Emre Aladağ
Millî Eğitim Bakanı Yusuf Tekin’in imzasıyla yayımlanan “2026-2027 eğitim ve öğretim yılına ilişkin iş ve işlemler” genelgesine göre, yeni eğitim-öğretim yılı 14 Eylül Pazartesi günü başlayacak. Genelge, eğitim sürecinin temel hedefleri arasında “milli duruş” ve eşitlik ilkesini öne çıkarırken okul ortamlarının sağlıklı ve güvenli biçimde işletilmesine yönelik çalışma takvimini de belirliyor.
Okul güvenliği için genelge hükümleri
Genelge kapsamında “Okullarda Güvenlik Önlemlerinin Alınması” konulu genelge ile “Çocukların Eğitim Süreçlerinin Güvenliğine İlişkin Koruyucu ve Önleyici Hizmet ve Tedbirlerin Artırılmasına Yönelik İş Birliği Protokolü” ve İçişleri Bakanlığının “Okul ve Çevresi Güvenlik Tedbirleri” konulu yazısı hükümlerinin eksiksiz uygulanması isteniyor. Okul ortamlarında olası risklerin gözden geçirilmesi, denetimlerin rutin aralıklarla sürdürülmesi ve gerekli önlemlerin hayata geçirilmesi hedefleniyor.
Genelgeye göre, il ve ilçe yürütme kurulları eğitim öğretim yılı başında toplanarak görev ve sorumluluklarıyla birlikte okul ve çevresine yönelik olası riskleri de masaya yatıracak ve planlamalarını bu değerlendirmelere göre yapacak. Uygulama kapsamında okul ortamlarında giriş-çıkışlar kontrollü gerçekleştirilecek; yaya ve araç trafiği ayrılacak; kör noktalar aydınlatılacak; acil durumlarda hızlı ve güvenli tahliyeyi sağlayacak bakım-onarım çalışmaları tamamlanacak.
Okul ve öğrencilerin güvenliğini tehdit edebilecek ihbar ve şikayetler değerlendirilecek ve önlem alınacak. Olumsuz davranışların fiil ve suça dönüşmesini engellemek için ilgili kurumlarla eş güdüm halinde tüm koruyucu ve önleyici tedbirler hayata geçirilecek; idari zafiyet ya da ihmale müsaade edilmeyecek.
Veli görüşmeleri, kayıt süreci ve okul içi kurallar
Velilerin randevusuz ziyaretlerine izin verilmeyecek. Ülke genelinde veli görüşmeleri “Okul Randevu Sistemi” üzerinden planlanarak yürütülecek ve öğrencinin velisi veya vasisi olmayan kişilerin okula girişine de izin verilmeyecek. Eğitim kurumu düzeyinde bu uygulamanın istisnasız şekilde hayata geçirilmesi öngörülüyor.
Genelgede yer alan düzenlemeler kapsamında eğitim-öğretim yılı başında yapılacak öğretmenler kurulunda gerekli bilgilendirmelerin gerçekleştirilmesi; uygulamanın milli eğitim müdürlüklerince takip edilmesi ve mevzuata aykırı davranışlara izin verilmemesi ifade ediliyor.
e-Okul sisteminde otomatik gerçekleşen okul kayıtlarından dolayı velilerin kayıt ücreti ödemesi söz konusu olmayacak. Öğrenci kayıt işlemleri “2026-2027 Eğitim ve Öğretim Yılı Adrese Dayalı Kayıt Sistemi (e-Kayıt) Usul ve Esasları” gereğince yürütülecek. Öğretmen norm dağılımının olumsuz etkilenmemesi, okullardaki sınıf mevcutlarının dengeli dağılımının yapılabilmesi, fırsat eşitliğinin sağlanması ve okulların tam kapasiteyle kullanılabilmesi amacıyla kayıt bölgesi sınırlamalarına kesinlikle uyulacak; kayıt bölgeleri dışından öğrenci kaydı yapılmayacak.
Velilerin ayrıca okul idaresiyle kayıt konusunda iletişim kurmasına gerek kalmayacağı belirtilerek kayıt parası ya da başka ad altında zorunlu ücret talep edilmesinin mümkün olmadığı vurgulanacak. Velilerden kayıtlara ilişkin herhangi bir ücret istendiğine dair şikayet gelmesi halinde gereğinin yapılacağı kaydedilecek.
Telefon yasağı, dijital içerikler ve uyum eğitimleri
Okullarda cep telefonu kullanılmayacak. Öğrencilerin dijital imkanlardan doğru şekilde yararlanmasına yönelik rehberlik çalışmalarına ağırlık verilerek dijital bağımlılığa neden olan etkenlere yönelik farkındalıklar artırılacak. Öğrencilerin sınıf içinde cep telefonu bulundurmamalarına ilişkin uygulamaya devam edilecek; öğretmenler de sınıf içinde cep telefonu kullanmayacak.
Ödev verme ya da bilgilendirme süreçlerinde Bakanlığın belirlediği dijital platformlar haricindeki araçların kullanımından kaçınılacak ve bu konuda öğrencilere ve velilere gerekli yönlendirmeler yapılacak. Öğrencilerin dijital dünyada güvenli, bilinçli, sorumlu ve değer temelli bir yaklaşımla hareket eden bireyler olarak yetişmelerini desteklemek amacıyla “Duygu-Değer Temelli Dijital Esenlik Projesi” ile hazırlanan eğitim içeriklerinden etkin şekilde yararlanılacak.
Okul öncesi eğitim, ilkokul 1. sınıf ve ortaokul 5. sınıf öğrencilerine yönelik uyum eğitimleri Bakanlık tarafından belirlenen takvim ve program çerçevesinde gerçekleştirilecek. Okul öncesi eğitim ve ilkokul 1. sınıf öğrencilerine yönelik aile etkinliklerinde ailenin etkin katılımı esas alınacak. İlkokul 1. sınıf öğrencilerinin okuma bayramı etkinlikleri ise okuldaki tüm 1. sınıf öğrencilerini kapsayacak şekilde mayıs ayı içinde planlanacak.
“Maarifin Kalbinde Oyun” teması
2026-2027 eğitim ve öğretim yılında “Maarifin Kalbinde Oyun” teması esas alınacak. Oyunun çocuğun öğrenme, gelişim, sosyalleşme, üretme ve kendini ifade etme süreçlerinin ayrılmaz bir parçası olduğu anlayışıyla yaş ve gelişim özelliklerine uygun, güvenli ve kapsayıcı oyun etkinlikleri ile geleneksel çocuk oyunlarına eğitim süreçlerinde yer verilecek. Bu kapsamda yapılacak planlama ve uygulamalar “Milli Eğitim Bakanlığı Oyun Politika Belgesi” ilke ve esaslarına uygun şekilde yürütülecek.
Okul-aile iş birliği güçlendirilecek; ailelerin eğitim sürecine etkin katılımı ve çocukların gelişimlerinin ev ortamında da desteklenmesi hedeflenecek. “Ailemle Eğitim Yolculuğum” çalışmaları Bakanlıkça hazırlanan uygulama kılavuzları ve etkinlik kitaplarında yer alan usul ve esaslar doğrultusunda etkin şekilde yürütülecek; okul öncesi aile eğitim bültenleri velilere düzenli olarak ulaştırılacak.
Türk dünyasına ilişkin ücretsiz materyaller
Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli kapsamında Türk dünyası ve gönül coğrafyasının ortak tarih, kültür ve medeniyet birikimini yansıtan değerlerin öğrenciler tarafından benimsenmesi amacıyla ortaokul kademesinde “Hakan ile Bilge'nin Türk Dünyası Yolculuğu”, ortaöğretim kademesinde ise “Türk Dünyası Kültür Atlası, Bilge ve Hakan'ın Zamanı Aşan Yolculuğu” adlı materyaller ücretsiz dağıtılacak. Bu materyaller, ücretsiz dağıtılan ders kitaplarıyla birlikte sıralarda yerini alacak.
Okul dışı öğrenme ortamları eğitim ve öğretim süreçlerine etkin şekilde dahil edilecek; “Okul Dışı Öğrenme Ortamları Dijital Platformu”nda yer alan içeriklerden yararlanılacak.
Okullarda gerçekleştirilecek tören, kutlama, anma günü, mezuniyet ve benzeri etkinliklerde kullanılacak müzik, video, broşür, pankart ve diğer materyaller Yönetmelik hükümleri doğrultusunda kurulan “Eser İnceleme ve Seçme Kurulu” onayıyla belirlenecek. Sosyal medya paylaşımlarında pedagojik ve etik ilkelere riayet edilecek; mezuniyet etkinlikleri toplumsal değerler ve öğrenci kimliğiyle uyumlu olacak ve velilere ilave mali yük getirmeyecek şekilde planlanarak yürütülecek. Bakanlığın “Mezuniyet Günü Etkinlikleri” konulu Genelgesi ile belirtilen hususlara aykırı uygulamalara izin verilmeyecek.
Özel öğretim kurumlarında görev yapan eğitim personeli ve diğer personelin, ilgili mevzuat kapsamında sözleşmeyle belirlenen özlük haklarının kurumlar tarafından yerine getirilip getirilmediği denetlenecek; bu kapsamındaki şikayetler titizlikle takip edilip sonuçlandırılacak.
Velilere maddi yük oluşturulmayacak. Bakanlıkça ücretsiz dağıtılan kaynaklar dışındaki materyaller okul ve kurumlarda kullandırılmayacak. Öğrenci ihtiyaçlarının temininde veliler belirli markalara ve yüksek maliyetli ithal kırtasiye setlerine mecbur bırakılmayacak; ülkenin üretim kapasitesini destekleyecek yerli ürünlerin kullanımına imkan sağlanacak. Velilere maddi yük oluşturacak her türlü uygulamadan kaçınılacak; okullarda yönlendirme, reklam ve tanıtım organizasyonlarına kesinlikle müsaade edilmeyecek.
Tüm eğitim kademelerinde Bakanlık tarafından belirlenen ortak sınav uygulamaları ile Bakanlık tarafından hazırlanan ölçme ve değerlendirme araçları dışında il, ilçe, okul veya sınıf genelinde öğrencileri birbirleriyle yarıştıran, sıralamaya tabi tutan ya da velilere ilave mali yük getiren deneme sınavı, hazır bulunuşluk uygulaması, tarama sınavı ve benzeri sınavların okullarda uygulanmasına veya öğrencilere satın aldırılmasına izin verilmeyecek. Özel yayınevleri veya diğer kişi ve kuruluşlar tarafından bu amaçla hazırlanan sınavlar da aynı kapsamda değerlendirilecek.
Bakanlığın ölçme ve değerlendirme politikalarıyla örtüşmeyen ve öğrencilerin akademik, sosyal ve duygusal gelişimlerini olumsuz yönde etkileyebilecek, adı veya niteliği ne olursa olsun Bakanlık dışında hazırlanan ve organize edilen sınav niteliği taşıyan hiçbir uygulamanın okullarda yapılmasına izin verilmeyecek.
“Yaşam Becerileri Projesi” kapsamında hazırlanan uygulama kılavuzu ve etkinlik kitapları doğrultusunda eğitim ve öğretim süreçleri planlanacak. Okullarda bulunan uygun fiziki ortamlar öğrencilerin yaşam becerilerini uygulayarak geliştirebilecekleri şekilde değerlendirilecek; uygulamaların yaygınlaştırılmasına yönelik gerekli tedbirler alınacak.
İş sağlığı ve güvenliği tedbirleri eksiksiz uygulanacak. Mesleki ve teknik ortaöğretim kurumlarında atölye, laboratuvar ve işletmelerde yapılan mesleki eğitimlerde iş sağlığı ve güvenliğine ilişkin tüm tedbirler eksiksiz uygulanacak. İşletmelerde mesleki eğitim ve staj yapılacak iş yerleri, alan/dal uygunluğu, usta öğretici/eğitici personel yeterliliği, öğrenci kapasitesi ve öğretim programına uygunluk açısından eğitim başlamadan önce titizlikle seçilecek ve uygun işletmelerle sözleşme yapılacak. Uygunluk şartlarını kaybeden veya eksiklik tespit edilen işletmelerle yapılan sözleşmeler mevzuata uygun şekilde ivedilikle feshedilecek.
Koordinatör öğretmenler eğitim süreçlerini görevleri başında düzenli ve etkin biçimde izleyecek; süreçlerin takibi için “İşletmelerde Mesleki Eğitim ve Staj (MEB-İMES)” mobil uygulaması tüm paydaşlarca aktif ve zorunlu olarak kullanılacak.
Öğrencilerin medya okuryazarlığı ve dijital iletişim becerilerini geliştirmeleri yönündeki hedefler doğrultusunda hazırlanan “Haberimiz Olsun” dijital platformunda yayımlanan video, sesli ve yazılı dijital medya içerikleri eğitim ortamlarında kullanılacak. Bu içerikler ilgili derslerin konu ve öğrenme çıktılarıyla ilişkilendirilerek eğitim süreçlerine dahil edilecek; okullarda dezenformasyonla mücadeleyi destekleyen, güncel, şeffaf ve doğru bilgiye dayalı bir medya kültürünün geliştirilmesine yönelik planlamalar yapılacak.
“Tutum, Yatırım ve Türk Malları Haftası” etkinliklerinde yerli sanayi ve teknoloji ürünleri tanıtılarak öğrencilere milli kalkınma şuuru kazandırılacak; bu yaklaşım yıl içindeki diğer etkinliklerle de desteklenecek. Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli kapsamında finansal okuryazarlık, tasarruf kültürü ile yerli üretim ve tüketim bilincini güçlendirecek, öğrencilerin bilim ve teknolojinin üreticisi olmalarını destekleyecek faaliyetlere yer verilecek.
Tam zamanlı kaynaştırma/bütünleştirme yoluyla eğitimlerini sürdüren, özel yetenekli öğrenciler dahil olmak üzere özel eğitim ihtiyacı olan öğrenciler için eğitim gördükleri okullarda “destek eğitim odaları” açılacak. Bu odalarda verilecek eğitim planlanacak, öğretmen görevlendirmeleri yapılacak ve öğrencilerin “Bireyselleştirilmiş Eğitim Programları (BEP)” dikkate alınarak eğitim süreçlerine etkin katılımları sağlanacak.