Emre Aladağ
Warsh’un Jackson Hole mesajları öncesinde ABD’de enflasyon ve faiz beklentileri fiyatları belirliyor
ABD’de kişisel tüketim harcamaları (PCE) fiyat endeksindeki artış, enflasyonist baskıların sürdüğü görüşünü güçlendirirken yatırımcıların odağı hızla Fed’in vereceği sinyallere kaydı. Piyasalar, Warsh’un Jackson Hole Ekonomi Politikası Sempozyumu sırasında faiz patikasına dair beklentileri netleştirip netleştirmeyeceğini izliyor; bu gelişmeler, seans boyunca risk iştahına bağlı dalgalanmalara yansıdı.
Enflasyonda seyir ve para piyasası fiyatlamaları
Temmuz’da PCE fiyat endeksi aylık bazda %0,2 artışla beklentilerin üzerinde gerçekleşti. Bu durum, fiyatlar genel düzeyindeki yukarı yönlü hareketin gelecek dönemde de sürebileceğine ilişkin soru işaretlerini artırdı. Fed’in faiz artışı tartışmalarında “enflasyon ılımlı görünse de hala devam edebilir” algısı, bu yıl faiz artışına yönelik beklentilerin diri kalmasına katkı sağladı.
Para piyasalarındaki fiyatlamalarda Fed’in gelecek ay politika faizini yüzde 66 ihtimalle sabit bırakacağı öngörülürken, ekim ayında faizi 25 baz puan artırmasına %62 olasılık veriliyor. Bu beklentilerle birlikte ABD’nin 2 yıllık tahvil faizi, dün yaklaşık 3 baz puan artışın ardından %4,23 seviyesine çıktı.
Jackson Hole öncesi Fed cephesinde ton farklılıkları
Fed Yönetim Kurulu üyesi olduğu 2006-2011 döneminin ardından Stanford Üniversitesindeki akademisyen kimliğiyle Jackson Hole’da aktif bir katılımcı olarak yer alan Kevin Warsh, Fed Başkanı olarak ilk kez bu etkinlikte konuşacak. Analistler, Warsh’un ileride faiz artırımını tetikleyebilecek gelişmelere ilişkin daha ayrıntılı açıklama yapmasının, piyasaların yatışmasına ve risk primlerinin gerilemesine katkı sunabileceğini değerlendiriyor.
Warsh, Fed’in politika faizini %3,50-3,75 aralığında tuttuğu son para politikası toplantısı sonrasında fiyat istikrarını sağlama konusundaki kararlılığını yineleyerek enflasyon hedefinde yumuşama olmayacağını ifade etmişti. Warsh’un yanı sıra diğer Fed yetkililerinin açıklamaları da yakından izleniyor: Kansas City Fed Başkanı Jeffrey Schmid enflasyonun inatçı ve katı bir seyir izlediğini söylerken; Cleveland Fed Başkanı Beth Hammack enflasyon konusunda artık harekete geçme zamanının geldiğini vurguladı. Hammack, “Enflasyon hedefimizin üzerinde ne kadar uzun süre kalırsa onu tekrar düşürmemiz o kadar zorlaşacak ve bireyler ile işletmelerin yaşayacağı sıkıntılar da o kadar artacaktır.” değerlendirmesinde bulundu. Boston Fed Başkanı Susan Collins ise “Koşulların, enflasyonun düşmeye devam ettiğine dair aradığım kanıtı sağlamadığını görürsem, faiz artışını desteklemeye açığım.” ifadesini kullandı.
Makro veri akışı ve jeopolitik başlıklar: Dolar, tahvil faizi, altın ve petrol dengesi
Makro tarafta ABD’de ilk kez işsizlik maaşına başvuranların sayısı, 22 Ağustos ile biten haftada 4 bin azalışla 203 bin oldu. Bu gelişme, risk algısındaki dalgalanmaya rağmen faiz patikası beklentileri üzerinden dolar talebini destekleyen bir zemin oluşturdu.
Dolar endeksi, ABD 10 yıllık tahvil faizi ve altın
ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi yükselişini ikinci güne taşırken yeni günde de %4,69 seviyesinde bulunuyor. Fed’in faiz patikasına ilişkin beklentiler ve Warsh’un fiyat istikrarını önceleyen mesajlar verebileceği ihtimalleriyle dolara olan talep güçlenmeye devam ederken dolar endeksi %0,1 artışla 99,2 seviyesinde seyrediyor.
Güçlü dolar ve yüksek seyre devam eden tahvil faizleriyle alternatif maliyeti artan altının ons fiyatı %0,5 düşüşle 4 bin 580 dolardan alıcı buluyor. Ekim vadeli Brent petrol %0,6 azalışla varil başı 89,2 dolar seviyesinde işlem görüyor.
Endekslerde gün içi görünüm
Söz konusu gelişmelerle S&P 500 endeksi %0,72, Nasdaq endeksi %1,57 ve Dow Jones endeksi %0,2 yükseldi. ABD’de endeks vadeli kontratlar güne karışık başladı.
İran açıklaması ve tanker akışına dair beklentiler
Jeopolitik tarafta, Hürmüz Boğazındaki tanker akışını olumlu etkileyebilecek her gelişme piyasalarda iyimserliği artırırken, ABD Başkanı Donald Trump sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda İran’ın “çökmekte olan ülke” olduğunu savundu. Trump, Fox News muhabiri Jonathan Hunt’ın İran’a ilişkin “hatalı haber yaptığını” belirterek kendisinin İran ile görüşmek istemediğini, aksine İran’ın anlaşmaya varmak için yalvardığını iddia etti.
Avrupa ve Asya’da temkin dengesi: ECB tutanakları ve Tokyo verileri
Avrupa tarafında dün Almanya hariç satış ağırlıklı bir seyir öne çıkarken, yatırımcılar Jackson Hole’da verilecek para politikası mesajları ile ABD ve İran arasındaki diplomatik bağlantıların yeniden kurulabileceği ihtimallerini izledi. Düşen Brent petrol fiyatları da bu ortamda yakından takip edildi. Öte yandan Avrupa Merkez Bankası’nın (ECB) para politikası toplantı tutanakları, enflasyon düşmezse bankanın yakın zamanda yeni bir faiz artırımına gitmeye hazırlandığını ortaya koydu.
ECB tutanakları: faiz artırımına veri koşulu
Tutanaklarda kararların gelecekteki veri akışına bağlı kalacağı vurgulanırken, “Enflasyon görünümünde belirgin bir iyileşme sağlanamadığı takdirde, yeni bir faiz artırımı yapılması gerekli görünmektedir.” ifadesine yer verildi. Ayrıca Yönetim Konseyi’nin eylül ayında bir faiz artırımına gitme yönünde önceden verilmiş bir taahhüdünün bulunmadığı iletişiminin vurgulanması gerektiği belirtildi. Bazı Konsey üyeleri ise haziran ayı toplantısından bu yana gelen verilerin para politikasında sıkılaşmanın devamını desteklediğini ve temmuz ayı toplantısında olası bir faiz artırımına karşı çıkmadıklarını kaydetti. Bu arada ECB Yönetim Kurulu Üyesi Isabel Schnabel, Jackson Hole Ekonomi Politikası Sempozyumu’nda “Finansal İnovasyon: Ödemeler ve Politikalar İçin Etkileri” başlıklı panelde konuşacak.
Bu gelişmelerle İngiltere’de FTSE 100 endeksi %0,79 düşerken, İtalya’da FTSE MIB 30 endeksi %1,17 ve Fransa’da CAC 40 endeksi %1,68 geriledi. Almanya’da DAX 40 endeksi ise %0,31 yükseldi. Avrupa’da endeks vadeli kontratlar güne karışık seyirle başladı.
Asya: Warsh konuşması öncesi temkin
Asya borsalarında Nvidia’nın güçlü performansı ve ileriye dönük verdiği olumlu sinyaller risk iştahını desteklerken, Fed Başkanı Warsh’un olası şahin mesajları öncesinde yatırımcılar temkinli duruş sergiledi. Bölge piyasalarında Güney Kore hariç pozitif bir seyir izlenirken Japonya’da enflasyon hızlanma işaretleri dikkat çekti. Verilere göre ağustos ayında Tokyo Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) yıllık bazda %1,9 artarak önceki ayın verisini geride bıraktı. Tokyo çekirdek TÜFE ise ağustosta %2 arttı; temmuzdaki artış %1,8 seviyesindeydi. Japonya’da işsizlik oranı ise temmuzda %1,18 ile tahminlerin altında kaldı. Açıklanan verilerin ardından BoJ’nin gelecek ay faiz artıracağı beklentisi güçlendi.
Kapanışa yakın Japonya’da Nikkei 225 endeksi %0,3 yükselirken, Çin’de Şanghay bileşik endeksi %0,1 ve Hong Kong’da Hang Seng endeksi %0,3 arttı. Güney Kore’de Kospi endeksi %1,7 düştü.
Türkiye’de SPK düzenlemesi: İlk halka arzlarda öncelik kriterleri
Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi dün satış ağırlıklı bir seyir izledikten sonra günü %0,24 değer kaybederek 14.575,51 puan seviyesinde tamamladı. Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı ağustos vadeli kontrat ise dün akşam seansında normal seans kapanışına göre %0,13 yükseldi.
Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), Payların İlk Halka Arzına İlişkin Başvuruların Sonuçlandırılmasında Öncelik Verilecek Kriterlere İlişkin Kurul İlke Kararı’nı yayımladı. Karara göre, halka açık olmayan ortaklıkların paylarının ilk halka arzına ilişkin başvurularında belirlenen kriterlerden en az birinin sağlanması ve şirket tarafından talepte bulunulması halinde başvurular, Kurulun internet sitesinde ilan edilen başvuru sıralamasına tabi olmaksızın öncelikli olarak sonuçlandırılabilecek.
Ayrıca halka arz edilecek payların piyasa değerinin 15 milyar liranın üzerinde olması ve yurt dışı yatırımcı grubuna asgari %50 tahsisat öngörülmesi kaydıyla uluslararası mevzuata uygun şekilde gerçekleştirilecek halka arzlara ilişkin başvurular da öncelikli sonuçlandırılabilecek.
Dolar/TL ve teknik seviyeler: BIST 100 destek-direnç takibi
Dolar/TL dünü 48,1580 seviyesinden tamamlarken bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın %0,2 üzerinde 48,2450 seviyesinde işlem görüyor. Analistler, yurt içinde ekonomik güven endeksi ve dış ticaret dengesinin başta olmak üzere veri akışının fiyatlamalarda etkili olacağını; teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.500 ve 14.400 puanın destek, 14.700 ve 14.800 puanın direnç konumunda olduğunu kaydetti.
Bugün izlenecek veriler
Piyasaların odağında bugün yurt içinde ekonomik güven endeksi, dış ticaret dengesi ve Hizmet Üretici Fiyat Endeksi (H-ÜFE) yer alıyor. Takvim şöyle:
- 10.00 Türkiye: ağustos ayı ekonomik güven endeksi
- 10.00 Türkiye: temmuz ayı dış ticaret dengesi
- 10.00 Türkiye: temmuz ayı Hizmet Üretici Fiyat Endeksi (H-ÜFE)
- 10.55 Almanya: ağustos ayı işsizlik oranı
- 12.00 Avro Bölgesi: ağustos ayı ekonomik güven endeksi
- 12.00 Avro Bölgesi: ağustos ayı tüketici güven endeksi
- 17.00 ABD: Fed Başkanı Warsh’un konuşması
- 17.00 ABD: ağustos ayı Michigan Üniversitesi tüketici güven endeksi
- 17.00 ABD: ağustos ayı Michigan enflasyon beklentisi