Emre Aladağ
21 Eylül Dünya Alzheimer Günü vesilesiyle gerçekleştirilen basın toplantısında, Alzheimer hastalığında tanı ve tedavi yöntemlerindeki bilimsel yenilikler, yeni tedavilere erişim imkânları, davranışsal belirtiler ve bakım verenlerin karşılaştığı zorluklar geniş bir yelpazede ele alındı. Toplantıya Türkiye Alzheimer Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Dilek Şahinöz, Türkiye Alzheimer Derneği Tıbbi Kurul Başkanı Prof. Dr. Başar Bilgiç, Türkiye Alzheimer Derneği Yönetim Kurulu Üyesi ve hasta yakını Hatice Sertaç Süslü ile Abdi İbrahim Otsuka Genel Müdürü Zeynep Alptekin Basa katılarak yürütülen kampanyalara ve güncel gelişmelere dikkat çekti.
Yeni Alzheimer Tedavilerine Erişim Hayati Önem Taşıyor
Türkiye Alzheimer Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Dilek Şahinöz, beyinde biriken amiloid maddesini temizleyen yeni nesil ilaçların hastalığın seyrini yavaşlattığını ve küresel ölçekte uygulanmaya başlandığını belirtti. Uzun süreli kontrollü çalışmaların bu tedavilerin etkinliğini ve güvenliğini doğruladığını aktaran Dilek Şahinöz, hafif düzeydeki beyin kanamaları veya sıvı toplanması gibi risklerin düzenli tıbbi takiplerle yönetilebildiğini ifade etti.
"Bu ilaçların Türkiye’de hâlâ erişilebilir olmadığına dikkat çekerek yeni tedavilere adil ve zamanında erişimin sağlanabilmesi için ilgili tüm paydaşların katkısının önem taşıdığını belirtti."
Bu bağlamda uzun dönemli izlem sistemlerinin kurulması, geri ödeme düzenlemelerinin hayata geçirilmesi ve gerekli sağlık altyapısının hızla tamamlanması gerektiği vurgulandı.
Kandan Alzheimer Tanısı İçin pTau-217 Testi
Türkiye Alzheimer Derneği Tıbbi Kurul Başkanı Prof. Dr. Başar Bilgiç, klinik laboratuvarlarda kandan Alzheimer tanısı amacıyla bakılan pTau-217 testinin Türkiye’de de uygulanmaya başlandığını, bunun gelişmiş ülkelerle eş zamanlı sevindirici bir adım olduğunu kaydetti. Prof. Dr. Başar Bilgiç, testin yalnızca doğrulanmış platformlarda yapılması ve hedef kitlenin hekim kontrolündeki zihinsel şikâyet sahipleriyle sınırlı tutulması gerektiğini belirtti.
"Şikâyeti olmayan sağlıklı bireylerde günümüzde henüz yeterli veri birikmediğinden yaygın tarama aracı olarak uygulanması önerilmemektedir."
Önümüzdeki dönemde hastalığın şiddetini öngören yeni testlerin devreye girmesi beklenirken, ulusal kılavuzların ve kalite standartlarının ivedilikle oluşturulması talep edildi.
Zona Aşısının Demans Riskini Azaltıcı Etkisi
Büyük veri analizlerinin zona aşılarının demans riskini yaklaşık yüzde 20 oranında düşürebildiğini ve mevcut hastalarda süreci yavaşlatabildiğini gösterdiğini belirten Prof. Dr. Başar Bilgiç, Galler ve Avustralya'daki araştırmalara dikkat çekti. Bu bulguların toplum sağlığı açısından büyük bir fırsat sunduğunu ifade eden Prof. Dr. Başar Bilgiç, yaşlı nüfus için maliyetsiz ve pratik bir koruma yöntemi olduğuna işaret etti.
"Türkiye Alzheimer Derneği, yaşlı erişkinlerde zona aşısına erişimi hızlandırmak ve kapsamı genişletmek üzere ulusal düzeyde koordineli bir aşılama programı başlatılması çağrısında bulundu."
Önerilen programın 65 yaş ve üzeri bireyleri hedeflemesi, ücretsiz uygulama ve bilişsel izlem içermesi gerektiği ifade edildi.
Hırçınlık ve Ajitasyon Belirtileri Tedavi Edilebilir
Türkiye Alzheimer Derneği Yönetim Kurulu Üyesi ve hasta yakını Hatice Sertaç Süslü, hastalar arasında görülen huzursuzluk ve ajitasyonun günlük yaşamı sarstığını, ancak bu durumun çaresiz olmadığını aktardı. Ailelerin bu değişimleri gözlemleyip hekimlerle paylaşmasının erken müdahale açısından kritik olduğunu belirten Hatice Sertaç Süslü, yaşam ortamının sadeleştirilmesi ve hafif fiziksel aktiviteler gibi ilaç dışı yöntemlerin önemine değindi.
"Son yıllarda Alzheimer hastalığında görülen bu hırçınlıklara özel olarak iki onaylı ilaç geliştirildiğini ve bunlardan birinin Türkiye’de mevcut olduğunu belirtti."
Geliştirilmekte olan yeni aday tedavilerin önümüzdeki süreçte hem hastalara hem de bakım verenlere ek rahatlama sağlayacağı ifade edildi.
"Bir Sebebi Varmış, Artık Biliyorum" Kampanyası
Toplantıda, Türkiye Alzheimer Derneği ile Abdi İbrahim Otsuka iş birliğinde hayata geçirilen “Bir Sebebi Varmış, Artık Biliyorum” kampanyası da kamuoyuna duyuruldu. Abdi İbrahim Otsuka Genel Müdürü Zeynep Alptekin Basa, Alzheimer'ın yalnızca hastayı değil tüm çevresini etkileyen çok boyutlu bir süreç olduğunu vurguladı.
"İlk bakışta anlam verilemeyen bazı davranışların ardında hastalıkla ilişkili nedenler olabileceğinin bilinmesini; hasta yakınlarının ve bakım verenlerin bu belirtileri daha iyi gözlemleyerek hekimleriyle paylaşmalarını önemsiyoruz."
Yenilikçi sağlık çözümleri ve güçlü sosyal iş birlikleriyle farkındalığın artırılmasına katkı sağlamaya devam edecekleri belirtilerek çalışmalar sürdürülmektedir.