Çiçek Hastalığı Nedir? Nasıl Tedavi Edilir?

Çiçek Hastalığı Nedir? Nasıl Tedavi Edilir?

Çiçek hastalığı, çiçek hastalığı virüsünün neden olduğu bir hastalıktır. Benzer isimler nedeniyle, insanlar onu genellikle suçiçeği ile karıştırırlar.

Ancak bu hastalığın seyri suçiçeğinden çok daha ciddidir. Vücutta irin kabarcıkları oluşturur. Bu kabarcıklar suçiçeğinin neden olduğu kabarcıklardan daha spesifiktir ve doktorlar tarafından kolayca tespit edilir. 

Su çiçeğinin neden olduğu kabarcıklar daha sığdır ve genellikle gövde de bulunur. Bununla birlikte, çiçek hastalığının neden olduğu iltihap kabarcıkları daha derindir ve göğüs, sırt ve kollarda (özellikle yüzde) derin iltihap kabarcıkları oluşmuştur. Renkleri hastalığın durumuna bağlıdır. 

Çiçek Hastalığı Nedir? 

Çiçek hastalığı, tarihteki en geniş yayılım ve ölüme neden olan bulaşıcı bir hastalıktır. İki türü vardır: Variola majör ve Variola minör. Variola majör yaklaşık %30 ölümcül ve şiddetlidir. Variola minör, %1'e kadar ölüm oranıyla daha hafiftir. Tarihteki ilk aşı, çiçek aşısıdır. Bu, en büyük halk sağlığı başarısı olarak kabul edilir. Aşı, erken teşhis ve gözlem yoluyla keşfedilmiştir. 

Çiçek Hastalığı Kimlerde Görülür? 

Çiçek hastalığı insanlarda ve evcil hayvanlarda görülebilir. Çiçek hastalığı her yaşta ve cinsiyette görülebilir. Bu hastalığın kuluçka süresi 7 ile 107 gün arasındadır ve bu süre zarfında hasta herhangi bir semptom göstermese de bulaşıcı değildir. Bir hastalığın semptomları ortaya çıktığında, yani vücutta kabarcıklar oluşmaya başladığında veya ateş gibi semptomlar ortaya çıktığında, hastalık bulaşıcıdır. 

Hastanın kabarcıklarındaki virüs, hastanın eşyaları, sinekler ve enfeksiyonlu hava yollarından geçebilir. Hasta 30 ile 40 derece arasında ateş hissedecek ve kızarıklık oluşturmaya başlayacaktır. Kabarcıklar çoğunlukla yüz, baş, göğüs, sırt, kollar ve bacaklarda meydana gelir. Çiçek hastalığını suçiçeğinden ayıran en önemli fark, suçiçeği odağının daha sığ olması ve oluşan kabarcıkların esas olarak vücutta olmasıdır. 

Çiçek Hastalığı Bulaşıcı Mıdır? 

Ateş ve kızarıklıkla gelen hastalık havaya yayılır. Kızarıklık ortadan kalkıncaya kadar enfeksiyon miktarı yavaş yavaş azalır. Hastalık ayrıca hastaların giysilerinden ve yatak örtülerinden de bulaşabilir. Çiçek hastalığı olan kişilerin bulunduğu binalarda havalandırma sistemi bulaşıcılığı tetikleyebilir, bu nedenle ilk vakada 2-3 hafta içinde bir salgın meydana gelebilir. 

Toplumlar ve kalabalık sebebiyle daha çabuk yayılmaya meyillidir. Uzmanlar çiçek hastalarının 5-12 kişiye çiçek hastalığı bulaştırabileceğini keşfettiler. Aşılanmamış bir toplumdaki tüm bireyler hastalığa duyarlıdır. Bu nedenle hızlı bir şekilde iletilir. Bu hasta için 10 kişi olarak hesaplanır. 

Çiçek Hastalığı Semptomları Nelerdir? 

Doktorlar çiçek hastalığı olan kişileri kolayca teşhis edebilir. Bu hastalık nedeniyle özel bir kızarıklık oluşur. İlk semptomlardan biri, suçiçeğinde görülen kabarcıklara benzer şekilde daha derin, pota cerahatli kabarcıklardır. Bu kabarcıklar suçiçeğinden daha büyük ve daha derin olduğu için hastalık bittikten sonra büyük izler bırakacaktır. Bu kabarcıklar vücudun her yerinde bulunabilir. Hastalığın seyrine ve şiddetine bağlı olarak, kabarcıklar farklı renklerde görünebilir. Bu kabarcıklar, hastalığın ilerleyen aşamalarında kurur ve düşer. İç içe geçmiş ciltte yaralara neden olabilir. Ağız, burun ve kulaklardaki bu yaralar hastanın yaşamsal işlevlerini büyük ölçüde etkiler.  

Hastanın ölüm nedeni temel olarak düşük tansiyon, kılcal pıhtılaşma ve dolaşım komplikasyonlarından (besinlerin ve oksijenin dokuya taşınamaması ve karbondioksit ve metabolitlerin dokudan uzaklaştırılamaması) kaynaklanmaktadır. 

Çiçek hastalığının başlıca belirtileri şunlardır: 

  • Düşmeyen ateş 

  • Vücutta titreme 

  • Şiddetli karın ağrısı 

  • Baş ağrıları ve baş dönmesi 

  • Mide bulantısı ve kusma 

  • Şiddetli sırt ve kemik ağrıları 

  • Halsiz ve yorgun hissetmek 

  • Depresif hal ve hareketler 

Çiçek Hastalığı Nasıl Tedavi Edilir? 

Variola virüsünün tedavisi olmamakla birlikte, variola virüsü olasılığını azaltabilecek önleme yöntemleri bulunmaktadır. Aşılama programı sayesinde çiçek virüsü veya çiçek hastalığı tamamen ortadan kaldırılabilir. Yalnızca laboratuvar ortamında çalışan kişiler risk altında olabilir. Çiçek hastalığı virüsü ile temas ettiğine inanılan insanlarla veya çiçek hastalığı olan kişilerle temasa geçtikten sonraki 4 gün içinde aşı, hastalığı önleyebilir veya onunla mücadele edebilir. Ek olarak, çalışmalar Cidovir'in kemoprofilakside etkili bir şekilde kullanılabileceğini göstermiştir. 

Çiçek Hastalığına Ne İyi Gelir?  

Su çiçeği önlemenin ana yolu aşıdır. Ellerinizi yıkamak, hastalardan ve kapalı ortamlardan uzak durmak hastalıktan kaçınmak için önemlidir. 12. ayın sonunda aşı yapılır. Suçiçeği enfeksiyonu, virüse maruz kaldıktan 10 ila 21 gün sonra ortaya çıkar ve yaklaşık 5 ila 10 gün sürer. Su çiçeğine iyi gelen besinler arasında; C vitamini, bal, balık, tavuk ve kemik suyu bulunur. 

Çiçek Hastalığı Salgınında Ne Yapılmalı? 

Bir salgın durumunda en önemli şey, salgının daha da yayılmasını önlemektir. Bu nedenle hastalığı olan kişilere hemen teşhis konulmalıdır. Salgın durumlarda, ilgilenilmesi gereken vakalar yani hastalar aranmalı ve bu hastalarla temasa geçilerek aşılanmalıdır. 

Döküntüsü olan kişiler iyi araştırılmalı ve aşılama mümkün değilse kişinin ateşi ve semptomları 18 gün boyunca izlenmelidir. Hastalık belirtileri gösteren kişiler izole edilmeli ve numune alınmalıdır. Geniş bir alana yayılmışsa kalabalık yerlerde kaçının. Sağlık örgütü tarafından sağlanan koruma önlemleri uygulanmalıdır. 

Çiçek Aşısı Nedir? 

Çiçek hastalığına karşı ilk aşı, inek çiçeği aşısıydı ve bu aşı ile hasta olmayan kişilerin enfekte olması engellendi. Daha sonra bu aşı geliştirilmeye devam etti. Bu aşı aynı zamanda ilk aşıdır ve aşı anlamına gelen aşı bile "vacca" kelimesinden gelmektedir. Latince Vacca inek anlamına gelir. 

Bu aşı sayesinde bugün çiçek hastalığı tamamen ortadan kalktı. Ayrıca bu aşı ile başka hastalıkların tedavisi de bulundu. Çiçek aşısının içeriğine bakarsak, çiçek aşısı aslında canlı bir virüs aşısıdır. Orthopox virüs ailesinden gelen Variola virüsüne çok benzer. Aşının güçlü bir koruyucu etkisi vardır, ancak 1999 yılında Dünya Sağlık Örgütü Variola Virüs Danışma Komitesi tarafından üretimi ve depolanması kısıtlanan bir aşıydı. Birçok ülke aşı stoklarını artırmayı hedeflese de aşının bağışıklığa sahip olduğuna inanılan bu konuya bir göz atmanız önerilir. Aşı üretimine yönelik araştırmalar devam ederken, çiçek aşısı stokları da test ediliyor. Stokta bulunan aşıların yıllarca immünojenisitesini (potensini) kaybetmediği bulundu. 

Aşının koruma süresine bakarsak, aşının insanları en az on (10) yıl koruyabileceğinden emin olabiliriz. Aşılanan kişilerin daha hafif semptomları vardır ve bu kişilerin daha az yayıldığı bilinmektedir. 

Çiçek Aşısı Yan Etkileri Nedir? 

Aşının yan etkileri, yani komplikasyonlar çok yaygındır. Ancak hastalığın komplikasyonları düşünüldüğünde hastalık riski taşıyan kişiler için ilk tercihtir. Aşının en önemli yan etkileri aşıya bağlı egzama, yaygın aşı enfeksiyonu, ilerleyici aşı enfeksiyonu ve aşılama sonrası ensefalittir. Ayrıca aşılarla ilgili araştırmalar bugün de devam ediyor. İmmünoglobulinler, aşılarla birlikte geliştirilmekte ve bu nedenle hassas gruplarda kullanılabilmektedir. 

Çiçek Aşısı İçin Kontrendikasyonlar Nelerdir? 

Çiçek hastalığı aşısı belirli kişilere verilmemelidir. Bu gruptakileri şu şekilde sıralayabiliriz: 

  • Hamile kadın 

  • Bağışıklığı zayıflamış insanlar 

  • Tedavi sırasında immünsüpresif ilaç kullanan hastalar 

  • HIV (+) 

  • Egzama geçmişi olan kişiler 

Salgın varsa bu kişilere de aşı yapılmalı ancak aşı ile birlikte immun globulin aşılanmalıdır. Çiçek hastalığına neden olan variola virüsüne maruz kaldıysanız veya çiçek hastalığına yakalanmış bir kişiyle temas ettiyseniz, lütfen durumu en kısa sürede en yakın sağlık kuruluşuna bildirin. 

Editörün Seçtikleri

HABERE YORUM KAT

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.