Emre Aladağ
ABD Merkez Bankası (Fed), 2023 yılından bu yana ilk kez faiz artırımına giderek politika faizini beklentiler doğrultusunda 25 baz puan artırdı ve yüzde 3,75-4,00 aralığına yükseltti. Kararın oy birliğiyle alındığı bildirilirken, bankanın resmi açıklamasında ekonomik faaliyetin sağlam bir hızda genişlemeye devam ettiği vurgulandı.
Yapılan değerlendirmelerde verimlilik artışının güçlü, sermaye yatırımlarının ise sağlam seyrettiği ifade edildi. İstihdam artışlarının iş gücündeki büyümeyle aynı hızda ilerlediği ve işsizlik oranının belirgin bir değişim göstermediği kaydedildi. Banka en son Temmuz 2023 tarihinde yüksek enflasyonla mücadele çerçevesinde faiz artırmış ve oranı yüzde 5,25-5,50 seviyesine çıkarmıştı.
Enflasyon Tahminleri Yükseltildi
Fed, makroekonomik projeksiyonlarında revizyona gitti. Bankanın bu yıl için enflasyon tahmini yüzde 3,6'dan yüzde 3,7'ye yükseltilirken, 2027 yılı beklentisi yüzde 2,3 seviyesinde sabit tutuldu. 2028 yılı enflasyon öngörüsü yüzde 2,0'den yüzde 2,1'e çıkarılırken, 2029 yılı hedefi ise yüzde 2,0 olarak belirlendi.
Federal Açık Piyasa Komitesi (FOMC) üyelerinin geleceğe dönük faiz patikasını gösteren nokta grafiği de yayımlandı. Tabloya göre 18 yetkiliden 16'sı bu yıl içinde en az bir faiz artışının daha yapılacağını öngördü.
Fed Başkanı Warsh Kararlılık Mesajı Verdi
Faiz kararının ardından kameraların karşısına geçen Fed Başkanı Kevin Warsh, enflasyonun uzun süredir yüksek seyrettiğine dikkat çekti.
"Gerçek şu ki enflasyon çok yüksek ve çok uzun süredir böyle."
Yaz aylarında açıklanan verilerin temel eğilimlerde kayda değer bir iyileşmeye işaret etmediğini belirten Kevin Warsh, alınan kararın fiyat istikrarını yeniden tesis etme yolunda atılmış doğru bir adım olduğunu savundu.
Trump'tan Sert Tepki ve Faiz İndirimi Çağrısı
Alınan faiz kararına siyasi kanattan tepki gecikmedi. ABD Başkanı Donald Trump, politika faizinin artırılmasını eleştirerek oranların yüzde 1 veya daha altına çekilmesi gerektiğini dile getirdi.
Fed'in faiz artışlarına devam edeceği beklentisi piyasalardaki risk iştahını baskılarken, Kevin Warsh tarafından verilen kararlı mesajlar yeni işlem gününde endeks vadeli kontratlarında toparlanmayı beraberinde getirdi.
Dolar Endeksi, Petrol ve Altında Son Durum
Sıkı para politikasının süreceği öngörüleriyle Dolar Endeksi, 4 Ağustos'tan bu yana ilk defa 100 sınırını aşarak yeni günde 100,3 seviyesinden işlem gördü. Emtia cephesinde ise jeopolitik gelişmeler etkili oldu. Donald Trump, Tahran yönetiminin anlaşma zeminini aramak amacıyla doğrudan temasa geçtiğini ifade etti.
"Umarım (İran ile) savaşın sonuna doğru ilerliyoruz."
ABD yetkililerinin Yemen'deki İran destekli Husi milisleriyle Umman'da gizli görüşmeler yürüttüğü haberleri ve Suudi Arabistan'ın ek ham petrol teklif edeceği iddiaları petrol fiyatlarını düşürdü. Kasım vadeli Brent petrolün varil fiyatı yüzde 2,7 değer kaybıyla 105,8 dolar seviyesine çekildi. Petrol gerilerken ons altın yüzde 0,5 yükselişle 4 bin 287 dolara tırmandı. ABD 10 yıllık tahvil faizi ise yüzde 5,01 seviyesinde kaydedildi.
Wall Street'te Banka Hisseleri Düştü
New York borsası faiz kararı sonrasında günü kayıpla kapattı. Yüksek faiz oranlarının kredi büyümesini ve ekonomik aktiviteyi yavaşlatabileceği endişesi özellikle bankacılık sektörünü vurdu. JPMorgan Chase hisseleri yüzde 1, Bank of America yüzde 2,7, Wells Fargo yüzde 3 ve Goldman Sachs yüzde 4 oranında geriledi.
ABD iç piyasasında 30 yıl vadeli mortgage faizleri yüzde 6,97 ile Mayıs 2025'ten bu yana en yüksek seviyeye ulaştı. Ağustos ayında perakende satışlar yüzde 1,2 artarak beklentileri aşarken, ithalat fiyat endeksi yüzde 0,7, ihracat fiyat endeksi ise yüzde 0,6 yükseldi. Borsa tarafında Dow Jones yüzde 1,21, S&P 500 yüzde 0,45 ve Nasdaq yüzde 0,01 düşüş gösterdi.
Avrupa Piyasalarında Enflasyon ve BoE Beklentisi
Avrupa borsaları petrol fiyatlarındaki düşüş ve tahvil piyasasındaki satış baskısının azalmasıyla günü artı aralıkta tamamladı. Madencilik hisselerinin öne çıktığı bölgede, İngiltere'de yıllık enflasyon enerji maliyetleri sebebiyle yüzde 3,1'e ulaşarak 5 ayın zirvesini gördü. Ülkede enflasyonun ilerleyen dönemde yüzde 4'ü aşabileceği öngörülüyor.
Gözler bugün açıklanacak İngiltere Merkez Bankası (BoE) faiz kararına çevrilmiş durumda. BoE'nin bu toplantıda faizi sabit tutması ancak Kasım ayında artışa gitmesi bekleniyor. Diplomatik tarafta ise AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Kanada'nın AB'nin ilk ortak üyesi olmasını istediklerini duyurdu. Gelişmelerle FTSE 100 yüzde 0,28, DAX yüzde 0,53, CAC 40 yüzde 0,62 ve FTSE MIB yüzde 0,80 değer kazandı.
Asya Borsaları Karışık Seyrediyor
Asya borsaları Fed kararlarının ardından yeni güne karışık bir seyirle başladı. Japonya Merkez Bankası (BoJ) yarınki faiz kararını açıklamaya hazırlanıyor. Artan enerji maliyetleri ve yen üzerindeki baskı nedeniyle BoJ'un yüzde 1 seviyesindeki politika faizini 25 baz puan artırarak 31 yılın en yüksek seviyesine çıkarması bekleniyor.
Bölgedeki işlemlerde Kospi yüzde 0,9, Nikkei 225 yüzde 0,1 değer kazanırken; Hang Seng yüzde 0,7 ve Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,4 geriledi.
Borsa İstanbul'da Sert Satış ve Yurt İçi Veri Gündemi
Yurt içinde BIST 100 endeksi günü yüzde 5,54 kayıpla 13.122,58 puandan tamamladı. VİOP BIST 30 ekim vadeli kontratı ise akşam seansında yüzde 0,8 azaldı. Güne başlarken Dolar/TL kuru 48,6750 seviyesinden işlem gördü. Sabah saatlerinde Finansal İstikrar Komitesi (FİK), Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek başkanlığında toplandı.
Piyasalarda bugün yurt içinde konut satışları, dış borç verileri, TCMB toplantı özeti; yurt dışında ise Euro Bölgesi TÜFE verileri takip edilecek. Analistler, BIST 100 endeksinde 13.000 ve 12.900 puanın destek, 13.300 ve 13.400 puanın direnç seviyeleri olduğunu belirtiyor.