Emre Aladağ
Avrupa Birliği Komisyonu, Moskova yönetiminin enerji kaynaklarına olan bağımlılığı tamamen ortadan kaldırmayı hedefleyen yeni yol haritasını kamuoyuyla paylaştı. Açıklanan stratejiye göre birlik, Rusya'dan doğal gaz ve petrol ithalatını tamamen durduracak, nükleer enerjiyi ise aşamalı olarak sonlandıracak.
Ulusal Planlar ve Zaman Çizelgesi
Birlik, güvenli biçimde enerji tedarikini sağlamak amacıyla çeşitli önlemler devreye alacak. Komisyon, sürecin aşamalı ve koordineli yürütülmesi için üye ülkelerle iş birliği yapacak. Bu kapsamda üye ülkeler, bu yılın sonuna kadar Rus gazı, nükleer enerjisi ve petrol ithalatını bitirmeye yönelik ulusal planlarını hazırlayacak.
Piyasa Tedbirleri ve Spot Anlaşmaların Sonu
Avrupa pazarında Rus gazının şeffaflığı, takibi ve izlenebilirliği artırılacak. Rus gaz tedarikçileriyle boru hattı ve sıvılaştırılmış doğal gaz, kısa adıyla LNG tedarikine ilişkin yeni sözleşmeler tamamen engellenecek. Mevcut tüm spot piyasa anlaşmaları 2025 yılı bitiminde sonlandırılacak ve Rusya'nın gaz gönderimi daha da azaltılacak.
Yasal Düzenlemeler ve Gölge Filo Önlemleri
AB Komisyonu, 2027 yılı sonuna kadar kalan tüm Rus gazı ithalatını durdurmaya yönelik kapsamlı bir yasa teklifi sunacak. Öte yandan Rusya'nın petrol yaptırımlarını aşmak ve belirlenen fiyat sınırının üzerinde satış gerçekleştirmek amacıyla kurduğu gölge filoya karşı da yeni tedbirler alınacak.
Nükleer Sektör ve Uranyum Kısıtlamaları
Rusya'dan zenginleştirilmiş uranyum ithalatına yönelik önlemler alınırken, Euratom Tedarik Ajansı tarafından sağlanan uranyum, zenginleştirilmiş uranyum ve diğer nükleer malzemelere yönelik tedarik sözleşmesi kısıtlamalarını içeren düzenleme teklifi gelecek ay açıklanacak. Ayrıca birliğin tıbbi radyoizotop tedarikini güvence altına almak amacıyla bir Avrupa Radyoizotop Vadisi Girişimi kurulacak.
Tedarik Oranlarındaki Düşüş ve Mevcut Durum
Avrupa Birliği, 2021 yılında gazının yüzde 45'ini Rusya'dan tedarik ederken bu oran geçen yıl yüzde 19'a geriledi. Petrol ithalatında Rusya'nın payı ise 2022 yılında yüzde 27 seviyesindeyken son dönemde yüzde 3'e kadar düştü. Rus kömürünün ithalatı tamamen yasaklanırken, üye ülkelerdeki Rus tasarımlı nükleer reaktörleri işletenler alternatif tedarikçilerle nükleer yakıt sözleşmeleri imzaladı.