Okan AVŞAR
Hatay’da Asi Nehri taşkın koruma kapsamında yürütülen çalışmalar, Antakya ve Defne’de dere ıslahı ile kolektör hatlarını aynı anda ilerleterek nehre bağlanan atık suların arıtma sistemine güvenli şekilde ulaştırılmasını hedefliyor. Hatay Büyükşehir Belediyesi ve Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü tarafından yürütülen proje, nehir yatağının daha kontrollü bir yapıya kavuşması, taşkın riskinin azaltılması ve şehir merkezinde estetik bir nehir görünümü oluşturulması hedeflerini aynı çerçevede birleştiriyor.
Koordineli ilerleyen süreçte Asi Nehri’nin ıslahı sürerken nehre bağlanan dere kollarında sağlı sollu kolektör hatları inşa ediliyor. Böylece dere ıslahı çalışmalarıyla eş zamanlı olarak, yeni yerleşim alanlarından kaynaklanan atık suların arıtma tesisine kesintisiz taşınması için altyapı bütünlüğü kurulması amaçlanıyor. Projenin taşkın koruma hedefi, şehir merkezinde olası taşkınlara karşı koruma sağlarken kolektör sistemlerinin devreye alınmasıyla su kalitesi ve çevresel risklerin de yönetilmesine destek oluyor.
Çalışmaların ölçeği, yatırımın uzun vadeli şehircilik ve afet risklerini azaltmaya yönelik planlamalarla ilişkilendirildiğini gösteriyor. Hatay’da Asi Nehri ıslahına ilişkin 14 milyar TL büyüklüğünde yatırım kapsamında, nehir boyunca 8 bin 170 metre uzunluğunda çift taraflı ıslah çalışması yürütülmesi hedefleniyor. Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı’nın Hatay’da yaptığı açıklamalarda da bu ıslah çalışmalarının taşkın riskini azaltma yönündeki etkisine vurgu yapıldığı aktarılıyor.
Islah ve atık su altyapısının birlikte ilerleyişi
Proje, yalnızca nehir yatağı düzenlemelerine odaklanmıyor; atık su altyapısını da kolektör sistemi üzerinden entegre etmeyi amaçlıyor. Bu kapsamda Antakya ve Defne’de TOKİ ve Emlak Konut GYO tarafından yapımı sürdürülen deprem konutlarının atık su altyapısının kolektör sistemine dâhil edilmesi planlanıyor. Böylece yeni yerleşim alanlarından oluşacak atık suların arıtma tesisine güvenli şekilde ulaştırılması için altyapı bağlantısı kurulması hedefleniyor.
| Kapsam başlığı | Hedeflenen çıktı | İlgili büyüklük/veri |
|---|---|---|
| Nehir ıslahı | Taşkın riskini azaltmak, daha kontrollü yapı | 8 bin 170 metre çift taraflı ıslah |
| Dere ıslahı ve kolektör hatları | Nehrin kollarına bağlanan hatlarda bütünlük | Sağlı sollu kolektör inşası (Antakya-Defne) |
| Atık su altyapısı entegrasyonu | Arıtma tesisine güvenli ulaşım | Deprem konutlarının atık su altyapısının kolektöre bağlanması |
Antakya-Defne hattında yerel etki nasıl kuruluyor?
Hatay’da yürütülen çalışmaların sahadaki etkisi, iki yakadaki altyapı planlamasıyla birlikte değerlendiriliyor. Asi Nehri’nin akış güzergâhında yapılacak iyileştirmelerin, taşkın riskini azaltmanın yanında kente modern bir peyzaj kazandırmayı hedeflediği bildiriliyor. Bu nedenle nehir hattı, afet güvenliği hedefinin yanı sıra kentsel yaşam kalitesini artıran bir altyapı hattı olarak ele alınıyor.
Projenin kapsamı yerel ölçekte de diğer altyapı adımlarıyla birlikte okunuyor. Örneğin Hatay Büyükşehir Belediyesi’nin atık su tüneline ilişkin yaptığı duyurularda kazı çalışmalarında fiziki gerçekleşme oranının yüzde 92 seviyesine ulaştığı belirtiliyor. Ayrıca Defne’den başlayarak Antakya ve Samandağ hattını kapsayan 11,2 kilometre uzunluk ve 4,30 metre nihai hidrolik çapa gibi teknik değerlerin, atık suların nehre ulaşmadan arıtma tesisine iletilmesi hedefiyle ilişkilendirildiği ifade ediliyor.
- Öncelik: Taşkın riskinin azaltılması ve nehir hattında kontrollü akış
- Eş zamanlılık: Dere ıslahı ile kolektör hatlarının birlikte ilerlemesi
- Entegrasyon: Yeni yerleşim kaynaklı atık suların arıtma tesisine güvenli yönlendirilmesi
Çalışmaların gelecekteki yönü
Çalışmaların afet güvenliğiyle çevre altyapısını aynı tasarım mantığında birleştirmesi; sonraki aşamalarda hem işletme düzeni hem de bağlantıların tamamlanması açısından kritik bir zemin oluşturuyor. Nehir ıslahı tamamlandıkça kolektör sistemleriyle birlikte suyun yönetimi daha bütüncül hale gelecek. Böylece güvenli ve düzenli nehir yapısı yaklaşımı, yalnızca mühendislik işi olarak değil kentin altyapı dayanıklılığını büyüten bir süreç olarak ilerleyecek.