Emre Aladağ
EYT kapsamında hizmet tespit davalarında SGK kayıtları tek başına yeterli sayılmıyor
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, EYT kapsamında emekli olmak için prim günü eksik kalanların açtığı hizmet tespit davalarında, hizmet süresinin sadece SGK kayıtları üzerinden tespit edilemeyeceğini belirtti. Kararda ayrıca, tanıkların işçiyle akraba olmasının da ifadelerinin geçersiz kabul edilmesi için tek başına yeterli olmadığına hükmedildi.
Yüksek Mahkeme, hizmet süresinin tespitine ilişkin uyuşmazlıklarda mahkemelerin delilleri değerlendirirken nasıl bir yol izlemesi gerektiğini tartıştı. Daire, çalışma olgusuna dair iddiaların ispatında sürecin yalnızca kayıtlarla sınırlı tutulamayacağını vurgularken, tanık beyanlarına güven değerlendirmesinde salt akrabalık ilişkisinin tek başına otomatik geçersizlik nedeni sayılamayacağına dikkat çekti.
EYT kapsamında emekli olabilmek için gerekli prim gün sayısı eksik olduğu için hizmet sürelerinin doğru tespit edilmesini isteyen çok sayıda kişi bu davaları gündeme getiriyor. Bu uyuşmazlıklarda, hangi dönemde fiilî çalışmanın bulunduğu ve SGK kayıtlarıyla uyumun nasıl kurulduğu belirleyici hale geliyor.
Somut uyuşmazlık nasıl ele alındı?
İtirazların odağında, hizmet süresiyle ilgili iddiaların hangi delillerle ispatlanacağı ve SGK kayıtlarının nasıl kullanılacağı yer aldı. Yargıtay, tanık beyanlarının mutlak şekilde dışlanamayacağını; hizmet süresinin tespitinde ise dosya kapsamının bütün olarak gözetilmesi gerektiğini ifade etti.
| Uyuşmazlık ekseni | Yüksek Mahkeme’nin işaret ettiği değerlendirme |
|---|---|
| Hizmet süresinin ispatı | SGK kayıtları tek başına belirleyici kabul edilmemeli; dosyadaki diğer delillerle birlikte ele alınmalı. |
| Tanık beyanlarının güvenilirliği | Akrabalık ilişkisi, beyanı geçersiz kılmak için tek başına yeterli değil. |
| Delillerin birlikte değerlendirilmesi | Beyanlar ve kayıtlar arasındaki uyum, somut ispat durumuna göre tartılmalı. |
Kararda, hizmet süresinin tespitine ilişkin değerlendirmelerde SGK kayıtlarına dayanılan kısımlarla tanık beyanlarının birlikte ele alınması gerektiğine işaret edildi. Bu çerçeve, prim gün eksikliği nedeniyle hizmet tespit davası açan kişiler bakımından delil değerlendirmesinin sınırlarını da netleştiren bir yön taşıyor.
Kararın olası etkisi ne olabilir?
- EYT kapsamında hizmet tespit davası açanların, taleplerini desteklerken yalnızca SGK kayıtlarına bağlı kalmadan delil yaklaşımıyla ilerlemesine imkân sağlayabilir.
- Mahkemelerde tanıkların işçiyle akraba olmasına rağmen beyanların otomatik biçimde dışlanmaması yönünde değerlendirme standardı oluşturabilir.
- Uygulamada hizmet süresinin tespitinde kayıtların, beyanların ve dosya kapsamının birlikte ele alınması daha sık gündeme gelebilir.
Sonuç olarak karar, hizmet süresinin tespitinde SGK kayıtları ile tanık beyanlarının birlikte değerlendirilmesi gerektiğini; tanık akrabalığını tek başına geçersizlik gerekçesi saymayan bir değerlendirme çizgisi ortaya koydu.