Kültür ve Turizm Bakanlığı, kamuoyunda “Çingene Kızı” olarak bilinen Zeugma Mozaiği’nin yurt dışında bulunan 13. panelinin Türkiye’ye iade edildiğini duyurdu. Gaziantep’te Zeugma Mozaik Müzesi’nde düzenlenen teslim töreninde konuşan Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, mozaiğin ait olduğu yere yerleştirilmesiyle eserin bütüncül şekilde incelenmesine ve zedelenen tarihî hafızanın onarılmasına katkı sağlandığını belirtti.
ABD’den iade süreci nasıl tamamlandı?
Ersoy, 13. panelin aynı kompozisyona ait olduğunun Dr. Camila Felag’ın araştırmaları ve Zeugma Kazı Başkanı Prof. Dr. Kutalmış Görkay’ın bilimsel değerlendirmeleriyle belirlendiğini söyledi. Ersoy, Bakanlığın yaptığı araştırmalarda 13. panelin satışa çıkarıldığının tespit edilmesi üzerine ABD makamlarıyla temasa geçildiğini, uluslararası müzayede takip çalışmaları sırasında panelin yeniden satışa sunulduğunun belirlenmesiyle iade sürecinin yeniden başlatıldığını aktardı.
Ersoy, Amerika Birleşik Devletleri İç Güvenlik Soruşturmaları Birimi’nin yürüttüğü sürecin tamamlanmasının ardından eserin Türkiye’ye iadesinin sağlandığını ve panelin Zeugma Mozaik Müzesi koleksiyonuna katıldığını belirtti.
“Eksik parçalar yerine döndükçe” vurgusu
Bakan Ersoy, kültür varlıklarının yalnızca bir sanat eseri olmadığını, ait olduğu tarihi ve kültürel bağlam içinde değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti. Ersoy, 13. panelin mozaiğin bilimsel açıdan daha bütüncül şekilde incelenmesine katkı sağlayacağını vurgulayarak “Eksik parçalar yerine döndükçe yalnızca bir mozaiği tamamlamıyor; aynı zamanda zedelenen tarihî hafızamızı onarıyor ve kültürel mirasımızı yeniden bütünleştiriyoruz.” dedi.
Kaçakçılıkla mücadele ve iade rakamları
Ersoy, Türkiye’nin kültür varlığı kaçakçılığıyla mücadelesini kararlılıkla sürdürdüğünü belirterek ABD ile 2021 yılında imzalanan kültür varlıklarının korunmasına yönelik mutabakat zaptının bu yıl yeni bir beş yıllık dönem için uzatıldığını söyledi. Ersoy, 2002 yılından bu yana yurt dışına kaçırılan 13 bin 454 kültür varlığının Türkiye’ye iadesinin sağlandığını, bunların 9 bin 139’unun son sekiz yılda ülkeye kazandırıldığını aktardı.
Ersoy, kaçak kazılar ve kültür varlığı kaçakçılığıyla mücadelenin hem yurt içinde hem de uluslararası platformlarda sürdürüldüğünü vurgulayarak, Türkiye’nin tarihi ve kültürel mirasına ait her eserin ait olduğu topraklara dönene kadar çalışmaların aynı kararlılıkla devam edeceğini kaydetti.
Haberin Editörü: Emre Aladağ