BM verileriyle küresel gıda israfı: Atıkların yüzde 60'ı evlerden çıkıyor
Birleşmiş Milletler verilerine göre dünya genelinde yılda 1,05 milyar ton gıda atığı oluşurken, uzmanlar evlerde ve işletmelerde planlı tüketime dikkat çekiyor.

Birleşmiş Milletler'in verileri, gıda israfının boyutunu gözler önüne serdi. Dünya genelinde oluşan gıda atıklarının yüzde 60'ı evlerden oluşurken, uzmanlar alışverişten saklamaya, porsiyon kontrolünden mutfak planlamasına kadar her aşamada tasarrufun önemine vurgu yapıyor. Dünyada gıda israfı giderek büyüyen sorunlardan biri olmaya devam ediyor.
Birleşmiş Milletler Çevre Programı'nın (UNEP) 2024 Gıda İsrafı Endeksi Raporu'na göre, 2022 yılında dünya genelinde yenmeyen kısımlar da dahil olmak üzere toplam 1,05 milyar ton gıda atığı oluştu. Gıda atıklarının yüzde 60'ı hanelerden, yüzde 28'i yeme-içme hizmetlerinden, yüzde 12'si ise perakende sektöründen kaynaklandı. Veriler, israfla mücadelede yalnızca üretim ve satış noktalarının değil, evlerdeki tüketim alışkanlıklarının da etkili olduğunu ortaya koydu.
Sebze ve meyvede kayıp oranları yüksek seyrediyor
UCUZ ALIŞVERİŞ HER ZAMAN TASARRUF DEĞİL FAO'nun Eylül 2026'da paylaştığı değerlendirmede de gıda kaybı ve israfının azaltılmasının doğal kaynakları ve ekonomik değerleri korumadaki rolüne dikkat çekildi. Özellikle meyve ve sebzeler, kayıp oranlarının yüksek olduğu ürün grupları arasında yer aldı.
Uzmanlara göre büyük ambalajlı veya yüksek miktarlı ürünleri daha uygun birim fiyatla satın almak her zaman ekonomik avantaj sağlamıyor. Kullanılmadan bozulan, ayıklama sırasında kaybedilen veya tüketilemeden çöpe atılan sebzeler, alışverişin gerçek maliyetini artırıyor. Bu nedenle mutfak bütçesinde yalnızca satın alınan ürünün kilogram fiyatına değil, sofraya ulaşan kullanılabilir miktarına da bakılması gerekiyor.
Dondurulmuş Sebzeler İhtiyaç Kadar Tüketimi Kolaylaştırıyor
Gıda israfını azaltmaya yönelik alternatiflerden biri de dondurulmuş sebzeler. Bezelye, brokoli, ıspanak ve sebze karışımları gibi ürünler, hazırlanacak öğüne göre ihtiyaç duyulan miktarın kullanılmasına imkân tanıyor. Bu sayede paketin tamamını aynı anda pişirme zorunluluğu ortadan kalkarken, kalan ürünler uygun saklama koşullarında saklanabiliyor.
Profesyonel mutfaklarda takip ve porsiyon planlaması
Ayıklama ve temizleme aşamalarının önceden yapılmış olması da mutfakta zaman kazandırıyor. Feast, farklı dondurulmuş sebze seçenekleriyle hem ev mutfaklarına hem de profesyonel işletmelere ihtiyaç kadar kullanım imkânı sunuyor.
Gıda israfı yalnızca evlerde değil, restoran, otel ve catering işletmelerinde de ciddi bir maliyet unsuru oluşturuyor.
Gereğinden fazla hazırlanan garnitürler, kullanılmayan sebzeler ve tabaklardan geri dönen yemekler işletmelerin bütçesini doğrudan etkiliyor. Uzmanlar, profesyonel mutfaklarda satın alınan, hazırlanan, pişirilen ve tüketilmeyen ürün miktarlarının ayrı ayrı takip edilmesini öneriyor. Böylece fazla alım ve yanlış porsiyon planlamasından kaynaklanan kayıpların önüne geçilebiliyor.
İsrafı Önlemenin Yolu Planlı Mutfaktan Geçiyor
Gıda israfını azaltmak için alışveriş öncesinde evdeki stokların kontrol edilmesi, haftalık öğün planı yapılması ve ürünlerin uygun koşullarda saklanması önem taşıyor. Dondurulmuş sebzelerde ise soğuk zincirin korunması ve ambalaj üzerindeki saklama ve pişirme talimatlarına uyulması gerekiyor. Gıda israfıyla mücadelede küçük görünen tüketim alışkanlıkları, hem aile bütçesinin korunmasına hem de doğal kaynakların daha verimli kullanılmasına katkı sağlıyor.
Haberi Derleyen: Okan AVŞAR
İstanbul Aydın Üniversitesi İletişim Fakültesi Gazetecilik Bölümü mezunu olan Okan AVŞAR, küresel teknoloji trendleri ve dijital ekonomi alanında uzmanlaşmış kıdemli bir haber editörüdür. Karmaşık dijital gelişmeleri, veri odaklı analizler ve tarafsız bir habercilik süzgecinden geçirerek okuyucuya aktaran AVŞAR, yayıncılık etiği ve doğruluk ilkeleri konusunda yüksek standartlara sahip profesyonel bir içerik üreticisidir.







