Akciğer iltihaplanması (zatürre) nedir?

Akciğer iltihaplanması (zatürre) nedir?

Akciğer iltihaplanması (zatürre) hakkında bilgi verilmiştir.

Pnömoni (zatürre) genellikle enfeksiyonun sebep olduğu akciğerlerden birinin ya da her ikisinin de şişmesi (iltihaplanması) anlamına gelir. Bakteriler, virüsler ya da mantarlar dahil binlerce farklı mikrop zatürreye neden olabilir. Bu mikroplar solunduğunda ciğerlerin hava keselerine (alveoller) yerleşebilir. Ciğerlere yerleşen mikroplar büyüyebilir ve vücudun normal savunmasını engelleyebilir.

Akciğerler enfekte olursa, akciğerlerde bulunan hava keseleri (alveoller) mukusla dolar. Hava keselerinin şişmesi (iltihaplanması) akciğerlerin daha az esnek olmasına neden olur ve oksijenin kan dolaşımında düzgün bir şekilde dolaşmasını engeller.

Nefes almak ya da vücuda daha fazla oksijen vermek için daha çok çalışan akciğer nedeniyle nefes darlığı hissedebilirsiniz. Şişlik ayrıca öksürük, ateş ve göğüs ağrısını birlikte getirir.

Zatürre yaşamınızı tehdit edebilir. Yaşlılarda ve uzun süredir kronik hastalığı olan bireylerde ölüm veya hastanede yatarak tedavi gören fazladır. Bütün bunlara rağmen akciğer iltihaplanması olma riskinizi azaltmak için yapılabilecek birçok şey var.

Akciğer iltihaplanması nedenleri nelerdir?

Pnömoninin birçok nedeni vardır. Bunlardan bazıları şunlardır; bakteriler, virüsler ve mantarlar gibi farklı mikroplar zatürreye neden olabilir. Yiyecekler, sıvılar, kimyasallar ve toz solunduğunda da (aspire ederek) akciğerler iltihaplanabilir.

Bir virüs nedeniyle akciğer iltihaplanması olursa, buna viral pnömoni denir. Çocuklarda yaygın olarak görülen virüs grip ve RSV (solunum sinsitiyal virüsü) gibi birçok farklı virüs viral pnömoniye sebep olabilir. Viral pnömoni genellikle bakteriyel pnömoniden daha az risklidir.

Viral pnömoni aşağıdaki kişilerin yaşamını tehdit edebilir:

  • Yaşlılar ve bebekler
  • Hamile kadınlar
  • Kronik akciğer rahatsızlığı, HIV, kanser ve şeker hastalığı olanlar

Bakterilerin sebep olduğu pnömoniye bakteri pnömonisi denir. Streptococcus pneumoniae en sık rastlanılan bakteri pnömonisidir.

Pnömoniye sebep olan diğer bakteriler şunlardır; mycoplasma pneumoniae, legionella pneumophila ve chlamydia pneumoniae.

Bakteriyel pnömoni genellikle akciğerlerin tüm lobunu etkisi altına alır buna lober pnömoni denir. Diğer pnömoni türleri arasında aspirasyon pnömonisi bulunur. Akciğerlere kaçan yemek veya toz gibi bir şey aspirasyon pnömonisine neden olur. Kusmuk, aspirasyon pnömonisinin en yaygın sebebidir. Kusma çoğunlukla alkol veya aşırı dozda uyuşturucu nedeniyle insanlar bilinçsiz olduğunda veya yarı bilinçli olduğunda (bayıldıklarında) olabilir. Aspirasyon pnömonisine neden olabilecek diğer şeyler aşağıdakilerdir:

  • Sıvılar
  • Mantar
  • Toz

Diğer pnömoni türlerinden birisi de yaygın olarak görülen bir mantar türü olan pneumocystis jiroveci bulunur. Bağışıklık sistemi zayıf olan bireylerde zatürreye neden olabilir. En çok HIV / AIDS, akciğer hastalığı ve diyabet olan insanlarda ya da bağışıklık sistemleri kanser tedavisi sebebiyle zayıf olan kişilerde görülür. Sağlıklı kişiler ise pneumocystis jiroveci mantarını solumaktan hastalanırlar.

Kronik hastalığınız ya da akciğer hastalığı veya HIV nedeniyle zayıf bir bağışıklık sisteminiz varsa ve öksürük, ateş ve nefes darlığı yaşarsanız, doktora başvurun.

Zatürre olma riskini artıran faktörler şunlardır:

  • Kronik akciğer hastalığı (KOAH, kistik fibroz, astım)
  • Sigara kullanmak
  • Demans, beyin hasarı, felç, erebral palsi veya diğer beyin sorunları
  • Bağışıklık sistemi sorunları (kanser olmak veya HIV / AIDS, organ nakli ya da diğer hastalıklar sebebiyle)
  • Kalp hastalığı, diabetes mellitus ya da karaciğer sirozu gibi diğer riskli hastalıklar
  • Ameliyat 
  • Travma 

Akciğer İltihaplanması nasıl önlenir?

Zatürreyi önlemek için yapılacak en iyi şey sigara içmemektir. Sigara kullanan bireylerin akciğer iltihaplanması olma riski yüksektir ve ebeveynleri sigara kullanan çocuklarda zatürre riski vardır.

Zatürreye sebep olabilecek mikropların bir kısmı kişiden kişiye kolaylıkla bulaşabilir. Enfekte bir kişinin burun ve boğazında bulunan mikroplar kişi öksürdüğünde, etrafındaki havaya enfekte tükürük damlaları yayılır. O havayı soluyan sağlıklı birey zatürreye yakalanabilir.

Zatürre olma riskinizi azaltmak için yapabileceğiniz bazı şeyler şunlardır:

  • Ellerinizi su ve sabunla sık sık yıkayın 
  • Kullanılmış mendilleri hemen atın
  • Hasta olan insanlarla bardak ya da tabakları paylaşmayın
  • Hasta olan insanlarla mesafeli olun
  • Grip aşısını düzenli yaptırın
  • Pnömokok aşısı yaptırın (bazı insanların beş yılda bir bu aşıyı yaptırması gerekir), doktorunuzdan bu konu hakkında bilgi isteyin.

Akciğer iltihaplanması semptomları nelerdir?

Akciğer iltihaplanması semptomları kişiden kişiye göre değişir. Yaş ve ne tür bir zatürreye sahip olduğunuza bağlıdır. En yaygın semptomlardan bazıları şunlardır:

  • Ateş
  • Öksürük
  • Sarı-yeşil balgam (mukus)
  • Nefes darlığı
  • Çok yorgun ve rahatsız hissetmek
  • Göğüs ağrısı

Bu belirtilere sahipseniz hemen doktorunuza gidin.

Akciğer iltihaplanmasının tedavisi nasıl yapılır?

Bakteriyel pnömoninin tedavisi antibiyotik almak, dinlenmek ve bol su içmektir. Zatürre hastalarının çoğu hastalığı evde doktorlarının verdiği ilaçları alarak geçirirler. Şiddetli zatürre olan bazı kişilerin tedaviye ek oksijen desteği ve intravenöz aracılığıyla ilaç almak için hastaneye gitmesi gerekecektir.

Hastaneye başka tıbbi durumlarla başvuran ve zatürre gelişen kişiler çok hastalanabilir ve çok güçlü antibiyotiklere ihtiyaç duyabilir.

Size antibiyotik verilmişse, kendinizi daha iyi hissetmeye başlasanız bile ilacı doktorunuzun önerdiği gibi almaya devam etmeniz önemlidir. Doktorunuz almanız gerektiğini söylemedikçe öksürük ilacı veya soğuk algınlığı ilacı almayın.

Antibiyotikler viral pnömoniyi tedavi edemez. Viral pnömoninin tedavisi; bol miktarda sıvı almak, kortikosteroid ilaç, oksijen ve dinlenme ile sağlanır.

Daha hafif bir pnömoniniz var ise genellikle birkaç gün veya bir hafta içinde iyileşmeye başlarsınız. Hastanede tedavi gerektiren şiddetli pnömoniniz varsa, kendinizi daha iyi hissetmeniz için birkaç hafta geçmesi gerekebilir.

Editörün Seçtikleri

HABERE YORUM KAT

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.