Burak ULU
Tohum Platformu, “ata tohumu ekmek yasak” iddiasını dolaşıma sokanların biyogüvenlik ve tohumculuk mevzuatı çerçevesinde değerlendirme yapmadan toplumu gereksiz şekilde endişelendirdiğini belirterek tepki gösterdi. Platform, özellikle “ata tohumları sağlıklı ıslah çeşitleri zehirli” gibi ifadelerin uzun vadede beslenme kaygısı, üretimde aksama ve piyasada haksız rekabet riskini büyüttüğünü vurguladı. “Yanlış bilgi” olarak nitelendirdikleri içeriklerin, dezenformasyon yasası kapsamına girebileceğini söyleyen açıklamada, kamuoyunun doğru bilgiyle bilgilendirilmesi çağrısı öne çıktı.
Platform adına yapılan değerlendirmede, iddiaların biyogüvenlik ve tohumculuk yasaları doğrultusunda ele alınması gerektiği ifade edildi. Bu çerçevenin dışında yapılan açıklamaların sahadaki üretim pratiklerini olumsuz etkileyebileceği belirtilirken, komşular arasında tohum paylaşımı gibi uygulamaların da “bahçede ekim” bağlamında değerlendirilmesi gerektiği vurgulandı. Açıklamada ayrıca, “İsteyen herkes kendi bahçesinde, ilinde sahip olduğu her türlü tohumu ekebilir” yaklaşımına yer verilerek, konunun yasaklama söylemleriyle karıştırılmaması gerektiği savunuldu.
, ata tohumları tartışmasının tarihsel ve kurumsal boyutuna da değindi. Türkiye’de bu alandaki ilk kurumsal yapı örneği olarak Eskişehir’deki Islah-ı Büzur İstasyonu anıldı. Platform, Atatürk’ün önderliğinde kurulduğu belirtilen yaklaşımın saf hatların etkilenmesi gibi tartışmaların nasıl ele alınacağına dair tarihsel bir zemin sunduğunu dile getirdi. Bu kapsamda “Siyes” ve “Kavlıca” gibi örneklerin yıllardır kontrolsüz dağıtıldığına dair değerlendirme yapılarak, tartışmanın yalnızca “yasak” söylemine indirgenemeyeceği sonucuna vurgu yapıldı.
Platformun açıklaması, üreticinin hakları ile kamu yararı arasındaki dengeye dikkat çekerken, tohumların sağlık ve ıslah süreçleri üzerinden yürütülen tartışmanın uzun vadeli toplumsal sonuçlarına işaret etti. “Zehirli” gibi nitelemelerin toplumsal panik yaratabileceği belirtilerek, bu tür söylemlerin üretim kararlarını etkileyerek sektörde karşılığı olmayan bir belirsizlik oluşturabileceği ifade edildi. Açıklamada, bu endişelerin aynı zamanda piyasadaki rekabet koşullarını bozma riski taşıdığı görüşü de paylaşıldı.
Son olarak platform, yanlış bilgi kurgusuyla yapılan paylaşımların durdurulması için mevzuat çerçevesinde değerlendirme yapılması gerektiğini savundu. Dezenformasyon yasası kapsamında düzenleme gerekliliğine dikkat çekilen açıklamada, kamuoyunun biyogüvenlik ve tohumculuk kurallarına uygun, doğrulanabilir açıklamalarla yönlendirilmesi çağrısı öne çıktı. Platformun bu çerçevedeki yaklaşımı, ata tohumu tartışmalarında “yasak” gibi net cümlelerle hareket edilmesine karşı çıkarken, tartışmanın hukuki ve teknik temelinin güçlendirilmesini hedefliyor.
| İddia / Söylem | Platformun itirazı | Dayanak olarak öne sürdüğü çerçeve |
|---|---|---|
| “Ata tohumu ekmek yasak” | Mevzuat dışı ve yanlış bilgilendirme riski taşıdığı | Biyogüvenlik ve tohumculuk yasaları |
| “Ata tohumları sağlıklı ıslah çeşitleri zehirli” | Uzun vadede beslenme kaygısı ve üretim üzerinde olumsuz etki yaratabileceği | Toplumsal etkiler ve piyasadaki rekabet riski |
| Dezenformasyon içeriği | Yanlış bilgi verenlerle ilgili düzenleme ihtiyacının doğduğu | Dezenformasyon yasası |