Burak ULU
ANKARA merkezli gelişmelerde, küresel enerji arzının en kritik geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı'nın yeniden ulaşıma açılması konusu belirsizliğini koruyor. İran yönetimi, stratejik su yolunun trafiğe açılması için ön koşulların karşılanmasını şart koştu.
Galibaf'tan Müzakere ve Mücadele Vurgusu
İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Galibaf, yaptığı değerlendirmede ABD yönetiminin taahhütlerini yerine getirmemesi durumunda boğazın kapalı kalmaya devam edeceğini bildirdi. Ülkesinin hem diplomatik temasları hem de askeri hazırlıkları aynı anda yürütmesi gerektiğinin altını çizdi.
"Uygun zamanda diplomasi yoluyla sahadaki kazanımlarımızı güçlendireceğiz."
Muhammed Bakır Galibaf, ayrıca ülkesine yönelik dış tehditlere karşı askeri güç kullanmaktan çekinmeyeceklerini de açıkça ifade etti.
Tahran’ın Öne Sürdüğü Şartlar
Tahran yönetimi daha önce yaptığı açıklamalarda Hürmüz Boğazı'ndaki ablukanın kaldırılmasını ABD ile yürütülen müzakere süreçlerine bağlamıştı. Sürecin ilerlemesi için Washington'ın adımları bekleniyor.
İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, 12 Eylül tarihinde yaptığı açıklamada, ABD'nin bölgedeki saldırılarını ve ablukasını sonlandırması şartıyla boğazın açılabileceğini duyurmuştu.
İranlı yetkililer daha önceki süreçte ayrıca limanlara yönelik ablukaların kaldırılması, petrol yaptırımlarının sona ermesi, dondurulan finansal varlıkların iadesi ve askeri tehditlerin durdurulması gibi talepleri de masaya getirmişti.
Boğazdaki Gemi Trafiğinde Düşüş Sürüyor
Basra Körfezi'ndeki petrol ve doğal gaz sevkiyatları açısından hayati öneme sahip olan Hürmüz Boğazı'nda ticari hareketlilik dip seviyelerde seyrediyor.
Reuters ajansının 18 Eylül tarihli verilerine göre, önceki gün boğazdan yalnızca dört ticari yük gemisi geçiş yapabildi. Kaydedilen bu rakam, son 10 günlük ortalama verilerin oldukça altında kaldı. Aynı zaman diliminde bazı sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) gemilerinin de bölge dışına yöneldiği görüldü.
Yaşanan düşük gemi trafiği tablosu, devam eden çatışmaların küresel enerji lojistiğini doğrudan baskı altında tuttuğunu gözler önüne seriyor.
Küresel Enerji Taşımacılığı ve Bölgesel Riskler
Kriz öncesi dönemde dünya petrol ve doğal gaz sevkiyatının yaklaşık beşte birine ev sahipliği yapan Hürmüz Boğazı, uluslararası piyasalarca yakından izleniyor. Sevkiyatların yavaşlaması enerji maliyetlerini doğrudan etkiliyor.
Yalnızca Hürmüz Boğazı değil, Kızıldeniz'in güneyindeki Babu'l Mendeb Boğazı da enerji sevkiyatını zorlaştırıyor. Reuters haberine göre, Yemen'deki Husilerin faaliyetleri ve Suudi Arabistan hava operasyonlarının ardından bu güzergahtaki ticari gemi geçişleri de geriledi.
İran'ın son resmi açıklamaları doğrultusunda, Hürmüz Boğazı'nın geleceği taraflar arası temaslara ve sahadaki çatışmaların seyrine bağlı olarak şekillenmeye devam ediyor.