Emre Aladağ
ABD’nin “ekonomik dışlama” operasyonu İran’a baskıyı derinleştirirken, ikincil yaptırım riski piyasalara yayıldı
ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, İran’a karşı “ekonomik dışlama” operasyonunun başlatıldığını açıklarken İran ile iş yapan ülkeler için de ikincil yaptırım riskine işaret etti. Bessent, yaptırımların zamanlamasına ilişkin net bir tarih vermedi. Tahran yönetimi ise “yaptırımlara tamamen hazırız” mesajı paylaştı. İki ülke arasındaki gerilimlerin diğer ekonomilere genişleme riski ve İran’ın ABD yaptırımlarına misilleme olarak enerji arzını tehdit edebilecek girişimlerde bulunabileceği ihtimalleri, piyasalarda risk algısının sürmesine yol açtı.
Gerilimin piyasalara yansıması, yalnızca bölgesel gelişmelerle sınırlı kalmayarak dolar akışları ve enerji maliyetlerindeki oynaklık üzerinden fiyatlara taşınıyor. Bu çerçevede varlık fiyatlarının yönü, jeopolitik başlıkların ekonomik büyüklükler üzerindeki dolaylı etkileriyle şekillenmeye devam etti.
Tahvil faizi ve para birimleri: ABD-İran gerilimi enerji maliyeti endişelerini canlı tutuyor
Dün ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi 4 baz puan düşüşle yüzde 4,70 seviyesine gerilerken, yeni işlem gününde yüzde 4,72’ye yükseldi. ABD’nin 30 yıllık tahvil faizi de yüzde 5,24 seviyelerinde seyretti. Enerji maliyetlerinin yüksek seyri, enflasyona ilişkin endişeleri canlı tutarak tahvil piyasaları üzerindeki baskının sürmesine neden oldu.
Brent petrol cephesinde de benzer şekilde riskler fiyatlanırken, dolar cephesi bu süreci etkiledi. Dolar endeksi yüzde 0,1 artışla 99,1 seviyesinde bulunurken altının ons fiyatı yüzde 0,5 azalışla 4 bin 630 dolara geriledi. Ekim vadeli Brent petrolün varil fiyatı ise arz endişelerinin sürmesiyle yüzde 0,2 artışla 92,4 dolarda seyretti.
ABD-Kanada ticaret gerilimi: 1 Ocak 2027’de otomobil, kamyon ve çelikte yüzde 50
Ticaret cephesinde ABD ile Kanada arasındaki müzakereler sonuçsuz kaldı. Kanada’da birçok ürün için yüzde 50 oranında gümrük vergisinin yürürlüğe girmesinden önce yapılan görüşmelerin kapanmaması, yeni bir tarife karşılıklı adımlarını gündeme taşıdı.
Kanada Başbakanı Mark Carney, cumartesi günü düzenlediği basın toplantısında, ABD’nin “çok fazla şey isteyip çok az şey sunduğunu” belirterek “Kanada şimdi işçileri, çiftçileri, aileleri ve işletmeleri korumak amacıyla Washington’ın yeni tarifelerine bire bir karşılık verecek. Yanıtımız çelik, süt ürünleri, beyaz eşya, tarım ekipmanları, kağıt ve elektronik gibi sektörlerde yoğunlaşacak.” dedi.
ABD Başkanı Donald Trump da dün sosyal medya hesabından yaptığı duyuruda, 1 Ocak 2027’den itibaren Kanada’dan ithal edilen otomobiller, kamyonlar, otomotiv parçaları ve çelik üzerindeki gümrük vergilerinin yüzde 50’ye çıkarılacağını bildirdi.
Nvidia bilançosu öncesi temkin: Fed konuşması ve şirket finansalları yatırımcı odağında
Para politikası tarafında ABD Merkez Bankası (Fed) Başkanı Kevin Warsh’un Jackson Hole’da yapacağı konuşma ile ABD’li çip devi Nvidia’nın yarın açıklayacağı finansal sonuçlar yatırımcıların odağındaki yerini koruyor. Analistler genel olarak şirketin çeyreklik gelirlerinin neredeyse iki katına çıkarak 92 milyar dolar civarına ulaşmasını, yıllık kazanç beklentisinin ise 103 milyar ila 105 milyar dolar aralığında olmasının beklendiğini belirtiyor.
Nvidia’nın finansal sonuçlarının, şirketin büyümesini destekleyen döngüsel anlaşmalara ilişkin endişelerin bulunup bulunmadığına ve mevcut büyüme oranının gelecek çeyreklerde sürdürülebilirliğine ışık tutması bekleniyor. Yatırımcıların temkinli kalmasıyla teknoloji hisselerindeki zayıflık genel piyasayı olumsuz etkilerken dün yüzde 3’e yakın düşen Nvidia hisseleri üst üste yedinci günü kayıpla tamamladı. Micron Technology hisseleri yüzde 6’ya yakın, AMD hisseleri yüzde 3,5 ve Broadcom hisseleri yüzde 2,6 değer kaybetti.
Endeks hareketleri: S&P 500 ve Nasdaq düşerken Dow Jones yükseldi
Söz konusu gelişmelerle S&P 500 endeksi yüzde 0,28 düşerken, Nasdaq endeksi yüzde 0,77 geriledi. Dow Jones endeksi yüzde 0,26 yükseldi. ABD’de endeks vadeli kontratlar güne karışık başladı.
Avrupa borsaları: İngiltere hariç satış ağırlıklı seyir enerji maliyetleri ve jeopolitikle bağlantılı
Avrupa borsalarında dün İngiltere hariç satış ağırlıklı bir seyir öne çıktı. Enerji maliyetlerinin yüksek seyri ve ABD-İran hattındaki gelişmeler bölge piyasalarını etkileyen başlıca unsurlar arasında yer aldı.
Bugün Almanya’da açıklanacak büyüme verileri yatırımcıların odağında yer alırken, ticaret politikalarında ABD ile Kanada arasındaki gümrük vergisi geriliminin tedarik zincirlerini bozma riski yakından takip ediliyor. Jeopolitik eksende ise Avrupa Birliği (AB) Konseyi Başkanı Antonio Costa, Rusya’nın Ukrayna’da 4 yıldır sürdürdüğü savaşta “hedeflerine ulaşamadığını” öne sürerek “Rusya katliamı sona erdirip barışa yönelik samimi taahhüt gösterene kadar baskıyı artıracağız” dedi.
Bu gelişmelerle İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 0,35 yükselirken Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 0,37, İtalya’da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 0,24 ve Almanya’da DAX 40 endeksi yüzde 0,11 düştü. Avrupa’da endeks vadeli kontratlar güne karışık seyirle başladı.
Asya borsaları karışık: Japon verileri ve döviz hareketi, Nvidia bilançosu öncesi ihtiyat
Asya tarafında karışık bir seyir izlenirken ABD’nin İran’a yönelik yaptırımları fiyatlamaları olumsuz etkiledi. Yatırımcılar yarın açıklanacak Nvidia bilançosu öncesi temkinli kalmayı seçti.
Bölgede bugün açıklanan verilere göre Japonya’da haziran ayında öncü endeks 116,5 olarak açıklandı. Dolar/yen paritesi yüzde 0,1 yükselişle 159,3 yen seviyesinde işlem gördü. Kapanışa yakın Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 0,3 artarken Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,1 yükseldi. Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 0,4 ve Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 0,2 düştü.
BIST 100’de gerileme: Dolar/TL ve destek-direnç seviyeleri yatırımcı gündeminde
Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi günü yüzde 0,09 değer kaybederek 14.501,49 puandan tamamladı. Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı ağustos vadeli kontrat ise dün akşam seansında normal seans kapanışına göre yatay seyretti.
Dolar/TL dünü 48,0730’dan tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın yüzde 0,1 üzerinde 48,0960’tan işlem görüyor. Analistler teknik tarafta BIST 100 endeksinde 14.400 ve 14.300 puanın destek, 14.600 ve 14.700 puanın direnç konumunda olduğunu kaydetti.
Bugün yurt içinde veri gündemi sakin: Almanya büyüme, ABD konut fiyatları ve Fed tüketici güveni izlenecek
Analistler, bugün yurt içinde veri gündeminin sakin olacağını, yurt dışında ise ABD’de konut fiyat endeksi, New York Fed tüketici güven endeksi ve Almanya’da büyüme başta olmak üzere yoğun veri gündeminin takip edileceğini belirtti.
- 09.00 Almanya, 2. Çeyrek Gayrisafi Yurt İçi Hasıla (GSYH)
- 11.00 Almanya, ağustos ayı Ifo iş dünyası güven endeksi
- 16.00 ABD, haziran ayı konut fiyat endeksi
- 17.00 ABD, temmuz ayı yeni konut satışları
- 17.00 ABD, ağustos ayı New York Fed tüketici güven endeksi
- 17.00 ABD, ağustos ayı Richmond Fed imalat sanayi endeksi
Vatandaşın maliyet görünümü: faiz, enerji ve kur kanalıyla fiyatlama dinamikleri izleniyor
İran ve ticaret gerilimlerinin para piyasalarındaki yansımaları, faiz beklentileri, enerji fiyatları ve kur oynaklığı üzerinden fiyatlama dinamiklerini etkiliyor. Gün içinde izlenecek konut verileri ve güven endeksleri ise tüketim ve fiyatlama süreçlerine dair beklentileri güncelleyerek piyasa hareketlerinin nedenlerini daha görünür kılıyor.