Emre Aladağ
Rekabet Kurumu, Teva İlaçları San. ve Tic. A.Ş. (TEVA) hakkında bölünmüş patent prosedürlerinin stratejik amaçlarla kullanılıp kullanılmadığını incelemek üzere yürüttüğü ön araştırmayı sonuçlandırdı.
Kurumun açıklamasında, TEVA’nın jenerik rekabetini kısıtlayıcı nitelikte eylemlerde bulunup bulunmadığının tespitine yönelik ön araştırmanın yürütüldüğü ve bu kapsamda 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un (4054 sayılı Kanun) 6. maddesinin ihlal edilip edilmediğinin değerlendirilmesinin hedeflendiği belirtildi.
Kurul tarafından, 06.08.2026 tarih ve 26-28/804-M sayılı kararıyla, TEVA’nın Teva Pharmaceuticals Europe B.V. ve Teva Pharmaceutical Industries Ltd ile birlikte oluşturduğu ekonomik bütünlük hakkında soruşturma başlatıldığı kaydedildi.
Kurula göre soruşturmanın konusu, rakip ürünlerin etkinliği ve güvenliğine ilişkin sağlık otoriteleri nezdinde yanıltıcı bir imaj oluşturmak suretiyle rakip ürünlerin pazara girişini zorlaştırmaya yol açabilecek nitelikte çeşitli davranışlar olarak belirlendi. Kurul, TEVA’nın küresel ölçekte faaliyet gösteren bir ilaç şirketi olduğunu; nöroloji ve immünoloji gibi alanlarda kendi geliştirdiği patentli ürünleri bulunduğunu ifade etti.
Soruşturma hangi davranışları kapsıyor?
Açıklamada, soruşturma kapsamında, TEVA’nın temel molekül patentinin koruma süresinin sona ermesinin ardından üretim usulü ve dozaj rejimine ilişkin bölünmüş patent başvurularının ve bu patentlerle bağlantılı geri çekme uygulamalarının eşdeğer ilaç rekabetini kısıtlayıcı nitelikte olup olmadığının değerlendirileceği bildirildi.
Kurul, söz konusu incelemenin, bölünmüş patentler ve bu patentlerle bağlantılı geri çekme uygulamaları üzerinden eşdeğer ilaç rekabetine etkisinin tartışılmasını hedeflediğini aktardı.
4054 sayılı Kanun’un 6. maddesi kapsamında değerlendirme nasıl yapılıyor?
Kurumun açıklamasında, yürütülen değerlendirmenin 4054 sayılı Kanun çerçevesinde yapıldığı ve 6. madde kapsamında ihlal iddiası yönünden soruşturma yürütüldüğü belirtildi. Kurul, 6. maddenin bir ya da birden fazla teşebbüsün hakim durumunu tek başına ya da birlikte davranışlarla kötüye kullanmasını hukuka aykırı sayan düzenleme olduğunu vurguladı.
Bu doğrultuda Kurulun yaklaşımının, TEVA’nın patent prosedürleri etrafındaki uygulamalarının rekabet koşullarına yansımasını ve bunun rakiplerin pazara erişimine etkisini ortaya koymayı amaçladığı aktarıldı.
Ekonomik bütünlük ve soruşturmanın kapsamı
Açıklamada, soruşturmanın TEVA, Teva Pharmaceuticals Europe B.V. ve Teva Pharmaceutical Industries Ltd’den oluşan ekonomik bütünlük hakkında başlatıldığı belirtildi. Kurul, soruşturmanın kapsamının bu ekonomik bütünlük kapsamında yürütülen patent stratejileri ile bunlara bağlı geri çekme uygulamalarını içerecek şekilde belirlendiğini ifade etti.
Ön araştırmanın sonuçlandırıldığı bilgisiyle birlikte, soruşturmanın TEVA’nın temel molekül patentinin koruma süresinin sona ermesinden sonra devreye girebilecek bölünmüş patent başvuruları ve bağlantılı geri çekmeler üzerinden değerlendirme yapılmasını öngördüğü kaydedildi.