Emre Aladağ
Borusan Contemporary, 2026-2027 kültür-sanat sezonunu 19 Eylül tarihinde iki iddialı sergiyle açmaya hazırlanıyor. İtalyan fotoğraf sanatçısı Olivo Barbieri’nin Türkiye’deki ilk kişisel sergisi niteliği taşıyan “Zaman Mekân Geometri” ile Borusan Çağdaş Sanat Koleksiyonu seçkisi “Perili” sanatseverlerle buluşuyor.
Zaman Mekân Geometri Sergisinin Çerçevesi
Küratörlüğünü Dr. Fırat Arapoğlu’nun üstlendiği “Zaman Mekân Geometri”, sanatçının 1999 ile 2023 yılları arasındaki kırk yılı aşkın sanat pratiğinden beş farklı seriyi bir araya getiriyor. Arkeolojik alanlardan küresel metropollere, şelalelerden Alp zirvelerine ve Akdeniz kıyılarına uzanan sergi, farklı coğrafya ile zaman katmanlarını yan yana getiriyor.
Kuşbakışı çekimler ve optik müdahalelerle kentleri ile doğal oluşumları alışılmış görünümlerinden uzaklaştıran Olivo Barbieri, izleyiciyi kendi görme biçimini sorgulamaya yöneltiyor. Küratör Dr. Fırat Arapoğlu serginin çerçevesini şu sözlerle aktarıyor:
"Olivo Barbieri’nin fotoğraf pratiği, manzaraya bakmak üzerine yeniden düşünmeye davet eden radikal bir estetik öneri olarak görülmelidir. Sanatçının pratiği yalnızca görünenin ne olduğu üzerine değil, aynı zamanda nasıl görüldüğü üzerine de sorular sorar."
Sergi; “Zaman Mekân Geometri” (2023), “mekâna özgü_” (1999–2013), “Şelale Projesi” (2006–2007), “Alpler - Coğrafyalar ve İnsanlar” (2012) ve “Capri” (2013) başlıklarını taşıyan çalışmaları kapsıyor.
Antik Anadolu'ya Çağdaş ve Geometrik Bakış
Sergiye adını veren “Zaman Mekân Geometri” serisi, Borusan Çağdaş Sanat Koleksiyonu’nun siparişi üzerine Anadolu’daki dokuz antik kent odağında ilk kez üretildi. Bu kapsamda Perge, Kibyra, Laodikeia, Hierapolis, Aphrodisias, Efes, Sagalassos, Side ve Myra antik kentleri fotoğraflandı.
Sanatçının fotoğraflarında tiyatro yapılarının yarım daireleri, oturma sıralarının ritmi ve taşın aşınmış dokusu zamanın farklı katmanlarını görünür kılıyor. Aphrodisias’ın triptik biçimde sunumu çoğul bir zaman deneyiminin altını çizerken, sanatçı Olivo Barbieri düşüncelerini şu sözlerle paylaşıyor:
"Borusan Contemporary’de ‘Zaman Mekân Geometri’ sergisinin izleyiciyle buluşmasından büyük mutluluk duyuyorum. Sergiyle aynı adı taşıyan ve Borusan Çağdaş Sanat Koleksiyonu’nun siparişiyle ürettiğim seri sayesinde Türkiye’deki dokuz antik kenti —Perge, Kibyra, Laodikeia, Hierapolis, Aphrodisias, Efes, Sagalassos, Side ve Myra— fotoğraflama imkânı buldum."
Metropollerden Doğanın Görkemine Uzanan Beş Seri
“mekâna özgü_” serisi şehirleri kuşbakışı görüntüleyerek mesafe ile yakınlık arasındaki gerilimi ortaya koyarken, “Şelale Projesi” ise Iguazú, Niagara ve Victoria şelalelerini turizm endüstrisi ve görsel kültürün biçimlendirdiği gösteri alanları olarak ele alıyor.
“Alpler – Coğrafyalar ve İnsanlar” sergisi karla kaplı dağ sırtları üzerinden doğal ile yapay arasındaki sınırları belirsizleştirirken, “Capri” sergisi ise adayı Roma İmparatoru Tiberius’un inzivasından Pablo Neruda’nın sürgün yıllarına uzanan kültürel bellekle yeniden biçimlendiriyor.
Perili: Görüntü Makine Zekâsı Çağında Dönüşüyor
Borusan Contemporary Direktörü Dr. Kumru Eren’in küratörlüğünü üstlendiği “Perili” seçkisi ise makine zekâsının şekillendirdiği görsel dünyaya odaklanıyor. Yapay zekâ, algoritmalar, veri teknolojileri ve dijital kültürün gerçekliği üretme biçimlerini araştıran seçki, yeni medya sanatının önde gelen isimlerini bir araya getiriyor.
Seçkide yer alan sanatçılar arasında Rafael Lozano-Hemmer, Memo Akten (“Dalgalar 2.0: Toprak”, 2023), teamLab, Quayola (“Akşamın Etkileri”, 2022), Zimoun, DRIFT (“Kodlanmış Doğa 1”, 2022), Marco Brambilla (“Cennetin Kapısı”, 2021), Daniel Canogar (250 K, 2011) ve Kemal Önsoy bulunuyor.
Borusan Contemporary Direktörü Dr. Kumru Eren serginin yaklaşımını şu sözlerle özetliyor:
"Sergiyi kurgularken koleksiyona teknolojiyi merkeze almaksızın, insanın değişen konumu ve görme biçimlerini yeniden düşünmek üzerine yaklaştık. Sergi, farklı dönemlere ve medyumlara ait çalışmaları bir araya getirerek imgelerin nasıl üretildiği kadar ardında kalan izlere ve görünmeyen sistemlere de bakmayı öneriyor."
Tarihî Perili Köşk'ün Belleği ve Yeni Sezon
“Perili” adını, binaya 2011 yılından bu yana ev sahipliği yapan tarihî Perili Köşk’ten alıyor. İnşası Birinci Dünya Savaşı sırasında yarım kalan ve Yusuf Ziya Paşa Köşkü olarak bilinen yapı, sergiyle birlikte veri ve algoritmalar aracılığıyla üretilen yeni varlık biçimlerinin dolaştığı bir mekâna dönüşüyor.
Borusan Holding Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı ve Borusan Kocabıyık Vakfı Yönetim Kurulu Başkanı Zeynep Hamedi sergiyle ilgili düşüncelerini şu sözlerle aktarıyor:
"Borusan Contemporary’nin yeni sezonunu iki güçlü sergiyle açıyor olmaktan büyük mutluluk duyuyoruz. Perili Köşk’ün tarihinden ve belleğinden ilham alan ‘Perili’ sergisinin geçmişle bugün arasında kurduğu ilişkiyi özellikle anlamlı buluyorum."
İki sergi, 19 Eylül itibarıyla Borusan Contemporary bünyesinde sanatseverleri ağırlamaya devam edecek.