Annem babam yaşlandı. Onlar için çok korkuyorum ama tam olarak ne yapacağımı da bilmiyorum. Sizce onların hayatını ve kendi hayatımı engellemeden nasıl yardımcı olabilirim? Emine G./İzmir

Öncelikle ilaçlarına odaklanmanızı öneririm. Şeker hastalığı, eklem romatizması, görme, duyma, hafıza sorunları, kalp damar problemleri, inme gibi rahatsızlıklar ileri yaşta sıklaştığından bu sorunlara karşı önlem almanız ve doğru bir tedavi planı oluşturmanız gerekir.

* Yakınınızın ani bir sorunda başvuracağı telefon numaralarını hazırlamalı, doktorlarını not etmelisiniz.

* Baston, gözlük, duyma cihazı gibi aletlerin yakınınızın hayat kalitesini artıracak küçük ama önemli yardımcılar olduğunu unutmamalısınız.

* Yaşlı kişiler, pek çok sağlık sorunuyla boğuştuklarından birden fazla ilaç kullanırlar. Bu ilaçların ismini, dozunu ve saatini yazan bir çizelge hazırlamalısınız.

* İlerleyen yaşla birlikte oluşan kilo kaybının; hafıza sorunlarından depresyona, kalp yetmezliğinden kansere kadar çeşitli sağlık sorunlarının ilk göstergesi olabileceğini bilin. Yakınınız kilo veriyorsa mutlaka doktora gitmesi için onu teşvik etmelisiniz.

* Anne-babanızın yaşadığı evin güvenliği önemlidir. Yeterince ışık almayan, dağınık, kaymaya müsait halı ve kilimleri olan bir ev, düşmek için birebirdir. Vakit kaybetmeden evinde güvenli değişiklikler yapmalısınız.

* Kişisel temizliğine dikkat etmeyen, kıyafetlerini değiştirmeyen, evini toplamayan ve temizlemeyen kişilerde hafıza sorunları veya depresyon olabilir. Duş almak, dişlerini fırçalamak, giyinmek gibi günlük aktiviteler de iyi birer ipucudur. Yakınınız bu tür yaşamsal aktiviteleri yerine getiremiyorsa, sorununun ne olduğu anlamak için mutlaka doktora başvurmalısınız.

* Aile bireyinizin duygusal durumunu da incelemelisiniz. Herkesin zaman zaman kendini mutsuz, çaresiz, endişeli veya değersiz hissettiği zamanlar olsa da; yaşlılarda depresyon sık yaşanan bir sorundur ve çoğunlukla da fark edilmez. Yakınınızın arkadaşlarıyla iletişimi koparması, sürekli evde kalması ve hiçbir hobi veya aktiviteyle ilgilenmemesi uyarıcı işaretlerdir. Bu durumda tıbbi yardıma başvurmalısınız.

* Anne-babanız bu önlemlerinizi aşırı bir tepki olarak görebilir. Ancak onlarla birlikte bu önlemleri almak istediğinizi sevgi ve saygı dolu bir dille anlatırsanız, ikna etmeniz ve olumlu sonuç almanız daha kolay olacaktır.

Oda kokuları akciğerlere zarar verir mi?

Sigara kokusunu gidermek için oda spreyi kullanıyorum. Bunlar sağlık sorunu yapar mı? Ahmet Ü./Kaş

Pek çok kişi ev ve işyerlerinde güzel bir koku için oda spreylerini kullanıyor. Uzmanlar bu kokuların yüze, burna ve ağza direkt kullanılmadığı sürece bir sorun teşkil etmeyeceğini belirtiyor. Ancak yine de dikkatli olmalısınız. Uzun süre ve sık sık bu spreyleri kullandığınızda, spreylerin içindeki kimyasallar göz, deri ve boğazını tahriş edebiliyor. Ayrıca bu spreylerin çok yoğun şekilde kullanılması, nadiren de olsa astım ve diğer akciğer sorunlarını arttırabiliyor. Eğer oda spreylerinden vazgeçemiyorsanız kullanım talimatlarına uymaya, bu spreyleri çok sık ve yoğun bir şekilde kullanmamaya özen göstermelisiniz.