Türkiye su ürünleri ihracatında rekor kırarken deniz çayırları tehlikede

Ekonomist dergisinin 27 Eylül - 10 Ekim 2026 tarihli sayısında yer alan verilere göre, Türkiye’de su ürünleri sektörü 2,3 milyar dolarlık ihracata ulaşırken, deniz çayırları balıkçılığın ekolojik temeli olarak kritik bir rol oynuyor. Geçtiğimiz yıl 1 milyon 37 bin tonu aşan üretimle Cumhuriyet tarihinin rekoru kırılırken, sektörde 250 bin kişi istihdam ediliyor.

Türkiye kıyılarında deniz çayırları

Türkiye kıyılarında yapılan çalışmalara göre deniz çayırları yaklaşık 95 bin 500 hektarlık bir yayılış alanına sahip bulunuyor. Bu alanın yaklaşık 66 bin hektarı Ege Denizi’nde, 26,5 bin hektarı Marmara’da ve 2 bin 950 hektarı Akdeniz’de yer alıyor. Manisa Celal Bayar Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ergün Taşkın, bu habitatların balıkçılığın ekolojik temelini desteklediğini belirtiyor.

ODTÜ Deniz Bilimleri Enstitüsü Öğretim Görevlisi Dr. Evrim Kalkan Tezcan, deniz çayırlarının kıyıdaki canlılığın devamını destekleyen bir altyapı oluşturduğunu belirtiyor.

"Birçok balık, omurgasız ve diğer deniz canlısı için barınma, beslenme, üreme ve yavru gelişim alanı sağlıyor."

Ekonomi kategorisinden bir başka haber:

Ekonomik katkı ve riskler

Akdeniz geneli için hesaplanan 116 milyon avroluk değerin deniz çayırlarının dolaylı ekonomik katkısını ifade ettiğini belirten Prof. Dr. Ergün Taşkın, çayırların yokluğu durumunda yıllık yaklaşık 912 milyon avroluk ekonomik akışın risk altında olabileceğini aktarıyor. Uzmanlar, deniz çayırlarının balıkçılığın yanı sıra mavi karbon depolama kapasitesiyle iklim için de kritik öneme sahip olduğunu vurguluyor.

Yüzyıl sonuna kadar daralma beklentisi

Araştırmalar, deniz çayırı habitatlarının 2031-2050 döneminde yüzde 6 ila 12, yüzyıl sonuna kadar ise yaklaşık yüzde 20 daralmasının beklendiğini ortaya koyuyor. Bağımsız araştırmacı Dr. Gültekin Yılmaz, bu kaybın Rodos Adası’na denk büyüklükte bir habitat kaybı anlamına geldiğini ve geçmiş yüzyıllarda biriken karbonun yeniden atmosfere dönmesi riski taşıdığını ifade ediyor.

Ekonomi kategorisinden bir başka haber:

Koruma çalışmaları ve şamandıra sistemleri

Türk Deniz Araştırmaları Vakfı Başkanı Prof. Dr. Bayram Öztürk, 1 metrekare Posidonia oceanica deniz çayırının günde 14 litre oksijen üretebildiğini ve metrekaresinin yılda 200 avroluk ekosistem servisi sağladığını belirtiyor. Yoğun kıyı kullanımı ve çıpa atılması gibi tehditlere karşı Göcek’te başlatılan projeyi olumlu bulduklarını ifade eden Öztürk, Saros Körfezi, Kaş-Kekova, Çeşme, Foça ve Bodrum gibi alanlara da şamandıra sistemi yerleştirilmesini öneriyor.

Kaynak: Haber Merkezi