Emre Aladağ
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), Para Politikası Kurulu'nun (PPK) toplantı özetini yayımladı. Özette, jeopolitik gelişmelere bağlı olarak artan belirsizlikler neticesinde enerji fiyatlarındaki yüksek ve dalgalı seyrin sürdüğü belirtildi. Alınan kararlar kapsamında politika faizi olan bir hafta vadeli repo ihale faiz oranı yüzde 37 seviyesinde sabit tutulurken, gecelik vadede borç verme faiz oranı yüzde 40, gecelik vadede borçlanma faiz oranı ise yüzde 35,5 olarak korundu.
"Enerji arzı, tedarik chain’leri ve taşıma maliyetlerine ilişkin belirsizliklerin süresi ve boyutu enerji fiyatlarının gelecekteki seyri açısından belirleyici olmaya devam edecektir."
Küresel Büyüme ve Enflasyon Üzerindeki Riskler
Toplantı özetinde, tarım emtia fiyatlarında olumsuz hava koşulları ve jeopolitik gelişmeler kaynaklı yükselişlerin gözlendiği, bu durumun enflasyon beklentileri üzerinde yukarı yönlü bir risk oluşturduğu ifade edildi. Orta Doğu ve Afrika ülkelerinde 2026 yılı için olumsuz büyüme görünümünün sürdüğü, 2027 yılında ise baz etkilerinin devreye girmesiyle toparlanma beklendiği kaydedildi.
Türkiye'nin dış ticaret ortaklarının ihracat paylarıyla ağırlıklandırılan küresel büyüme endeksinin 2026 yılı için yüzde 1,6, 2027 yılı için ise yüzde 2,5 artacağı tahmin ediliyor. Küresel ölçekte zayıf ve kırılgan görünümün devam ettiği vurgulandı.
"Politika faizi fiyatlamaları gelişmiş ülkelerde faiz artırım yönündeki beklentilerin korunduğuna işaret etmektedir. Jeopolitik gelişmelerin ve El Nino gibi iklim olaylarının yol açtığı olumsuz küresel hava koşullarının neden olduğu arz şokunun ne kadar kalıcı olacağı ve enflasyon beklentilerini ne ölçüde bozacağı küresel para politikalarının seyri açısından önem taşımaktadır."
İç Talep ve Üretim Göstergeleri
Üretim yönünden değerlendirildiğinde, ikinci çeyrekte yıllık büyümeye inşaat dışındaki bütün kalemlerin pozitif katkı verdiği ve büyümenin temel belirleyicisinin hizmetler sektörü olduğu aktarıldı. İkinci çeyreğe ait veriler iç talepteki zayıf seyrin belirginleştiğine işaret ederken, mal ve hizmet ihracatının arttığı, ithalatın ise gerilediği belirtildi.
Harcama yöntemiyle incelendiğinde, nihai yurt içi talebin yıllık büyümenin sürükleyicisi olmaya devam ettiği görüldü. Çeyreklik bazda özel tüketim harcamalarındaki azalış ikinci çeyrekte büyüyerek tüketimde belirgin bir yavaşlamaya dikkat çekti.
"Yakın dönemde gerçekleşen jeopolitik gelişmelerin cari açık üzerindeki etkilerinin, büyük ölçüde enerji fiyatlarındaki gelişmelerin seyrine bağlı olarak şekilleneceği değerlendirilmektedir."
Tüketici Fiyatları ve Enflasyon Gelişmeleri
Tüketici fiyatlarının ağustos ayında yüzde 1,84 oranında arttığı, yıllık enflasyonun ise 0,24 puan gerileyerek yüzde 31,51 seviyesinde gerçekleştiği hatırlatıldı. Bu dönemde B endeksinin yıllık değişim oranı yüzde 30,68, C endeksinin yıllık değişim oranı ise yüzde 30,07 oldu.
Ağustos ayında enerji fiyatlarındaki yüzde 5,46'lık artışta uluslararası petrol fiyatlarının etkili olduğu, motorin fiyatlarında ise rafineri marjlarının yansımalarının hissedildiği bildirildi. Yıllık bazda mal enflasyonunun yüzde 26, hizmet enflasyonunun ise yüzde 40 civarında seyrettiği kaydedildi.
"Gıda ve alkolsüz içecekler ile temel mal gruplarının katkıları bir önceki aya kıyasla sırasıyla 0,81 ve 0,32 puan azalırken; hizmet, enerji ve alkol-tütün-altın gruplarının katkıları sırasıyla 0,43, 0,40 ve 0,06 puan artmıştır."
Emtia Piyasaları ve Beklentiler
Yurt içi üretici fiyatlarının ağustosta yüzde 2,57 arttığı ve yıllık üretici enflasyonunun yüzde 27,95'e yükseldiği belirtildi. Brent ham petrol fiyatlarının ağustosta ortalama 91 dolar, eylül ayının ilk 10 gününde ise 103 dolar seviyesine ulaştığı bilgisi paylaşıldı.
Piyasa Katılımcıları Anketi sonuçlarına göre, 2026 yıl sonu enflasyon beklentisi yüzde 29,4 seviyesinde ölçülürken, 12 ay sonrasına ilişkin enflasyon beklentisi yüzde 23,7'ye geriledi. Merkez Bankası, fiyat istikrarı sağlanana kadar sıkı para politikası duruşunun sürdürüleceğini beyan etti. KATEGORI: Ekonomi ETIKETLER: TCMB, Merkez Bankası, Enflasyon