mezarı gün yüzüne çıktı.” ifadelerini kullandı.
Hatipoğlu ayrıca, gün yüzüne çıkarılan yapıların bir maden tüccarına, bölgesel bir beye veya bir komutana ait olabileceğini düşündüklerini şöyle dile getirdi: “Bilimsel çalışmalar, buranın Geç Roma ve Erken Bizans ile Hristiyanlığın ilk yayılış yıllarına ait alanlar olduğunu gösteriyor. Burası tek başına bir parça değil, villaların yer aldığı bir yerleşim alanı. Bu yapıların bir maden tüccarına, bölgesel bir beye ya da bir komutana ait olabileceğini değerlendiriyoruz.”
Alanın ziyaret edilebilmesi için çalışma yaptıklarını ifade eden Vali Hatipoğlu, “Biz Salkaya Köyü'nde bulunan bu mozaiğin ziyaret edilebilmesi için gerekli yol ve altyapı çalışmalarını epeyce yapıyoruz, bu anlamda çalışmalarımız devam edecek.” diye de belirtti.
Hatipoğlu, ildeki dört ayrı kazaya da her türlü desteği vereceklerini kaydetti: “İl Özel İdaresi olarak ilimizde bulunan 4 ayrı kazıya da gerekli her türlü desteği vermeye bundan sonra da devam edeceğiz. Çalışmalar derinleştikçe daha farklı sonuçlar elde edilecek. Bölgenin tarihine ışık tutan bu yerleşimi Elazığ turizmine ve tarihine kazandırmak için tüm kurumlarımızla birlikte tüm çalışmalarımızı devam ettireceğiz.”