Emre Aladağ
İYİ Parti Bursa Milletvekili Yüksel Selçuk Türkoğlu, akaryakıt istasyonlarının artan işletme giderleri, yüksek faiz oranları, kredi kartı komisyonları ve sık değişen akaryakıt fiyatları sebebiyle ciddi bir ekonomik darboğaza girdiğini açıkladı. Yaşanan bu finansal sıkıntıları detaylı bir şekilde ele alan milletvekili, konuyu resmi olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı makamına iletti.
Yüksek POS Komisyonları ve Günlük Maliyetler
Türkiye genelindeki akaryakıt bayilerinin dertleri 18 maddelik yazılı soru önergesi aracılığıyla Türkiye Büyük Millet Meclisi gündemine taşındı. Önerge metninde, kredi kartı komisyonlarının esnaf üzerindeki ezici maliyet yüküne özellikle vurgu yapıldı.
Litre satış fiyatı 102 TL olan bir akaryakıtta yüzde 3 oranındaki POS kesintisinin yaklaşık 3,06 TL/litre tutarına denk geldiği ifade edildi. Günlük 10 bin litre akaryakıt çıkışı yapan bir istasyon için yalnızca bu komisyon giderinin günlük 30 bin 600 Türk Lirasına ulaştığı belirtildi.
Ortaya çıkan bu ağır maliyet tablosunun; personel maaşları, elektrik tüketimi, mülk kiraları, bakım masrafları, sigorta primleri, vergiler ve SGK ödemeleri hesaba katılmadan oluştuğu kaydedildi.
"Akaryakıt bayisi işletme sahibi mi, finans kuruluşlarının tahsilat aracısı mı?"
Fiyat Dalgalanmaları ve Sermaye İhtiyacı
Akaryakıt etiket fiyatlarındaki hızlı değişimlerin işletmelerin sermaye gereksinimini tırmandırdığı raporda ayrıntılı olarak yer aldı. Tabela fiyatı yükseldiğinde aynı hacimde ürün alabilmek için daha fazla nakit sermaye gerektiği, fiyatların düştüğü dönemlerde ise stok değer kayıplarının tamamen bayilerin üzerinde kaldığı vurgulandı.
Sektörün gerçek kârlılık marjı ile ayakta kalabilmek adına ihtiyaç duyduğu sermaye gücü arasındaki makasın ne kadar açıldığının netleştirilmesi talep edildi.
Kurumlararası Düzenleme ve Soru Önergesi Başlıkları
Hazırlanan önergede ülke genelindeki toplam istasyon sayısı, son 5 yıllık kartlı satış hacimleri ile bankalara ödenen POS maliyetleri soruldu. Ayrıca finansal kriz yüzünden faaliyetini sonlandıran ya da ruhsat devreden bayi istatistiklerinin paylaşılması istendi.
BDDK, Merkez Bankası, Bankalararası Kart Merkezi ve Rekabet Kurumu ile ortak bir düzenleme yapılıp yapılmayacağı sorgulandı. Sektör için POS komisyonlarının sınırlandırılması, vergi matrahlarında maliyet indirimleri, özel işletme kredileri, faiz destekleri ve KGF benzeri finansman mekanizmalarının kurulması talep edilen diğer kritik başlıklar arasında yer aldı.