Emre Aladağ
Küresel piyasalarda enerji krizi derinleşirken, küresel petrol arzına dair endişelerin artmasıyla Brent petrolün kasım vadeli varil fiyatı yüzde 1,7 yükselerek 107,52 dolardan işlem gördü. Anadolu Ajansı'nın aktardığı verilere göre, dün piyasalarda 109,80 dolar seviyesine kadar tırmanan Brent petrol günü 105,68 dolar seviyesinde tamamlamıştı. Aynı dakikalarda Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün ekim vadeli varil fiyatı ise 103,18 dolar seviyesinde dengelendi.
İran'dan Müzakere Kapılarını Kapatan Sert Açıklama
Fiyatlardaki yukarı yönlü ivmede Washington ile Tahran arasında bir diplomasi yolunun açılacağına dair umutların tükenmesi belirleyici oldu. ABD Başkanı Donald Trump'ın "diyaloğa açığız" yönündeki son söylemlerine Tahran yönetiminden çok sert yanıt geldi. İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreteri Muhsin Rızai, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda Washington'ın tutarsız mesajlar verdiğini savundu.
"ABD Başkanının 'müzakere yok'tan 'konuşmaya hazırız'a kadar karışık mesajlarına aldanmayın. Petrol ve boğazlarla ilgili dengeler değişti. Durumu kurtarmaya çalışmak, yaklaşan şeyi durdurmaya yetmeyecek. İran'ın şartları yerine getirilene kadar görüşme yok. Nokta!"
Tahran Yönetiminin Masaya Dönüş Şartları
İranlı yetkililer, görüşmelerin yeniden başlayabilmesi için 17 Haziran'da iki ülke arasında imzalanan mutabakat metnindeki maddelerin eksiksiz uygulanmasını şart koşuyor. Tahran hükümeti, ABD'nin uyguladığı ekonomik ablukanın tamamen kaldırılmasını, yurt dışında dondurulan finansal varlıkların serbest bırakılmasını ve İsrail'in Lübnan ile Gazze'ye yönelik askeri harekatlarının derhal durdurulmasını talep ediyor.
Suudi Arabistan'da Alarm Durumu ve Arz Endişeleri
Piyasadaki arz korkularını besleyen bir diğer kritik unsur ise Yemen'deki Husiler ile Arap Koalisyonu arasındaki çatışmaların Suudi Arabistan'a sıçraması oldu. Suudi Arabistan Sivil Savunma Genel Müdürlüğü, sosyal medya platformu X üzerinden yaptığı acil kodlu duyuruda; Cidde, Yenbu, Taif, Ula, Ebha ve Cazan bölgelerinde muhtemel tehlikelere karşı alarm durumuna geçildiğini açıkladı.
Geniş çaplı güvenlik uyarısının ardından yapılan ikinci bir açıklamada, söz konusu 6 kritik noktadaki acil tehlike durumunun sona erdiği bildirildi. Ancak uyarının kapsadığı yerler arasında ülkenin Kızıldeniz kıyısındaki ana enerji ihracat kapısı olan Yenbu limanının bulunması piyasalardaki tedirginliği artırdı.
Kritik Petrol Boru Hattı Saldırılar Nedeniyle Kapalı
Sevkiyat hatlarındaki aksamalar sadece uyarılarla sınırlı kalmadı. Geçen hafta düzenlenen hava saldırılarının ardından Suudi Arabistan'ın Doğu-Batı petrol boru hattının halen kapalı tutulması küresel piyasaları zorluyor. Hürmüz Boğazı'nda yaşanan navlun ve güvenlik krizleri sebebiyle stratejik öneme sahip olan bu hat, ülkenin doğusundaki zengin petrol sahalarını doğrudan Yenbu limanına bağlıyordu.
Fed'in Faiz Kararı Fiyatlardaki Yükselişi Sınırlandırıyor
Öte yandan petrol fiyatlarının çok daha yüksek seviyelere tırmanmasını engelleyen ana unsur ABD Merkez Bankası (Fed) kanadından gelen şahin sinyaller oldu. Enflasyonla mücadele kapsamında sıkılaşma adımlarına devam etmesi beklenen Fed'in iki gün sürecek kritik faiz toplantısı bugün başlıyor. Para piyasaları, bankanın temmuz 2023 döneminden bu yana ilk kez faiz artırımına gideceğini yüksek olasılıkla fiyatlıyor.
Olası bir faiz artırımı beklentisiyle dolar endeksi yüzde 0,1 değer kazanarak 99,6 seviyesine yükseldi. Yüksek borçlanma maliyetlerinin küresel ekonomik aktiviteyi yavaşlatarak enerji talebini düşüreceği kaygısı ve güçlenen doların ham petrolü pahalılaştırması piyasayı baskılıyor. Uzmanlar, Brent petrolde teknik açıdan 113,72 doların direnç, 98,72 doların ise ana destek seviyesi olarak izlenebileceğini belirtiyor.