Burak ULU
Küresel piyasalarda Birleşmiş Milletler 81. Genel Kurulu sonrasında yeşeren diplomatik çözüm umutları, Beyaz Saray cephesinden gelen sert jeopolitik hamleyle yerini yeniden satış baskısına bıraktı. ABD Başkanı Donald Trump, hafta sonu arabulucu ülkeler vasıtasıyla ulaştırılan İran kaynaklı 7 günlük ateşkes önerisini doğrudan geri çevirdi. Kararın duyurulmasıyla birlikte Orta Doğu'da tansiyon yeniden tırmanırken, kasım vadeli Brent petrol varil başına yüzde 2,5 prim yaparak 106,9 dolar seviyesine ulaştı.
Tahvil Getirilerinde Tarihi Zirveler ve Yapay Zeka Şirketlerine Maliyet Şoku
Washington yönetiminin tavrının ardından tahvil piyasalarında sert hareketlilik kaydedildi. Geçtiğimiz cuma 2007 senesinden bu yana en yüksek basamak olan yüzde 5,23'ü test eden ABD 10 yıllık tahvil faizi yeni işlem gününde yüzde 5,21 bandında tutundu. İki yıllık tahvil getirisi 4 baz puanlık tırmanışla yüzde 4,91 oranına ilerlerken, 2004 yılından bu yana en tepe nokta olan yüzde 5,53'ü gören 30 yıllık getiri ise yüzde 5,51 düzeyinde dengelendi.
Teknoloji devlerinin yapay zeka altyapılarını kurmak adına milyarlarca dolarlık borçlanmaya gittiği süreçte borçlanma faizlerinin tırmanması şirket bilançoları üzerinde ilave baskı oluşturuyor. Piyasa uzmanları, sıkılaşan finansal koşulların ekonomiyi yeterince yavaşlattığına ilişkin somut sinyaller gelene dek tahvil cephesindeki elden çıkarma dalgasının sürebileceğini vurguluyor.
Güçlenen Dolar Altını Baskılarken Gözler Fed'e Çevrildi
Tahran ile Washington arasındaki krizin tırmanışa geçmesi yatırımcıları güvenli liman olarak dolara yönlendirirken kıymetli metallerde sert kayıplar görüldü. Dolar endeksi yüzde 0,1'lik primle 101,1 seviyesine otururken, ons altın yüzde 2,1 oranında gerileyerek 4 bin 196 dolara indi. Para piyasalarında işlem yapan aktörler, ABD Merkez Bankası (Fed) tarafından ekim ayı toplantısında yüzde 68 ihtimalle faiz artışı kararı alınacağını fiyatlıyor.
Öte yandan Beyaz Saray resmi kaynaklarının aktardığı bilgilere göre, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping tarafından 23-25 Eylül tarihleri arasında gerçekleştirilen ABD temaslarının meyvesi olarak taraflar kritik bir mutabakata vardı. İki süper gücün stratejik olmayan yaklaşık 30 milyar dolarlık üründe karşılıklı gümrük tarifelerini hafifletmeye yönelik tavsiye metninde uzlaştığı duyuruldu.
Wall Street'ten Avrupa ve Asya Borsalarına Karışık Seyir
Cuma günü Orta Doğu'daki barış beklentileri ve yapay zeka projeleriyle yükselen New York borsasında vadeli kontratlar yeni haftaya negatif başladı. Teknoloji devlerinden Microsoft, Copilot platformuna kodlama asistanı ile sürekli devrede kalan otonom ajan eklemesiyle cuma günü yüzde 3,6 yükselmişti. Benzer şekilde Akamai Technologies, üretken zeka girişimi Anthropic ile imzaladığı 11,6 milyar dolarlık uzun soluklu iş birliği anlaşması sayesinde yüzde 3,2 değer kazanmıştı.
Makroekonomik cephede Michigan Üniversitesi tüketici güven endeksi eylül ayı için yukarı yönlü revizyonla 48,1 puana çekilirken, dayanıklı tüketim malı siparişleri ağustosta daralma öngörülerine meydan okuyarak yatay kaldı. Yaşanan gelişmeler neticesinde cuma seansını Dow Jones yüzde 0,93, S&P 500 yüzde 0,51 ve Nasdaq yüzde 0,48 artışla kapatmıştı.
Avrupa piyasalarında enerji maliyetlerindeki geçici çekilmenin desteğiyle bankacılık, maden ve teknoloji payları önderliğinde alımlar görüldü. Almanya'da DAX 40 yüzde 0,56, İtalya'da FTSE MIB yüzde 0,63 ve İngiltere'de FTSE 100 yüzde 0,14 artarken, Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 0,04 geriledi.
Asya tarafında ise Çin sanayi şirketlerinin karlarının ağustosta yüzde 4,2 ile yılın en zayıf artışını kaydetmesi satışları tetikledi. Kapanış saatlerine doğru Japonya'da Nikkei 225 yüzde 0,1, Güney Kore'de Kospi yüzde 2,1 ve Şanghay bileşik endeksi yüzde 1,7 geri çekilirken, Hong Kong Hang Seng endeksi yüzde 0,6 yükseliş sergiledi.
Borsa İstanbul'da Tedbir Kararları ve Kritik Seviyeler
Yurt içinde cuma seansını yüzde 0,09 kazanımla 12.899,35 puandan noktalayan BIST 100 endeksi sonrası, Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'ndaki (VİOP) BIST 30 ekim vadeli sözleşmesi akşam seansında yüzde 0,21 prim yaptı. Serbest piyasada cuma günü 48,9562 seviyesinden kapanan Dolar/TL kuru, yeni haftanın bankalararası açılışında yüzde 0,1 yükseliş kaydederek 48,9800 liradan el değiştirdi.
Adli ve idari soruşturmalar kapsamında İstanbul sermaye piyasasında faaliyet gösteren 45 şirket ile 19 fon üzerindeki mal varlığı tedbiri resmen kaldırıldı. Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), 17 Eylül tarihinde TEFAS üzerinden tasfiye kararıyla kapatılan ve emirleri iptal edilen pay sahiplerine fon mevcudiyeti oranında dağıtım gerçekleştirileceğini ilan etti.
Küresel piyasalarda bu hafta açıklanacak ABD büyüme, tarım dışı istihdam ve kişisel tüketim harcamaları (PCE) göstergeleri beklenirken, analistler teknik bazda BIST 100 endeksinde 13.000 ve 13.100 puanı direnç, 12.800 ile 12.700 puanı ise ana destek olarak izliyor. Yatırımcıların gün içindeki odağında saat 17.30'da duyurulacak olan ABD eylül ayı Dallas Fed imalat sanayi endeksi verisi yer alıyor.