Emre Aladağ
Hazine geri alımın 4 milyar dolardan fazla olabileceğini söylerken tahvil getirileri tekrar yükseldi
ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, uzun vadeli tahviller için yürütülen geri alım operasyonlarının bir işlemde 4 milyar dolardan fazla olabileceğini söyledi. Bu açıklama sonrası tahvil piyasasında görülen rahatlamanın kalıcı olmayacağı endişesiyle yeniden baskı arttı.
Hazine’nin borçlanma maliyetlerini düşürmeye dönük hamlesi, yatırımcılar tarafından ilk etapta kısa vadeli bir rahatlatıcı adım olarak yorumlandı. Ancak kamu borcunun yüksek seyrinin tahvil piyasasına dair kaygıları diri tuttuğu bir ortamda, ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi %4,70’in üzerine yükseldi. Aynı gelişmelerle 30 yıllık tahvil faizi de %5,20’den %5,26 seviyesine çıktı.
Dolar endeksi %0,1 azalışla 98,8 düzeyinde seyrederken altının onsu %0,4 artışla 4 bin 535 dolardan işlem gördü. ABD ekonomi yönetiminin piyasalara daha müdahaleci bir tutum takınması da yatırımcıların dolara talebinin azalmasına neden oldu.
Trump’ın “ekonomik operasyon” ilanı: İran’a can simidi verenlere tehdit
Hazine ve tahvil gündeminin yanında İran konusu da öne çıktı. ABD Başkanı Donald Trump, İran’a yönelik “ekonomik operasyon” ilan ettiğini belirterek bunun “eşine benzeri görülmemiş ölçekte ekonomik savaş ve izolasyon” olacağını söyledi.
Trump ayrıca, finans kuruluşları, şirketler, havalimanları ya da devlet kurumları aracılığıyla İran’a herhangi bir tür “can simidi” sağlayan ülkelerin “muazzam ekonomik sonuçlarla” karşılaşacağını dile getirdi.
ABD Başkan Yardımcısı JD Vance de İran ile savaşın “yeni bir safhaya” girdiğini ifade ederek, an itibarıyla “ellerindeki en etkili aracın ekonomik baskı” olduğunu söyledi.
ABD’li yetkililerin İran’a yönelik ekonomik yaptırım açıklamaları, jeopolitik risklerin ekonomik boyutuna ilişkin problemlerin daha çok derinleşebileceğine yönelik endişeleri artırdı.
Fed’in faiz mesajları ve ABD makro verileri piyasaları etkiledi
Bu gelişmelerin yanı sıra ABD Merkez Bankası (Fed) yetkililerinin açıklamaları da yakından takip ediliyor. San Francisco Fed Başkanı Mary Daly, önleyici nitelikte faiz artışı yapılıp yapılmamasına dair çok şey duyduğunu ancak bunun çözülmesi gereken acil bir sorun olduğuna dair pek bir kanıt görmediğini söyledi.
St. Louis Fed Başkanı Alberto Musalem de kademeli faiz artışlarının daha büyük ve ani artışlara kıyasla daha tercih edilir olduğunu belirtti. Musalem, eylülde yapılacak para politikası toplantısında ne yönde bir adım atacağı kararının verilere bağlı olacağını vurgulayarak “Her toplantıya açık fikirli bir yaklaşımla girmek istiyorum.” ifadesini kullandı.
Makroekonomik veri tarafında ABD’de ilk kez işsizlik maaşına başvuranların sayısı 15 Ağustos ile biten haftada 6 bin azalarak 206 bine gerilerken piyasa beklentilerinin altında gerçekleşti.
New York borsası, tahvil piyasasına ilişkin endişelerin sürmesiyle günü düşüşle tamamladı. ABD’li perakende devi Walmart’ın hisseleri, şirketin satış tahminlerinin beklentilerin altında kalmasının ardından %9,2 geriledi.
Söz konusu gelişmelerle Dow Jones endeksi %0,15, S&P 500 endeksi %0,23 ve Nasdaq endeksi %0,45 değer kaybetti. ABD’de endeks vadeli kontratlar güne pozitif başladı.
Avrupa’da enerji ve tahvil faizleri öne çıktı; Asya’da faiz beklentileri gündemde
Avrupa borsaları, jeopolitik belirsizlikler ve artan enerji fiyatlarının etkisiyle dün karışık seyretti. Analistler, ağustos ayından itibaren petrol ve doğal gaz fiyatlarındaki yükselişin etkilerinin bugün Avrupa’da açıklanacak Satın Alma Yöneticileri Endeksi (PMI) verilerinde görüleceğini söyledi. Trump’ın son zamanlarda yaptığı açıklamalar da Avrupa borsalarındaki düşüşte etkili oldu.
Öte yandan Almanya’nın 5 yıllık tahvil faizi %3,008 ile 2008 yılından bu yana en yüksek seviyeyi gördü. Almanya’daki siyasi belirsizliklerin yanı sıra savunma harcamalarındaki artış beklentisiyle kamu borcunun rekor seviyelere çıkabileceği tahmin ediliyor.
Konuyla bağlantılı bir diğer gelişme de şöyle:
Avrupa’da derinliği en fazla olan Hollanda merkezli sanal doğal gaz ticaret noktası TTF’nin eylül vadeli kontratları 65,9 dolarla mart ayından bu yana en yüksek seviyeyi görürken, risk algısının artmasına neden oldu.
Makroekonomik veri tarafında Almanya’da temmuz ayına ilişkin Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) aylık %1,1, yıllık %3 artarak beklentilerin üzerinde gerçekleşti. Almanya’da ÜFE haziran ayında aylık %0,3 azalırken, yıllık %1,8 artmıştı.
Söz konusu gelişmelerle Fransa’da CAC 40 endeksi %0,57 ve Almanya’da DAX 40 endeksi %0,42 değer kaybederken; İtalya’da FTSE MIB 30 endeksi %0,09 düşüş, İngiltere’de FTSE 100 endeksi %0,04 değer kazandı. Avrupa’da endeks vadeli kontratlar güne negatif başladı.
Asya piyasalarında da tahvil piyasalarındaki riskler ile jeopolitik belirsizlikler etkili oldu. Japonya’da temmuz ayına ilişkin enflasyon, enerji fiyatlarındaki artış nedeniyle %1,9’la aralık ayından bu yana en yüksek seviyeye ulaştı. Bu veri, Japonya Merkez Bankası’nın (BoJ) bir sonraki adımının eylül ayında faiz artırımı olacağı yönündeki tahminlerin güçlenmesine neden oldu.
Analistler, gelecek hafta Japonya’da açıklanacak Tokyo TÜFE verisinin BoJ’un politikalarına ilişkin daha fazla ipucu vermesinin beklendiğini söyledi. Japonya’da 10 yıllık tahvil faizi 3 baz puan artışla %2,87’ye çıktı.
Samsung Electronics’in 72 milyar dolarlık hissedar getiri planı açıklayacağına dair haberlerle şirketin hisseleri %3,7 arttı. Kapanışa yakın Japonya’da Nikkei 225 endeksi %0,5 gerilerken, Güney Kore’de Kospi endeksi %0,7, Hong Kong’da Hang Seng endeksi %0,7 değer kazandı. Çin’de Şanghay bileşik endeksinde ise yatay seyir öne çıktı.
Borsa İstanbul’da BIST 100 ve kur hareketi; bugün yurt içi-yurt dışı veri takvimi
Dün satış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi günü %0,43 değer kaybederek 14.396,54 puandan tamamladı. Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı ağustos vadeli kontrat ise normal seans kapanışına göre %0,1 geriledi.
Dolar/TL dün günü önceki kapanışın yüzde 0,3 üstünde 48,0460’tan tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın hemen üzerinde 48,0590 seviyesinden işlem görüyor.
Yurt içinde tüketici güven endeksi, reel kesim güven endeksi ve kapasite kullanım oranı verileri takip edilecek. Yurt dışında ise dünya genelinde açıklanacak imalat sanayi ve hizmet sektörü PMI verileri gündemde bulunuyor.
Teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.300 ve 14.200 puanın destek, 14.500 ve 14.600 puanın direnç konumunda olduğu kaydedildi.
Piyasada bugün takip edilecek veriler şöyle: 10.00 Türkiye, ağustos ayı tüketici güven endeksi; 10.00 Türkiye, ağustos ayı reel kesim güven endeksi; 10.00 Türkiye, ağustos ayı kapasite kullanım oranı; 10.30 Almanya, ağustos ayı imalat sanayi/hizmet sektörü/bileşik PMI; 11.00 Avro Bölgesi, ağustos ayı imalat sanayi/hizmet sektörü/bileşik PMI; 11.30 İngiltere, ağustos ayı imalat sanayi/hizmet sektörü/bileşik PMI; 16.45 ABD, ağustos ayı imalat sanayi/hizmet sektörü/bileşik PMI; 17.00 Avro Bölgesi, ağustos ayı tüketici güven endeksi.