Burak ULU
Edirne İl Koordinasyon Kurulu, Trakya tarımının karşı karşıya olduğu güncel sorunları değerlendirmek amacıyla kapsamlı bir toplantı gerçekleştirdi. Toplantının ardından il genelindeki ziraat odaları tarafından yapılan ortak açıklamada, üreticilerin yaşadığı yoğun fiyat ve maliyet baskısına dikkat çekildi.
Aradaki Fiyat Farkı Tartışması
Edirne genelinde buğday veriminin ortalama 500 kilogram olduğu belirtilirken, Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO) sezon başı fiyatlarının 14 bin 750 ile 16 bin 500 TL aralığında açıklandığı hatırlatıldı. Serbest piyasada ürünün 10 ila 14 TL seviyelerinden satıldığı, kilogram maliyetinin ise 18-20 TL arasında değiştiği vurgulandı.
Üreticilerin ürünlerini elden çıkardığı dönemde buğday ihracatının serbest bırakılmasıyla fiyatların 18-20 TL seviyelerine tırmandığı kaydedildi. Ziraat odaları, bu durumun çiftçilerde ciddi bir mağduriyet yarattığını ifade ederek aradaki farkın kim tarafından kazanıldığını sorguladı.
Kanolada ve Ayçiçeğinde Yaşanan Baskı
Kanolada da benzer bir sürecin yaşandığı, kilogram maliyetinin 27 TL olduğu ve sezon başında 22-27 TL bandında işlem gören ürünün daha sonra 33 TL seviyesine yükseldiği bildirildi. Trakya için stratejik öneme sahip ayçiçeğinde ise son yıllarda düşük verim ve fiyatlar sebebiyle ekim alanlarının daraldığına dikkat çekildi.
2026 sezonunda yağışların üreticiye yeniden umut olduğu ancak tarife kontenjanı, vergi indirimi, ithalat tarihi ve TMO'nun ham yağ ithalatı hamlelerinin fiyatları aşağı çektiği dile getirildi. Bu gelişmelerin hem üreticileri hem de Trakya Birlik'i zor durumda bıraktığı, önlem alınmazsa 2027'de ekim alanlarında yeni düşüşler yaşanabileceği uyarısı yapıldı.
Çeltik Sezonunda TMO Çağrısı
Çeltik sezonunun başlamasıyla birlikte gözler bir kez daha TMO'ya çevrildi. Serbest piyasa fiyatlarının geçen yılın gerisinde kaldığı, kilogram maliyetinin ise 47 TL seviyesinde olduğu aktarıldı.
Üreticiler, TMO'nun bir an önce alım fiyatını duyurmasını ve alım sürecine başlamasını talep etti. Tarımsal destek ödemelerindeki erimelere de tepki gösterilerek, 2025'te buğday için verilen dönüm başına 806 TL desteğin yaklaşık 15,5 litre mazot alabildiği, 2026'da 954 TL'ye çıkan desteğin ise yalnızca 9,5 litre mazota denk geldiği ifade edildi.
Ziraat Odalarının Çözüm Önerileri
Edirne ziraat odaları krizin aşılması için temel ve planlı üretim desteklerinin en geç ekim sonuna kadar ödenmesini, düşük fiyat zararları için kilogram başına prim verilmesini ve tarım politikalarının üretim maliyetlerine göre yeniden düzenlenmesini istedi.
Açıklamanın sonunda, gerekli adımların atılmaması durumunda üreticilerin tarımdan çekilebileceği, köylerin boşalabileceği ve gıda enflasyonunun tırmanacağı uyarısında bulunularak şu ortak mesaj verildi: "Biz üretmezsek ülke aç kalır."