Emre Aladağ
Hürmüz Boğazı’nda Umman’la geçici düzeni “7 mil”le sınırlama mutabakatı
İran devlet televizyonuna konuşan İran Dışişleri Bakanlığı Hukuk ve Uluslararası İşler’den sorumlu Garibabadi, Umman ile Hürmüz Boğazı’ndaki deniz taşımacılığı güzergahına ilişkin varılan anlaşmanın ayrıntılarını anlattı.
Garibabadi, İran ile Umman arasında Hürmüz Boğazı’nda ortak koridorun etkinleştirilmesi konusunda anlaşmaya varıldığını belirterek, bunun güney koridorunun kapatılması anlamına geldiğini söyledi. Yapılan anlaşma kapsamında boğazdaki taşıma güzergahının geçici olarak 7 mil genişliğinde olmasının kararlaştırıldığını dile getiren Garibabadi, Umman’ın güney güzergahını tamamen kapatmayı kabul ettiğini ve halihazırda İran silahlı kuvvetlerinin güney güzergahından geçişe izin vermediğini vurguladı.
Garibabadi, söz konusu güzergahın geçici olduğunu ve Umman ile kalıcı bir güzergah konusunda müzakere edileceğini ifade etti. İranlı yetkili, Hürmüz Boğazı’nın hâlâ kapalı olduğunu ve İran’ın boğaz üzerinde tam kontrol sahibi olduğunu savunarak, gemilerin boğazdan geçtiği yönündeki iddiaların gerçeği yansıtmadığını söyledi.
ABD taahhütleri yerine gelmeden adım atılmayacak
Garibabadi, ABD ve diğer ülkelerin “Hürmüz Boğazı’nın yalnızca İran’ın belirlediği düzenlemeler çerçevesinde açılacağını” bilmesi gerektiğini vurguladı. “Hürmüz Boğazı’nın açılması için ABD taahhütlerini yerine getirmeli” diyen Garibabadi, “Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılmasına yönelik herhangi bir adım atılmadan önce ABD, ihlal ettiği tüm taahhütlerini eksiksiz şekilde yerine getirmelidir.” ifadelerini kullandı.
Garibabadi, Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılmasının ancak tüm cephelerde savaşın sona erdirilmesi, ablukanın kaldırılması ve Yemen’in durumunun çözüme kavuşturulması karşılığında gerçekleşeceğini söyledi.
Garibabadi, İran ile Umman arasında bugün varılan mutabakatların metninin yayımlanmayıp basın açıklaması yapılmasının nedenini, Tahran yönetiminin henüz herhangi bir taahhütte bulunmamış olmasına bağladı.
Mayın temizliği ve geçiş iddialarına “neden gelmiyor” yanıtı
Bazı ABD’li yetkililerin, mayınların temizlendiği ya da temizlenmesi için gemi gönderileceği yönündeki açıklamalarına ilişkin soru üzerine Garibabadi, “Eğer ABD mayınların tamamen temizlendiğini iddia ediyorsa neden bir ABD gemisi geçiş yapmıyor? Eğer temizlediler ise neden geçmiyorlar? İran’dan başka kimse bu mayınların yerini bilmiyor.” dedi.
ABD’nin mayın tarama gemileri gönderme planlarına tepki gösteren İranlı yetkili, “ABD’nin mayın tarama gemileri bölgeye girerse bizim için hedef olur. Trump’ın mayın temizlemeye ilişkin açıklamaları sadece piyasaları sakinleştirmeye yöneliktir.” ifadelerini kullandı.
Pakistan üzerinden ABD’ye iletilen mesaj: İslamabad mutabakatı
Garibabadi, Pakistan Genelkurmay Başkanı Mareşal Asım Münir’in Tahran ziyareti sırasında İran’ın ABD’ye gönderdiği mesajda başka bir müzakereye gerek olmadığının, ABD’nin yapılan İslamabad mutabakatına uyması ve Hürmüz Boğazı’nın açılması için mutabakat zaptındaki taahhütlerini yerine getirmesi gerektiğinin iletildiğini söyledi.