AB ve Çin heyetleri ticaret görüşmeleri için Pekin'de buluşuyor

Çin Ticaret Bakanı Vang Vıntao ile AB Komisyonu Üyesi Maros Sefcovic başkanlığındaki heyetler, ticaret ve yatırım istişarelerinin ikinci turu için bugün Pekin'de bir araya geliyor. Görüşmeler, Avrupa aleyhine büyüyen ticaret açığı ve gündemdeki korumacı sanayi politikalarının gölgesinde gerçekleşiyor.

Taraflar ilk kez 30 Haziran'da Brüksel'de buluşmuş; ticaret ve yatırım dengesi, ihracat kontrolleri, fikri mülkiyet hakları ve Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) reformu çalışma alanları olarak belirlenmişti. İki gün sürecek istişarelerin ardından AB heyeti, gelecek hafta yapılacak AB Konseyi Zirvesi'nde liderleri bilgilendirecek. Zirvedeki uzlaşmaya bağlı olarak yeni ticari koruma araçlarının aralıkta yürürlüğe konması bekleniyor.

Avrupa'nın Büyüyen Ticaret Açığı

AB ile Çin arasındaki mal ticaretinde açık son on yılda iki katını aşarak tırmanış gösterdi. AB Komisyonu verilerine göre 2015'te yaklaşık 150 milyar dolar olan bu rakam, 2024'te 304,5 milyar dolara, 2025'te ise 359,8 milyar dolara çıktı. Bu dönemde birliğin Çin'den ithalatı yüzde 6,4 artarken, Çin'e ihracatı yüzde 6,5 azaldı.

2025 yılında Çin'den ithal edilen ürünlerin yüzde 97,3'ünü imalat sanayi ürünleri oluşturdu. Avrupa ülkeleri Çin'den 164,9 milyar dolarlık elektrik-elektronik, 106,5 milyar dolarlık makine ve donanım ithal etti. Ayrıca 34,1 milyar dolarlık organik kimyasal, 29,9 milyar dolarlık motorlu araç ile 21,3 milyar dolarlık mobilya ve aydınlatma ürünü alındı.

İkinci Çin Şoku Endişesi

AB, mart ayında duyurduğu Sanayi Hızlandırma Yasası ile kamu ihalelerinde menşe kuralları getirerek sanayisizleşme tehlikesine karşı önlem almayı hedefliyor. İlk ekonomik sarsıntının 1990'ların ikinci yarısı ile 2000'lerin başında ucuz çelik mamullerinin piyasayı istila etmesi ve demir-çelik sanayilerinin tasfiyesiyle yaşandığı belirtiliyor. AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, eylülde Avrupa Parlamentosu'nda yaptığı konuşmada bu duruma dikkat çekti.

Ekonomi kategorisinden bir başka haber:

"Bazıları ikinci Çin şokunun yaklaştığından söz ediyor. Bu halihazırda oluyor."

2024'te elektrikli araçlara ek tarifelere karşı çıkan Almanya'nın pozisyon değiştirmesi dikkat çekiyor. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ve Almanya Başbakanı Friedrich Merz, komisyona mektup yazarak pazara erişimi kesme dahil yeni araçlar talep etti. Öneriler arasında 3 farklı ülkeden tedarik zorunluluğu, misillemelere karşı dayanışma fonu ve komisyona ABD Ticaret Yasası'nın 301. maddesine benzer tarife koyma yetkisi verilmesi bulunuyor.

Çin'den Ticaret Savaşı Uyarısı

Çin Ticaret Bakanlığı, 27 Nisan'da yayımladığı açıklamada tasarıdaki bataryalar, elektrikli araçlar, güneş panelleri ve kritik ham maddelerde teşvik öngören düzenlemelerin ayrımcılık yaratacağını belirtti. Düzenlemelerin DTÖ'nün ulusal muamele ve en çok kayrılan ülke ilkelerini ihlal edeceği vurgulandı. Çin Dışişleri Bakanı Vang Yi ise 22 Eylül'de Alman mevkidaşı Johann Wadephul ile yaptığı telefon görüşmesinde şu ifadeleri kullandı:

Ekonomi kategorisinden bir başka haber:

"Çin ve AB kapsamlı stratejik ortaktır, bir ticaret savaşına girmemelidir."

Çin Ticaret Bakanlığı'nın Fransa ve Almanya'nın ortak mektubu üzerine yaptığı açıklamada ise ekonomik ayrışmanın ve tedarik zincirlerinin kesilmesinin kimsenin çıkarına hizmet etmeyeceği kaydedildi. Açıklamada, büyük ekonomilerin serbest ticaret ilkelerine bağlı kalması gerektiği vurgulandı:

"Korumacılık rekabetçiliği güçlendirmez, ekonomik ayrışma ve tedarik zincirlerinin kesilmesi kimsenin çıkarına hizmet etmez. Umarız Fransa ve Almanya, dünyanın büyük ekonomileri olarak açıklık, işbirliği, serbest ticaret ilkelerine ve DTÖ kurallarına bağlı kalır, ekonomik ve ticari meseleleri siyasallaştırarak, güvenlik kavramının sınırlarını aşırı genişleterek AB'yi her aşamada korumacı araçlara başvurmaya teşvik etmez."